Sporten midden in de stad, het kán!

door: Thomas van Zijl | 3 september 2013

Sport is een van de krachtigste middelen om mensen te verleiden uit hun huis te komen. Omdat veel sportlocaties aan de rand van de stad liggen wordt de potentie daarvan niet volledig benut. Architectenbureau Shift Architecture Urbanism wil dat sport niet alleen door politiek en beleidsmakers serieus genomen wordt, maar ook door stedenbouwkundigen. Via het project Studio Sport geven ze alvast een voorzet.

Sport is op dit moment nog te vaak een ruimtelijk randverschijnsel. Letterlijk en figuurlijk. Veel in de jaren zestig en zeventig opgeleverde sportparken liggen ver buiten de binnenstad. Gezien het feit dat ruimte daar minder schaars is en de grond goedkoper, lijkt daar iets voor te zeggen, maar het is niet meer van deze tijd. “Onze behoeftes zijn veranderd”, zegt Oana Rade? van architectenbureau Shift. “Sport is veel meer een onderdeel van ons dagelijks leven. Mensen die willen joggen, trekken hun schoenen, gaan naar buiten en kunnen beginnen. Andere sporten zouden net zo goed binnen handbereik moeten zijn.”

60.000 euro voor onderzoek
Dus startte Shift een onderzoek naar de mogelijkheid om sportfaciliteiten te realiseren als onderdeel van de stedelijke ruimte. Rade?: “Leuke voorstellen zijn er genoeg, maar we zijn hier anderhalf jaar mee bezig geweest, dus er was ook geld nodig.” Met een door het Stimuleringsfonds verstrekte subsidie van 60.000 euro ging het bureau aan de slag.  

Shift zocht naar best practices, voorbeelden van sportaccommodaties die al uitstekend passen in de stedelijke ruimte. Vanaf 23 september zijn die terug te vinden op de website www.sportspace.eu - ontwikkeld in samenwerking met NOC*NSF - die tegelijkertijd met de onderzoeksresultaten wordt gepresenteerd. Shift hoopt daarmee een brug te slaan tussen de sportwereld en ruimtelijke wereld. Het doel is inspiratie bieden voor sportaanbieders, beleidsmakers, projectontwikkelaars en ontwerpers. Naast het overzicht op de website richtte het architectenbureau zich op zes concrete casestudies.

Genoeg ruimte
Rade?: “Het is te makkelijk om alleen maar uit te gaan van ideale scenario’s. Wij wilden aantonen dat er met voldoende creativiteit echt ruimte is voor sport in de stedelijke omgeving.” Om dat te illustreren, zocht Shift contact met de gemeenten Amsterdam, Rotterdam en Den Haag waar bij uitstek behoefte is aan compacte en flexibele voorzieningen. De steun van de gemeente is volgens Rade? van groot belang. “Vaak zijn ze eigenaar van de accommodatie. De medewerking van stakeholders en mogelijke andere investeerders is nodig om de stedelijke inrichting echt te veranderen.”  

Om sport een centrale rol in de stedelijke omgeving te kunnen bieden, zijn nieuwe oplossingen nodig. Die kunnen bijvoorbeeld schuilen in accommodaties die door meerdere clubs gebruikt worden, of in samenwerkingsverbanden met partijen buiten de sport. Een andere mogelijkheid is het werken met flexibele begrenzing. “Vooral balsporten vragen veel ruimte. Wij willen experimenteren met ruimte door bijvoorbeeld gordijnen te gebruiken als afscheiding van een basketbalveldje. Als er mensen zijn die er willen sporten gaan de gordijnen omlaag. Als ze klaar zijn, gaan ze omhoog. Ruimte is schaars, dus is het cruciaal dat deze naar gelang de behoefte kan worden ingezet.”

Restrictiezones
Nog een optie is een nadere blik op zogenoemde restrictiezones. Boven tunnels mogen bijvoorbeeld geen woningen of kantoren gebouwd worden. Het is in de ogen van Rade? ruimte die nu wellicht te makkelijk afgeschreven wordt, want sporten is er misschien wel mogelijk.”

Plannen heeft Shift genoeg, of ze allemaal worden uitgewerkt is afwachten. Een aantal casestudies loopt nog en heeft tot enthousiasme geleid bij verschillende gemeente. Rade? heeft dus enige reden tot optimisme. “Natuurlijk hopen wij dat we niet alleen de discussie op gang gebracht hebben, maar concreet invulling kunnen geven aan onze ideeën.”

De voortekenen zijn gunstig, maar het team van Shift realiseert zich terdege dat er in de stadscentra nooit genoeg ruimte is voor alle sport. Dat hoeft niet onoverkomelijk te zijn. Sportparken aan de randen kunnen op verschillende manieren meer bij de stad betrokken worden, bijvoorbeeld door dependances of meer samenhang. Rade? wijst op Amsterdam. Daar loopt sinds kort de Sportas, helemaal van het Amsterdamse Bos tot het Olympisch Stadion.

Voor meer informatie: www.shifta.nl