Spelers van FC Utrecht hielpen jongeren van verslaving af

door: Thomas van Zijl | 29 oktober 2015

Steeds meer clubs uit het betaalde voetbal gaan niet alleen binnen de lijnen, maar ook daarbuiten voor winst: maatschappelijke winst. Zo was een aantal spelers van FC Utrecht enkele jaren geleden al nauw betrokken bij een behandeltraject van jonge verslaafden. Het project FC Kicks United werd in 2011 afgerond, maar kan voor professionals in de verslavingszorg nog altijd dienen als inspiratiebron. Evenals het wetenschappelijke artikel 'Rolmodellen en beloningen ter verbetering van therapietrouw bij jonge verslaafden' dat naar aanleiding van het project onlangs werd gepubliceerd in het 'Tijdschrift over verslavingsproblematiek'. Sport Knowhow XL sprak met een van de auteurs ervan, dr. Gerdien de Weert.

Pas sinds het begin van deze eeuw buigen professionele centra voor verslavingszorg zich over jongere verslaafden, in de leeftijdscategorie twaalf tot vierentwintig jaar. Tot die tijd bestonden er voor die in omvang groeiende groep geen speciale behandelprogramma’s. Victas zette speciaal voor jongeren het behandelprogramma B-Open op, gespecialiseerd in het bieden van hulp aan jongeren tot 24 jaar”, zegt onderzoekscoördinator dr Gerdien de Weert van het centrum voor verslavingszorg Victas uit Utrecht.

“Het is van belang dat de behandelingen passen bij hun belevingswereld, bij wat zij willen. Daar is creativiteit voor nodig.” En die creativiteit werd in 2009 aan de dag gesteld toen er contact tot stand kwam met FC Utrecht. Het idee was afkomstig van Rob Stigter, toentertijd als geneeskundige werkzaam voor Victas en groot fan van de club. Er volgden oriënterende gesprekken en later een samenwerking. Concreet hield die in dat een aantal spelers van FC Utrecht aanwezig was bij tien behandelingen voor jong verslaafden.

Uniek
De Weert kijkt met een tevreden gevoel terug op het project dat Kicks United werd gedoopt en mede werd gefinancierd door Agis zorgverzekeringen. “Er kwam daar iets unieks tot stand. Wij, Agis en vooral FC Utrecht hebben daar onze nek voor uitgestoken en met resultaat.” De behandeltrouw, die bij jong verslaafden veelal te wensen overlaat, schoot omhoog. Waar bij de meeste andere interventies de helft voortijdig stopt, werd dat bij Kicks United teruggebracht tot een deelnemer. De Weert kan nog altijd enthousiast worden van die score, maar waakt voor al te verregaande conclusies:

“De groep waarmee we deze try-out uitvoerden was erg klein. We zouden het vaker en in groter verband moeten doen om het te kunnen veralgemeniseren.” Daar lijkt aanleiding voor, want deelnemers van Kicks United kwamen ook op andere vlakken goed uit de behandelingen. Ze bleken socialer, psychisch beter in orde en gaven via zelfrapportage ook aan van hun verslaving af te zijn. De Weert: “Die verslaving kan van alles zijn, van alcohol tot heroïne. Bij jongeren is het vaak cannabis.”

De aanwezigheid van de FC-Utrecht spelers had een positieve invloed op de deelnemers, stelt De Weert vast. “Het zijn rolmodellen die een aansprekend verhaal vertellen. Ze hebben veel bereikt, maar daar ook veel voor gelaten. Een leven waarin discipline belangrijker is dan een avond stappen, dat kan voor jonge verslaafden een eyeopener zijn.” Er is vanuit de literatuur weinig bekend over de invloed van rolmodellen, maar wel duidelijk is dat een verhaal waarin offers worden gebracht tot de verbeelding spreekt.

“Daarom is een sporter voor deze groep ook interessanter dan iemand uit de showbizz of entertainment. Het gaat hier om structuur in plaats van losbandigheid en feestjes.” Na respectievelijk vijf en tien behandelingen waarin de deelnemers niet alleen luisterden, maar ook met elkaar in discussie gingen, mochten zij een kleinigheid uitzoeken uit de webshop van FC Utrecht. “Aanwezigheid belonen, dat is iets wat we niet alleen tijdens deze interventie deden, maar wat vaker goed werkt.”

Creativiteit
Kick United is inmiddels enkele jaren achter de rug, toch publiceerde De Weert er onlangs nog over. “Ik vind het een goed voorbeeld van hoe er met creativiteit veel bereikt kan worden. Het is lastig om deze doelgroep duurzaam verder op weg te helpen, maar we zijn er altijd op gericht om met ons aanbod aan te sluiten op de wensen en behoeften van onze cliënten. Dit project verdient daarom de aandacht als voorbeeld van een geslaagde interventie voor jongeren”.

Wellicht zou een vervolg op zijn plaats zijn, maar FC Utrecht is een andere weg in gegaan. De club richt zich nu op voldoende beweging voor basisschoolleerlingen. De Weert: “Degene die zich daar bezig hield met maatschappelijk verantwoord ondernemen, werkt er niet meer. Zeker in het beginstadium van een project is er nu eenmaal veel afhankelijk van persoonlijke drijfveren en nog weinig geïnstitutionaliseerd. Het is jammer, want ik zou het zo weer doen. Misschien komt het er in de toekomst nog eens van. Alle lof voor FC Utrecht dat zij meewerkten aan dit initiatief.”

Voor verdere informatie: victas.nl of www.b-open.nu