Spelen zonder scheids en met ouders op gepaste afstand

door: Thomas van Zijl | 19 november 2015

Het veld is kleiner, het plezier daarentegen vaak groter in de Fair Play Competitie voor voetballers in de F-jeugd. In District Zuid II - dat Limburg en Brabant omvat - spelen 732 teams dit seizoen hun wedstrijden zonder scheidsrechter en met trainers en ouders op een afstand van 20 meter van het veld. Kinderen worden zo niet meer belemmerd door al te fanatieke ouders en kunnen vrijuit voetballen.

 Het idee is komen overwaaien uit Duitsland, waar de jongste jeugd al enkele jaren op deze manier wedstrijden speelt. Op aandringen van twee enthousiaste clubs uit Limburg, begon de KNVB in 2013 al met een pilot. Die sloeg zo goed aan dat het aantal deelnemende verenigingen exponentieel groeide. Vanaf dit seizoen gelden de regels van de Fair Play Competitie voor het hele district Zuid II. KNVB-woordvoerder Koen Adriaanse ziet daarin een bewijs dat initiatief loont.

“Deze twee club klopten zelf bij ons aan en hebben de ruimte gekregen om ermee te experimenteren. Zie waar het toe leidt, inmiddels doen er 732 teams mee.” De nieuwe opzet zorgt nauwelijks voor problemen, al moest er voor aanvang het seizoen enige scepsis worden overwonnen bij ouders en trainers. Dat is ook de ervaring van Bas Adriaans. Hij is voorzitter van het jeugdbestuur van NWC Asten, een club die vorig jaar al meedeed in de pilot van de Fair Play Competitie. “Van nature willen ouders en trainers er zo dicht mogelijk opzitten. Nu zien ze er uiteindelijk wel de voordelen van in.”

Flyers en filmpjes
Enige overtuigingskracht was daar wel voor nodig. Vanuit de club en de bond zijn verschillende flyers en filmpjes gemaakt, bestemd voor fanatieke ouders die tot voor kort ieder weekend een prominente plek langs de lijn opeisten. Adriaans: “Binnen de vereniging bestond al langer de wens daar iets aan te doen, want voor kinderen is deze situatie niet wenselijk. Zij weten aan het eind echt niet meer wie wat geschreeuwd heeft en raken er onzeker van.”

Zonder scheidsrechter en dominant aanwezige ouders zijn ze, vaak met positief effect, op zichzelf aangewezen. Ze bepalen bijvoorbeeld zelf of een bal wel of niet over de lijn was en of er dan wordt doorgespeeld, net als op straat. KNVB-woordvoerder Adriaanse ziet het plezier toenemen. “Ze bewegen veel vrijer over het veld en het zelf nemen van beslissingen is alleen maar goed.”

Uitbreiding plan
Met zoveel positieve reacties van zowel bond als verenigingen is het niet vreemd dat er al gekeken wordt naar uitbreiding van de noviteit in hogere leeftijdscategorieën. De Fair Play Competitie is vooralsnog opgezet voor alleen de F-jeugd die niet tot selectieteams behoort. De hoogste elftallen spelen ook nu nog op een veld met de gangbare afmetingen en met een scheidsrechter. Bas Adriaans van NWC Asten:

“De kinderen zijn nog erg jong, maar in de F1 draait het toch echt al om presteren. De doelstellingen zijn daar anders. Wij vormen één club, maar tussen recreatief en prestatief voetbal zit een wereld van verschil. Het is wel eens lastig om die op elkaar af te stemmen.”

Ook Koen Adriaanse van de KNVB wil de mogelijke uitbreiding van de Fair Play Competitie niet overhaasten. De wens moet vanuit de clubs zelf komen, de bond wil er voor waken nieuwe regels centraal op te leggen. Bovendien is het de vraag de vraag of spelers op latere leeftijd gelukkig zouden zijn met een wedstrijd zonder scheids en op een kleiner veld.

“Voor de jongste jeugd draait het om het leren kennen van het spel en het plezier daarin. Voor de wat oudere jongens en meisjes is het weer leuker om te voetballen zoals ze het op televisie kunnen zien”, denkt Adriaanse. Daarnaast moet nog blijken wat de voetbaltechnische gevolgen zijn van spelen zonder scheidsrechter op een kleiner veld.

"Uiteindelijk is het immers wel de bedoeling dat spelers beter worden naarmate zij langer op voetbal zitten. Voor het stimuleren van sportiviteit en respect, een van de topprioriteiten van de KNVB, zijn ook ander instrumenten denkbaar. In de overige puppillenteams is het bijvoorbeeld mogelijk de tegenstander middels een blauwe kaart te belonen voor een sportieve wedstrijd. Teams die er gedurende het seizoen meerdere verzamelen maken kans op een prijs. Een ander voorbeeld is het halen van het spelregelbewijs voor B-junioren. Inmiddels heeft 93% van de B-pupillen het spelregelbewijs gehaald."

Voor meer informatie: artikel in Trouw (9-11-'15) over Fair Play Competitie