Sleutelfiguren in de sport leren over Bewogen Leiderschap

door: Leo Aquina | 11 februari 2016

‘De wereld van en rondom de sport is meer dan ooit in beweging’, lezen we in de inleiding van de brochure over de leergang Bewogen Leiderschap in de Sport, die Dirk van Raalte met een aantal sportleiders in opdracht van NOC*NSF ontwikkelde. NOC*NSF formuleerde in de Sportagenda 2016 onder het motto ‘Een Leven Lang Sporten’ de ambitie om nog meer mensen te laten genieten van sport. De leiderschapsleergang is erop gericht ‘leiders en sleutelfiguren’ in de sport helpen die ambitie in de praktijk vorm te geven. Dayenne L’abée van het Kenniscentrum Sport (voorheen NISB) en Bram van der Leij van de Atletiekunie zijn enthousiast over de eerste leergang (2014-2015).

In de brochure over de leergang staat: ‘Doel van de leiderschapsleergang is dat de deelnemers (huidige en toekomstige leiders) hun blikveld, kennis, bewustheid, vaardigheden en netwerk verdiepen en versterken om als leider de ambities rondom Leven Lang Sporten uit de Sportagenda 2016 verdergaand tot leven te laten komen.’ L’abée (senior adviseur Kenniscentrum Sport) over haar verwachtingen vooraf:

“Ik wilde vooral meer inzicht krijgen in hoe ik overkom op anderen. Ik heb een enorme drive en wil vaak sneller dan anderen iets realiseren. Daar loop je wel eens op vast en ik wilde de tools krijgen om daar beter mee om te gaan.” Op dat gebied heeft zij veel (zelf)inzicht opgedaan. “Je leerpunten worden tijdens de leergang steeds duidelijker.”

Transitie in de sport

Ook Van der Leij (manager Marketing, Communicatie en Loopsport bij de Atletiekunie) stak veel op: “Je bent nooit te oud om aan jezelf te werken. Op dat gebied heb ik veel geleerd, from leading yourself to leading others.” Hoewel het geen doel van de leergang betrof, had Van der Leij gehoopt dat er tijdens de leergang meer aandacht zou zijn voor de veelbesproken ‘transitie in de sport’:

“Dat vraagstuk is natuurlijk niet zomaar op te lossen maar we hebben met zeventien slimme mensen uit de sport wel heel over die problematiek na kunnen denken. Mijn netwerk is door de leergang dusdanig verdiept dat ik hierover vaker en beter kan sparren met collega’s. Maar uiteindelijk ging het tijdens de leergang natuurlijk om hoe je als leidinggevende zorgt dat je mensen meekrijgt in veranderingsprocessen.”

Containerbegrip
Als het gaat om invulling geven aan het containerbegrip ‘transitie in de sport’, formuleerde Van der Leij zijn eigen antwoord: “Ik heb mezelf beloofd het woord niet meer te veel te gebruiken of centraal te stellen. We zijn veel te druk met dat begrip. Sport is een marktproduct waar veel mensen plezier aan beleven. Als de markt verandert, verandert de sport mee en als sportorganisaties moeten wij onze nieuwe rol daarin vinden. We moeten niet denken dat de sport niet meer zou bestaan zonder ons.”

Touw te strak
Doel van de leergang was dus vooral ‘blikveld, kennis, vaardigheden en netwerk te verdiepen.’ Hoe hebben L’abée en Van der Leij dat ervaren? L’abée geeft een voorbeeld: “We moesten bij een van de modules een paard een bepaald parcours laten afleggen. Je moest contact maken met het paard en ik had ook een touw. Het paard ging soepel met mij mee, maar bij de laatste hindernis weigerde het. Praten en praten, maar er gebeurde niets. Dus ik ging maar aan het touw trekken en uiteindelijk ging het paard er overheen. De begeleider vroeg wat er nou precies gebeurde. Wat bleek? Ik hield het touw het hele parcours lang te strak. Toen ik de oefening daarna nog eens deed, liet ik het veel meer vieren. Dat was een eyeopener, iets wat ik zeker meeneem in mijn dagelijkse werkzaamheden.”

Van der Leij had al ervaring met management traineeships in zijn vorige baan als manager bij Sanoma: “Het is heel intensief, vergelijkbaar met trainingen in de commerciële wereld. Ik vind het goed dat NOC*NSF mensen in de sport de mogelijkheid bied om deze leergang voor een relatief laag bedrag te volgen. De sprekers en de locaties waren ook knap op elkaar afgestemd. Het maakt toch uit of je met elkaar op een mooie sportlocatie aan de slag gaat, of op de zesde verdieping van een stoffig kantoorgebouw.”

Een van de belangrijkste inzichten die Van der Leij opdeed, ging over onderstromen en bovenstromen in veranderingsprocessen. “De conservatieve bovenstroom ziet vaak niet dat er dingen veranderen, maar als de veranderende onderstroom sterk genoeg is, komt er een tipping point. Als de onderstroom goed is, vindt hij een voedingsbodem.”

Conservatisme
L’abée noemt conservatisme als een van de kenmerken van besturen in de sport. “Ik werk bij een organisatie met zelfsturende teams en wij hebben geluk met een directeur die veranderingsprocessen toejuicht, maar ik merkte dat veel collega’s bij bonden hier wel tegenaan liepen. Er zijn in de sport veel bestuurders die denken dat zij de wijsheid in pacht hebben. Dat kan frustrerend zijn als je dingen wil veranderen. Juist die bestuurders zouden volgens L’abée baat hebben bij deze leergang: “De mensen die denken dat het voor hen niet zo nodig hoeft, hebben het waarschijnlijk het hardst nodig.”

De eerste leergang Bewogen leiderschap is in januari 2016 afgerond met achttien deelnemers. De tweede leergang - eveneens met achttien deelnemers - is inmiddels bezig en in 2017 gaat de derde leergang van start.
 
Voor meer informatie over de leergang Bewogen Leiderschap klik hier (pdf). Neem voor verdere informatie contact op met Hein Veerman, projectleider van de leergang Bewogen Leiderschap: hein.veerman@noc-nsf.nl