Schoolsportvereniging breidt uit naar speciaal onderwijs

Drempels wegnemen om te gaan sporten, dat is de inzet van de schoolsportverenigingen in Rotterdam. Op veel plaatsen is dat al gelukt, maar met de aansluiting van SBO Laurens Cupertino bij Schoolsportvereniging Hillesluis gaat Rotterdam Sportsupport een nieuwe uitdaging aan. Voor het eerst kunnen nu ook kinderen met leer- en of gedragsproblematiek via een schoolsportvereniging gaan sporten.

Als basisschool voor kinderen met leer- of gedragsproblematiek heeft SBO Laurens Cupertino het nog moeilijker om kinderen aan het sporten te krijgen dan reguliere basisscholen. “Dat komt onder meer door schaamte en angst om buiten de boot te vallen ten opzichte van andere kinderen”, legt Martin van Berkel van de stichting Rotterdam Sportsupport uit. De leerlingen van Laurens Cupertino sluiten aan bij de bestaande Schoolsportvereniging Hillesluis, die in 2010 is gestart op de Bogermanschool en later is uitgebreid met de Blijvlietschool. “Die aansluiting bij reguliere basisscholen is belangrijk”, aldus Van Berkel. “Het is ook een doelstelling van de school om ervoor te zorgen dat de kinderen zoveel mogelijk normaal kunnen meedraaien in de maatschappij. Er wordt voor kinderen met leer- en of gedragsproblemen al zoveel in een aparte sfeer opgetuigd. Juist bij sport zouden de verschillen tussen die kinderen te verwaarlozen moeten zijn. Ook daarom hebben we gezegd: laten we de integratie nu eens proberen te bevorderen door de kinderen gezamenlijk te laten sporten.”

Rotterdam was de eerste gemeente in Nederland met schoolsportverenigingen. “We zijn in 2006 begonnen met proeftuingelden van NOC*NSF”, vertelt Van Berkel. “Inmiddels hebben we schoolsportverenigingen in achttien wijken. Daarmee brengen we de sport dichter bij de kinderen. Sporten gebeurt op en rond school en het is direct na schooltijd. Kinderen hoeven dus niet in de tram te stappen en vier kilomeer te reizen voordat ze bij de sport zijn. Alle scholen liggen op loopafstand.” Een andere drempel is geld. “Daarvoor hebben we in Rotterdam het Jeugdsportfonds, dat kinderen van ouders die geen contributie kunnen betalen toch in de gelegenheid stelt zich in te schrijven bij een sportvereniging”, aldus Van Berkel. De proeftuingelden om de schoolsportverenigingen te financieren golden voor vier jaar. Het college in Rotterdam wil de schoolsportverenigingen graag behouden en de subsidie overnemen, maar de gemeenteraad neemt daarover pas in februari een definitief besluit.

Op schoolsportverenigingen komen trainers van reguliere sportverenigingen naar scholen om daar trainingen te verzorgen. Leerlingen mogen meedraaien met een aantal proeftrainingen en als het bevalt, kunnen ze lid worden van de schoolsportvereniging. Diezelfde regeling geldt voor de leerlingen van Laurens Cupertino. De trainers zijn vaak echter niet gewend aan leerlingen met leer- en of gedragsproblemen en dat vereist extra aandacht. “Het is voor die kinderen vaak ook de eerste keer dat ze structureel met andere kinderen gaan sporten, dus juist in de aanloopfase moeten we in de gaten houden hoe ze reageren op bepaalde situaties. Het kan natuurlijk zijn dat ze eerder last hebben van een woede-uitbarsting of juist snel in zichzelf gekeerd raken als er iets gebeurt. Maar dat is niet onoverkomelijk. We willen juist dat die kinderen zo normaal mogelijk meedraaien”, zegt Van Berkel. De trainers van Schoolsportvereniging Hillesluis krijgen geen extra begeleiding. “We betrekken de leraren van de school er heel intensief bij en daar kunnen de trainers op terugvallen. Als er behoefte is aan meer begeleiding, gaan we dat zeker brengen, maar in de praktijk zijn er bij de trainingen vaak mensen van Laurens Cupertino aanwezig.”

Op maandag 29 november vond de officiële aftrap plaats van de eerste schoolsportvereniging voor kinderen die speciaal onderwijs volgen. De leerlingen van Laurens Cupertino kunnen sindsdien via de vereniging Abada Capoeira meedoen aan capoeira, een Braziliaanse vechtdans, en via V.C. Feyenoord aan volleybal. Inmiddels zijn er meerdere trainingen geweest en Van Berkel is enthousiast over de eerste ervaringen. “Heel positief! Dit is nog maar de eerste stap en er hebben al ongeveer veertig kinderen meegedaan aan de eerste trainingen. Dat is ongeveer een kwart van de hele school. Als je nagaat dat tot nu toe slechts vijf procent van de kinderen structureel aan sport deed, biedt dat genoeg perspectief voor de toekomst.” Natuurlijk is het de vraag of deze kinderen uiteindelijk lid worden van de vereniging, maar daar heeft Rotterdam Sportsupport alle vertrouwen in. “We verwachten op basis van de eerste trainingen zeker dat er een groot aantal kinderen blijft hangen en van daaruit zullen de leerlingen op school elkaar ook weer aansteken. Dat hebben we in het verleden overal zien gebeuren.”

Als het experiment met Laurens Cupertino slaagt, wil Rotterdam Sportsupport meer scholen voor speciaal onderwijs bij de schoolsportverenigingen gaan betrekken. De organisatie richt zich echter niet alleen op scholen: “Het kunnen ook andere instellingen zijn. We werken bijvoorbeeld samen met de stichting Pameijer, die actief is voor mensen met een psychische of verstandelijke beperking bijvoorbeeld in trajecten voor begeleid wonen. Dat kun je ook goed koppelen aan sport. Daar zijn we al mee bezig, maar het moet nog een definitieve vorm krijgen.”