Schaatsers van team 1nP hebben baat bij etiquettetraining

Schaatser Hein Otterspeer kreeg onlangs een Blackberry-pakket van KPN cadeau als beloning voor zijn mediaoptreden in het KPN Clubhuis tijdens de NK allround en sprint in Thialf. De schaatsploeg waar Otterspeer deel van uitmaakt – team 1nP – had in december etiquettetraining gehad. Een direct gevolg daarvan wil teammanager Michiel Wienese de beloning voor Otterspeer niet noemen, maar hij onderschrijft wel het belang van goede omgangsvormen in de sportwereld.

“Hein presenteerde zich heel goed op de kinderpersconferentie, hij was heel spontaan en aardig voor die kinderen. Terwijl enkele toppers meteen weer verdwenen of niet eens kwamen opdagen, deelde Hein handtekeningen uit”, vertelt Wienese over het optreden van zijn pupil. “Goede omgangsvormen zijn voor iedereen belangrijk”, zegt etiquettecoach Magda Berman, die de training aan team 1nP onlangs gaf. “Sporters realiseren zich dat onvoldoende.” Plantina Vitaminen - de voedingsupplementensponsor van Team 1nP - nam het initiatief en Berman was meteen enthousiast. “Toen Plantina me belde omdat zij de schaatsers een training wilde aanbieden, ben ik in volle vaart naar Heerenveen gereden.” Ook Wienese was blij met het aanbod en hoopt zich op deze manier te kunnen onderscheiden. “Team 1nP is een jonge ploeg met een gemiddelde leeftijd tussen de 18 en 22 jaar. Jonge sporters nemen toch vaak dingen over van de gevestigde namen en wij horen van potentiële klanten dat de gevestigde teams vaak gebrekkig overkomen op dit gebied. Willen we in het schaatsen grote sponsornamen aantrekken,dan zullen we zulke etiquettetrainingen en ook mediatrainingen vaker moeten geven.”

Schaatsers zijn afhankelijk van sponsors en met betere omgangsvormen verhogen zij hun marktwaarde. “Dat is het verschil tussen scoren en kansen laten liggen”, zegt Wienese. “Als een sporter slecht voor de camera staat, denkt een bedrijf: daar gaan we dus niet in investeren. Zoiets kan het verschil uitmaken tussen niets met je sport verdienen en ervan kunnen leven.” Berman geeft een voorbeeld: “Stel je bent de voorzitter van de raad van bestuur van een grote onderneming. Je wil een schaatser sponsoren en die komt op gesprek met zijn manager. Als hij binnenkomt en zich niet weet te gedragen – zoals bijvoorbeeld plompverloren ergens neer ploffen, te pas en vooral te onpas je en jij zeggen en slordig gekleed gaan – dan krab je je als sponsor toch wel even achter de oren. Slordige omgangsvormen geven in het bedrijfsleven vaak het idee: met deze persoon is het ook slordig zakendoen dus ga ik maar liever een deurtje verder.”

Berman geeft nog een tweede reden waarom de etiquettetraining van belang is. “Schaatsers - sporters in het algemeen - hebben een voorbeeldfunctie. Zij zijn het visitekaartje van hun sponsor, van hun ploeg en van Nederland. Dan is het wel leuk als de hele wereld denkt ‘wat een aardige correcte leuke professionele jonge man of vrouw is dat’. In plaats van: ‘wat een horken zeg, die Nederlanders’.” Berman en Wienese benadrukken dat de etiquettetraining meer is dan de in de sportwereld vaak al gebruikelijke mediatraining. ”Natuurlijk is er overlap”, zegt Berman. “Maar etiquettetraining gaat verder: wanneer tutoyeer je iemand, hoe kijk je mensen aan, wat is je lichaamstaal, non-verbale communicatie tijdens een zakengesprek, correcte omgangsvormen bij het omgaan met de pers, hoe overhandig je je visitekaartje, tafelmanieren als je een diner hebt met je sponsor; wat voor kleding trek je aan bij verschillende gelegenheden, hoe schrijf je een e-mail aan een zakenpartner, maar ook interesse tonen in de wederpartij en belangstelling proberen te tonen voor wat hem/haar beweegt om fan te zijn van jouw sport. Het is een heel uitgebreid traject dat veel zelfvertrouwen geeft als je het beheerst.”

Dat zelfvertrouwen hebben de sporters nodig want aan hen worden speciale eisen gesteld. De meeste mensen liggen niet onder het vergrootglas van de media als zij moeten presteren, sporters wel. “Bij een slecht resultaat willen die mannen en vrouwen de camera vaak mijden”, zegt Wienese. “Maar de beste verdediging is de aanval. Wat je moet doen, is naar die camera stappen en zeggen dat het niet goed ging, een puntje noemen waaraan het gelegen kan hebben en zeggen dat je eraan gaat werken. Dat komt sympathiek over. Weglopen voor een deceptie is heel dom.”

De schaatsers waren aanvankelijk sceptisch, maar Berman merkte tijdens de training dat de stemming snel omsloeg. “Zoals ik ook bij trainingen in het bedrijfsleven vaker zie, leunden ze bij binnenkomst zo ver mogelijk achterover in hun stoel. Ik begon meteen een aantal vragen te stellen en langzaamaan zag ik dat ze in hun stoel naar voren kwamen. De middag begon om half twee en zou tot half vier duren, maar uiteindelijk waren we om kwart over vier nog bezig. Iedereen bleef vragen stellen.” Hoewel er nog niets is gepland, mikken zowel Wienese als Berman op een vervolgtraject. “Dat hopen we wel. We hebben bijvoorbeeld een jongen in de ploeg die dingen fout blijft doen. Daar spreken we hem dan ook op aan. Toeval of niet, maar hij was ook niet aanwezig bij de training”, vertelt Wienese. Berman sluit niet uit dat zij ook met mensen uit andere takken van sport aan de slag gaat. “Er is zeker nog een heleboel winst te boeken. In contactsporten komt daar ook nog eens het gedrag op het veld bij. Neem nou zo’n voorval als met dat bijten van Luis Suarez. Nog afgezien van wat het over jezelf zegt, wat voor voorbeeld ben je dan?”