“Schaatsen in een kale loods met 300 toeschouwers is killing”

De afgelopen natuurijsperiode bewees dat Nederland nog altijd een schaatsland is, maar in het langebaanschaatsen groeien de bomen allang niet meer tot aan de hemel. Onder de kop ‘Voor een prikkie op de eerste rij’ luidde Thijs Zonneveld in Dagblad De Pers begin januari de noodklok: ‘Zes van de acht Nederlandse schaatsploegen weten nog niet of ze volgend jaar bestaan.’ Sportmarketeer Bob van Oosterhout pleit in datzelfde artikel voor innovaties in de schaatssport. Michiel Wienese van schaatsmarketingbureau Skate For You haakt daar graag op in.

Van Oosterhout en coach Jac Orie van de Control-ploeg vinden het niet terecht om de malaise in het schaatsen volledig op het conto van de financiële crisis te schrijven. Toch ziet Wienese - die ook manager is van schaatsteam 1nP - in de financiële crisis ook een deel van de oorzaak: “Dat merk ik aan het opwaarts potentieel van 1nP. Ze weten nog niet precies hoe we doorgaan, maar er is in ieder geval geen sprake van groei. Sponsors kijken toch ook naar hun eigen resultaten en omzetten.” Wienese verwacht dat de meeste teams volgend jaar wel weer een sponsor zullen vinden, maar de sponsorbedragen zullen omlaag gaan.

Een kale loods is killing
De financiële crisis is echter niet het grootste probleem van het schaatsen. De sport kampt volgens Van Oosterhout met een imagoprobleem: ‘Schaatsen staat op een heel belangrijk punt in de historie. Het gaat erom dat de sport nieuwe generaties aan zich bindt. Schaatsen moet stoer en sexy worden. En bovendien moet de sport mondialiseren. Met alle respect voor het WK Sprint in Calgary, maar schaatsen in een kale loods met 300 toeschouwers is killing.’ Wienese is het daar voor een groot deel mee eens al heeft hij ook enkele vraagtekens: “Sommige problemen zijn onoverbrugbaar, zoals het mondialiseren. Langebaanschaatsen zal in sportlanden als Frankrijk en Italië nooit groot worden. Maar de meeste barrières zijn wel weg te nemen. Hiervoor is veel inzet nodig van marketeers, maar ook van tv-producers en experts op het gebied van nieuwe media.”

Volgens Wienese zijn er te weinig sportmarketeers actief in het schaatsen. “Van Oosterhout pakt de handschoen goed op met team Liga. Belangrijk daarbij is dat Liga Van Oosterhout betaalt om hun sponsorschap te activeren, om acties te bedenken die het publiek bij het schaatsen betrekken. Als dat geld alleen naar het team en de schaatsers was gegaan, was je daarmee niet verder gekomen. Eigenlijk zijn er in de schaatssport wel honderd marketeers nodig.” Die marketeers zijn er niet omdat er simpelweg te weinig wordt verdiend in het schaatsen. Wienese: “Sponsors kiezen er meestal voor hun budget te reserveren voor het aantrekken van de beste schaatsers en vergeten daarbij de marketing.”

Televisiegelden
Een van de manieren om ervoor te zorgen dat ploegen over een groter budget beschikken, is televisiegeld. “Ik denk dat zo’n 95 procent van de inkomsten van een schaatsteam uit sponsorgelden komt. Eigenlijk verwijt ik dat de KNSB een beetje. Aan een kant willen ze professionaliseren en stellen zij allerlei eisen waaraan een schaatsteam moet voldoen. En aan de andere kant verkopen ze de uitzendrechten van het schaatsen voor een appel en een ei aan de NOS. Als de NOS naast het voetbal ook het schaatsen kwijtraakt, hebben ze helemaal niets meer. Schaatsen levert jaarlijks 125 uur televisie op. Volgens mij heeft de KNSB een perfecte onderhandelingspositie. Naar ik begreep, is er nu een contract voor 800.000 euro tot 2015. Daar zit zeker twee tot drie miljoen euro marge in. Als je dat eruit haalt, kun je een verdeelsleutel maken voor de commerciële teams.” Op dit moment worden de teams echter niet eens in die discussie meegenomen. Wienese: “Ik heb dit aangekaart bij de KNSB en ook bij de Vereniging voor Professionele Schaatsteams (VPS) maar zonder reactie. Terwijl juist de verhoging van uitzendgelden een potentieel zou zijn om de schaatsteams stabiel te maken. Bij voetbal is er ook een verdeelsleutel tussen KNVB en de voetbalteams die de acteurs leveren van de uitzending.”

Beau van Erven-Dorens
De televisie moet geld genereren en de televisie moet ook bijdragen aan een frisser en jonger imago van het schaatsen. “De jongere generatie kijkt niet meer naar een tien kilometer, dat duurt te lang. Maar je kunt het veel spectaculairder in beeld brengen. Met een meerijdende camera en close-up beelden zie je bijvoorbeeld de sensationele versnelling van schaatsers in de bochten. Die meerijdende camera is in Thialf afgeschaft omdat er vanwege nieuwe brandweervoorschriften geen ruimte voor was. Eigenlijk moet de ISU in alle nieuwe stadions ruimte inbouwen voor die apparatuur.” Zelf gebruikt Wienese de televisie ook als vehikel voor marketingactiviteiten rond zijn ploeg. Toen Beau van Erven-Dorens met de vraag kwam of hij mocht meetrainen bij een profploeg om te leren wedstrijdschaatsen, greep Team 1nP dat met beide handen aan. Na vier weken te hebben getraind onder onze leiding, reed Beau de 5.000 m in een tijd onder de 10 minuten. Dat komt binnenkort op televisie en Beau wordt zo een ambassadeur voor de schaatssport omdat hij het is gaan waarderen.”

Verander niet de sport, maar verkoop het beter
Wienese ziet weinig in het veranderen van de wedstrijdvormen om het schaatsen aantrekkelijker te maken voor een jongere generatie: “De regels van het voetbal zijn ook al honderd jaar hetzelfde en dat blijft wel succesvol.” Het gaat er vooral om het schaatsen beter te vermarkten en op dat gebied kijkt Wienese ook naar het voetbal als voorbeeld: “Het schaatsen wordt net als voetbal enorm goed bekeken, maar in het voetbal zijn veel meer promotieacties. Waarom doen we dat niet ook in het schaatsen? Een kwartetspel, schaatspluches, schaatsgames, er is van alles nog te verzinnen. Denk alleen maar aan bijvoorbeeld voetbalplaatjes. Waarom krijgt schaatsbesturend Nederland de handen niet op elkaar om iets rondom schaatsen te verzinnen zoals een plaatsjesactie?” Wienese pleit voor meer samenwerking tussen de merkenteams om dergelijke acties gezamenlijk op te pakken en daar ligt volgens hem een schone taak voor de bond alsmede voor bondsponsor KPN.

Voor meer informatie over Skate for You: www.skateforyou.nl. Voor het artikel van Thijs Zonneveld in De Pers klik hier.