door: Lennart Bloemhof | 5 december 2013
'Niet lullen, maar lopen' is het devies van Koos Remmel om snel uit de bijstand te komen. “Want om te re-integreren, moet allereerst je lichamelijke conditie op orde zijn”, zegt hij onomwonden. Met die gedachte lanceerde de gemeente Rotterdam het project ‘Bewegen naar Werk’ - waar Remmel mede-initiatiefnemer van is - dat Rotterdammers in de bijstand via een actievere leefstijl naar een baan wil helpen. Sportclubs zijn het platform voor dat doel. Sinds de zomer loopt een pilot bij korfbalclub RSV Sperwers, waar twee keer per week ongeveer twintig Rotterdammers met een bijstandsuitkering sporten. Eind november werd die pilotfase uitgebreid met drie sportverenigingen.
Rotterdam telt 38 duizend mensen met een bijstandsuitkering. Het traject naar een baan voor deze bijstandsgerechtigden duurt gemiddeld anderhalf jaar. Met ‘Bewegen naar Werk’ moeten honderd Rotterdammers de komende tijd sneller aan een baan worden geholpen. Remmel werkt bij Rotterdam Sportsupport, de organisatie met als doel het stimuleren van het Rotterdamse sportklimaat. Hij heeft een achtergrond in de sociale psychiatrie en werkte bij het UWV. Zijn achtergrond inspireerde hem bij het opzetten van het project.
Lijf als motorRemmel: “Het lijf gaat in een andere stand als je langere tijd niets doet, daar is veel onderzoek naar gedaan”, zegt hij over de fundering van het project. “Je lichaam is je motor en als die stilstaat kom je niet vooruit. Niet letterlijk, en niet in het leven. Uiteindelijk komen mensen het huis niet meer uit en raken in een sociaal isolement, met alle ellende die daarbij komt kijken. Een gesprek met een psychiater of het verplicht melden op een UWV-kantoor helpt dan ook niet.”
Wanneer er geen perspectief aan de horizon gloort, raken mensen sneller het contact met de samenleving kwijt dan ze denken, aldus Remmel. “Om die mensen weer aan de praat te krijgen, moeten ze iets met hun lijf doen. Via bewegen ervaren ze weer positieve ervaringen. Ze presteren iets, bereiken doelen en voelen zich fitter. Dat werkt normaliter het beste voor depressieve mensen.
“Maar dit project is geen wonderpil hoor, zoals de projecttitel misschien suggereert”, nuanceert hij. “Zo simpel is het niet. Fitter worden is een onderdeel van een groter persoonlijk plan dat mensen naar een baan moet helpen.” Via een beweegprogramma bij de sportverenigingen moeten de bijstandgerechtigden een eerste stap zetten naar een actievere leefstijl.
VerenigingenSamen met de gemeente Rotterdam - de financier van het project - werkte hij zijn initiatief afgelopen voorjaar uit. Via Rotterdam Sportsupport werd de koppeling met de sportverenigingen uit de Maasstad gelegd. “We hebben in Rotterdam veel sportverenigingen die naast sporten iets willen doen voor de maatschappij”, legt hij uit.
Remmel vertelt enthousiast over de vele sportverenigingen die recent contact met hem zochten, voornamelijk nadat de uitbreiding van het project onder veel media-aandacht begin oktober werd aangekondigd door de Rotterdamse wethouders Antoinette Laan (Sport en Recreatie, Kunst en Cultuur) en Marco Florijn (Werk, Inkomen, Zorg en Bestuur). “Daar komt bij dat verenigingen hier natuurlijk ook belang bij hebben, omdat het meer inkomsten en leden kan opleveren. De rol van de vereniging na het traject is ook belangrijk. We stimuleren dat de deelnemers ook na het traject - als vrijwilliger of sporter - verbonden blijven aan de vereniging. Zo geven we het project een duurzaam karakter”, zegt Remmel.
DeelnameDeelname aan ‘Bewegen naar Werk’ loopt via de gemeente Rotterdam, afdeling Werk en Inkomen. Rotterdammers met een bijstanduitkering kunnen vrijwillig - of na een verwijzing vanuit Werk en Inkomen - meedoen aan het project. Maar hoe bereik je via een beweegproject mensen die niet in de gelukkigste fase van hun leven zitten, laat staan twee keer per week willen sporten?
Remmel is eerlijk: “Niemand begint gemotiveerd, maar na vier weken wil niemand weg. We hebben er een professional opgezet: een psychologe die veel ervaring heeft met deze doelgroep en de mensen het juiste zetje kan geven.”
Over de resultaten van het project kan hij nog niets zeggen. “We zijn eigenlijk net begonnen, waarbij we de eerste honderd deelnemers intensief volgen. Zij vullen een vragenlijst in bij aanvang en aan het einde van het traject, waarna we de effecten gaan meten.” Het Erasmus MC gaat dat doen. De eerste tekenen zijn positief. Mensen vinden volgens Remmel de intrinsieke motivatie terug om proactief een baan te zoeken, en daarmee hun leven weer energiek op te pakken.
PreventiefHij heeft ambitieuze doelstellingen met het project. Graag zou hij in de toekomst preventiever te werk gaan. “Het project is nu vooral gericht op het repareren van mensen die al langdurig in de bijstand zitten, maar hoe eerder je hiermee kunt beginnen - zoals bij schoolverlaters die vaak vanwege het missen van werkervaring en/of scholing een grote kans hebben om in de bijstand te belanden - hoe meer je kunt voorkomen.”
Het project heeft volgens Remmel de potentie een brede maatschappelijk impact te realiseren: “Deze mensen maken bijvoorbeeld veelvuldig gebruik van gezondheidszorg. Wanneer ze fitter zijn en weer actief in de maatschappij gaan meedoen, zal de druk op de zorg afnemen en dat zal de samenleving ongetwijfeld geld opleveren.”
Voor meer informatie: Bewegen naar Werk
