6 september 2016
Nieuws
door: Nico Delleman
Gevraagd naar een voorbeeld van sportinnovatie is de kans groot dat u de klapschaats noemt. Wellicht weet u ook nog dat je met deze schaats harder gaat omdat het klapmechaniek het mogelijk maakt de enkel te strekken bij de afzet terwijl het ijzer op het ijs blijft. Minder bekend is dat de verspreiding van deze innovatie in de praktijk niet zonder slag of stoot is verlopen.
Het principe en de technische uitwerkingen van de klapschaats waren allang bekend en beschikbaar, maar niemand durfde het in eerste instantie aan om over te stappen. Dit veelal vanwege de verwachting met een andere techniek te moeten gaan schaatsen en het risico om de positie ten opzichte van concurrenten te verslechteren. Na het succesvolle pionierswerk van Tonny de Jong en teamgenotes ging de schaatswereld echter massaal om. Het verhaal van de klapschaats illustreert dat innoveren betekent voorsprong realiseren. Voor de troepen uit lopen, maar beter niet té ver vooruit, getuige de moeizame introductie in de praktijk.
De mate van aansluiting van een innovatie bij de heersende praktijk speelt dus een belangrijke rol bij de verspreiding in de markt. De overgang van houten tennisrackets en hockeysticks naar kunststof versies en inbreng van betere demping in hardloopschoenen verliepen soepeler; het nieuwe product vereiste in deze gevallen geen cruciale aanpassingen van de gebruiker zoals (naar later bleek ten onrechte) verwacht bij de klapschaats. Hetzelfde hebben we gezien bij de introductie van de carve-ski, die in het midden smaller is gemaakt ten opzichte van zijn voorgangers en daarmee het wenden vergemakkelijkt.
Revolutionaire innovaties zijn uitzonderlijk
In z’n algemeenheid mogen we stellen dat succesvolle innovaties bijna altijd bestaan uit kleine veranderingen of transfers van technologie vanuit een ander domein (‘evolutionaire innovaties’). Innovaties van het type klapschaats (‘revolutionaire innovaties’) zijn eerder uitzondering dan regel. Per definitie is innovatie dat wat voorsprong oplevert en dat kunnen nieuwe sporten, toegankelijkheid, regels, trainingsmethoden, bewegingstechnieken voeding, materialen en informatiesystemen betreffen.
Vaak wordt gedacht aan technische innovaties (‘tech’), maar innovaties kunnen net zo goed ‘no tech’ zijn; denk aan de revolutionaire Fosburyflop (ruggelings over de lat bij hoogspringen) en een sport als beachvolleybal, geëvolueerd uit een spel op het strand.
Nico Delleman is opgeleid als bewegingswetenschapper en gepromoveerd aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Na zijn carrière bij TNO was hij in de periode 2006-2015 verantwoordelijk voor een nationaal innovatieprogramma bij InnoSportNL. Momenteel is hij actief voor Orange Sports Forum en zet hij tevens zijn kennis, ervaring en netwerk in om bedrijven, sportorganisaties, overheden en kennisinstellingen te ondersteunen bij het realiseren van innovatie en innovatieonderwijs op het gebied van sport en bewegen. Voor meer informatie: 06-3465 8758 / nicodelleman@gmail.com
Deel dit bericht:
0 reacties
Nog geen reacties. Wees de eerste!
Voeg je reactie toe
Wij sturen jou één keer per week een e-mail met de belangrijkste opinies en artikelen van Sport Knowhow XL.
