Restauratie wielerbaan kost gemeente Apeldoorn zak met geld

door: Marc Hoeben | 19 november 2015

Wethouder Mark Sandmann van de gemeente Apeldoorn ging onlangs diep door het stof. Er zou onvoldoende toezicht en controle zijn geweest bij de bouw en het onderhoud van de wielerbaan in sportpaleis Omnisport in de Veluwse stad. Niet voor het eerst lag de kwaliteit van de wielerbaan als discussiestuk op tafel. Voor de gemeenteraad van Apeldoorn was het ook deze keer slikken of stikken, het ging nu om een ingrijpende restauratie van bijna een miljoen euro.

In de nazomer van 2016 moet de restauratie zijn afgerond. De wielerbaan van Omnisport hoort vanaf 1 september weer in gebruik te gaan en daarover heeft de gemeente Apeldoorn afspraken gemaakt met wielerunie KNWU.

“Het is de bedoeling om na de Olympische Spelen van Rio de Janeiro weer te openen,” geeft Toon Schuiling als woordvoerder namens de gemeente Apeldoorn aan. “Met de KNWU hebben we hier goed over gesproken en afspraken over gemaakt. Het is heel spijtig dat de baanselecties naar Alkmaar hebben moeten uitwijken voor de trainingen. Wij hebben hen schadeloos gesteld, door bijvoorbeeld de extra reiskosten te vergoeden. Er was ons alles aan gelegen om de baanselecties terug te krijgen. Op dezelfde manier zijn we met de mensen van de plaatselijke wielervereniging De Adelaar omgegaan. Die club heeft in de laatste jaren allemaal leden gekregen die graag op de baan in Apeldoorn wilden fietsen. We zijn hen tegemoet gekomen met een schadeloosstelling.”

Stukje geschiedenis
Nederland kende rond de eeuwwisseling en in de jaren vlak erna een succesvolle periode in het mondiale baanwielrennen, met de Spelen van Sydney (2000) en Athene (2004) en de tussenliggende EK’s en WK’s als ijkpunten. Belangrijke exponenten van die generatie waren Veluwenaren Teun Mulder en Theo Bos, die overigens onlangs weer bij de Nederlandse kampioenschappen als kleine stunt een team vormden met Tim Veldt. In de euforie rond de sport leek het niet meer dan logisch om de lang gekoesterde wens van een moderne, nieuwe wielerbaan centraal in het land in vervulling te laten gaan. In 2008 kwam die baan er, in Apeldoorn.

“Een uniek product,” zegt Schuiling nu, en die opmerking heeft een dubbele betekenis. “Bij de aanbesteding kwam het bedrijf Douma, een gerenommeerde banenbouwer, als beste uit de bus. Met de wijsheid van nu kunnen we zeggen dat we destijds naast het aanwijzen van de bouwer onvoldoende expertise hebben ingeschakeld en dat we te weinig controle hebben uitgevoerd. We hebben ons te veel laten leiden door de aannemer en zo heeft het kunnen gebeuren dat de keuze op lariks als houtsoort is gevallen. Dat is toen niet goed afgestemd in combinatie met de luchtvochtigheid. De verschillen in luchtvochtigheid zijn bij Omnisport zo groot, is uit onderzoek gebleken, dat het hout te veel is gaan werken. Het gevolg is dat het te veel is gaan versplinteren. Nou is het zo dat elke wielerbaan wel versplintering van het hout kent. Maar bij ons in Apeldoorn was dat echt te erg.”

Oprukkende splinters
De problemen werden in Apeldoorn al na enkele jaren vastgesteld. “In 2013 is de baan voor rekening van Douma al een keer gerepareerd. Maar dat is in feite lapwerk geweest.” De problemen bleken daarmee weer slechts voor korte tijd verholpen. In 2014 is de baan een tijdje gesloten geweest vanwege nader onderzoek. Daarna ging de baan weer open, maar dit jaar rukten de splinters weer op tijdens de wereldkampioenschappen voor mensen met een transplantatie. Vervolgens is besloten de baan direct erna te sluiten. Een strop voor Omnisport en gezichtsverlies voor de gemeente Apeldoorn.

“Toen hebben we ook besloten dat de oorzaak echt aangepakt moest worden en dat er echt een oplossing moest komen. De conclusie was dat het aan de houtsoort lag. Er zit niks anders op dan de toplaag eruit te halen en te vervangen door een hardere houtsoort, accoya.” Met de restauratie is een kleine miljoen euro gemoeid. “Dan praat je over de totale kosten. De restauratie van de baan slokt wat dat betreft het leeuwendeel op, daarnaast gaat het om schadeloosstellingen door de KNWU, De Adelaar en exploitant Libéma.”

Discussie gemeenteraad
Het probleem leverde in de gemeenteraad de nodige discussie op. Maar Apeldoorn ging toch overstag. “Dat het zo zou lopen, was natuurlijk nooit de bedoeling. De politiek heeft gezucht en gesteund. Maar een toekomst zonder wielerbaan was niet denkbaar. Dan haal je het hart uit Omnisport.”

Garanties ter voorkoming van problemen in de toekomst heeft de gemeente niet, zegt Schuiling. Er is nog nagegaan of exploitant Libéma - verantwoordelijk voor het onderhoud - aansprakelijk kon worden gesteld. Dat bleek niet het geval. “Daarover bestond geen enkel misverstand. We hebben nog wel even naar onze juridische positie ten opzichte van bouwer Douma gekeken. Maar het bleek toch het beste om opnieuw met hen om de tafel te zitten. Douma voelde zich ook verantwoordelijk, zij gaan de restauratie uitvoeren. Dat klinkt misschien gek en is ook wel lastig uit te leggen. Maar dit is financieel de beste oplossing. En uiteindelijk is het ook wel een kwestie van vertrouwen.”

Mikken op nieuwe evenementen
Met een nieuwe baan hoopt Apeldoorn, dat een doorlopend contract met Libéma heeft voor een bijdrage in de kosten van jaarlijks circa vier ton, te kunnen mikken op nieuwe evenementen. De organisatie van de EK indooratletiek van 2019 staat al vast, het binnenhalen van een nieuwe WK baanwielrennen staat op de politieke agenda.