RAAK-PRO programma moet blessures topsporters voorkomen

Sporters in Nederland lopen met zijn allen jaarlijks gemiddeld 3,6 miljoen blessures op. Voorzorgsmaatregelen zijn dan ook van groot belang evenals het vergaren, ontwikkelen en delen van kennis over blessures. En dat is precies waar het RAAK-PRO programma ‘Belasting en Belastbaarheid van (top)sporters: een wankel evenwicht’ zich sinds 1 januari 2011 mee bezighoud. Gedurende vier jaar wordt er onderzoek naar de belasting en belastbaarheid van (top)sporters gedaan. Enerzijds om prestaties te optimaliseren en aan de andere kant om blessures en overtraindheid te voorkomen.

Het RAAK-PRO programma is geschreven naar aanleiding van een inventarisatie in 2009 onder sportcoaches die zijn aangesloten bij het Noordelijke Coach Platform en Topsport Steunpunt Noord. “Sporters en coaches zijn altijd op zoek naar grenzen voor het verbeteren van prestaties. Maar in hun honger naar verbetering krijgen ze vaak te maken met overtraindheid en blessures. Er worden veel vragen gesteld, maar op maar weinig is een antwoord te geven. Deze kloof in kennis was de aanleiding om met het project ‘Belasting en Belastbaarheid van (top)sporters: een wankel evenwicht’ te beginnen”, vertelt Koen Lemmink, lector praktijkgerichte sportwetenschap bij de Hanzehogeschool Groningen.

Subsidie van 1,1 miljoen euro
Gedurende vier jaar lang gaan sportcoaches, sporters, onderzoekers en studenten aan de slag om antwoorden over belasting en belastbaarheid in de sportpraktijk te vinden. Het Raak PRO programma wordt uitgevoerd door de Hanzehogeschool Groningen in samenwerking met een flink aantal partners: Rijksuniversiteit Groningen (RUG), Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG), Topsport Steunpunt Noord, InnoSportNL en een aantal bedrijven. Voor het vierjarige onderzoek hebben de partners een subsidie van 1,1 miljoen euro van de stichting Raak-PRO toegewezen gekregen. RAAK-PRO is een financieringsregeling vanuit het ministerie van OCW om onderzoek en kennisontwikkeling op hogescholen te stimuleren.

De eerste aanvraag voor de subsidie werd al in augustus 2009 ingediend. Het werd door RAAK-PRO beoordeeld als een goed en kansrijk project, maar om een subsidie te verkrijgen moesten er nog enige aanpassingen plaatsvinden. Lemmink: “In juni 2010 hebben we daarom de herziene aanvraag ingediend en in oktober kregen we het goede nieuws dat we de subsidie van 1,1 miljoen euro kregen toegewezen. Die financiering geeft een enorme boost aan kennisontwikkeling op het terrein van prestatieoptimalisatie in Groningen. Daarna zijn we uiteraard meteen begonnen met het concreet maken van het onderzoek en om de juiste mensen te betrekken.”
 
Onderzoeksgroep van 160 sporters
Nu de opstartperiode achter de rug is en de financiering voor het onderzoek is toegekend, kan eindelijk worden begonnen met de uitvoering. Ruim 160 (top)sporters gaan deelnemen aan het onderzoek. Hiervan zijn ongeveer de helft duursporters en de andere helft bestaat uit balteamsporters. Per 1 februari 2011 worden twee praktijkgerichte onderzoekers aangesteld die zich fulltime met het project zullen bezighouden. Daarnaast vormen bewegingsweten-schappers, sportmedici, coaches, docenten en studenten het begeleidingsteam.

De praktijkgerichte onderzoekers zitten niet continu achter hun computer, maar doen ook veel testen, metingen en ondersteunen de sportcoaches op structurele basis. De één focust zich op de balteamsporters en de ander neemt de duursporters voor haar rekening.” Vervolgens worden tot de zomer pilots gedraaid. “Hierbij moet gedacht worden aan het testen van logboeken die de sporters moeten bijhouden. Daarnaast worden ook de metingen getest die worden uitgevoerd in ons nieuwe SportsFieldLab.”

In of uit balans?
Na de zomer volgt het RAAK-PRO programma de sporters tijdens twee wedstrijdseizoenen. “Bij de geselecteerde sporters worden in het SportsFieldLab van het Instituut voor Sportstudies van de Hanzehogeschool Groningen diverse metingen en analyses gedaan. Dit wordt gedaan door een begeleidingsteam van zowel praktijkgerichte onderzoekers als studenten van de Hanzehogeschool (Sportstudies, Gezondheidsstudies en ICT). En hierin participeren studenten Bewegingswetenschappen van de RuG en het UMCG.”

Door het begeleidingsteam worden onder andere wedstrijden en trainingen geobserveerd, de stressinvloeden van binnen- en buitenaf in kaart gebracht en risico’s op blessures geanalyseerd. “Uiteindelijk draait het allemaal om de balans. Ben je in balans dan lever je een goede prestatie. Ben je uit balans dan heb je een grotere kans op een blessure. Maar juist dat evenwicht hopen we in kaart te brengen. Uiteindelijk hopen we te weten wat je als sporter en coach kunt doen om die misbalans te voorkomen.”