Project TERREINWINST verbindt kunst met sport

door: Thomas van Zijl | 10 september 2015

Er zijn mensen die voetbal zien als kunst, maar voor nog veel meer mensen zijn het veld en het museum gescheiden werelden. Met het project TERREINWINST bij de Amsterdamse club ASV Arsenal braken kunstenaar PJ Roggeband en initiator Mart van Bree in 2011 door die grenzen heen. Nu zijn ze terug met TERREINWINST 2.0 en proberen ze ook op andere plekken sport en kunst met elkaar te verbinden. Zij komen daarover graag in contact met sportbonden, verenigingen en maatschappelijke instellingen.

Minister Bussemaker en zes verschillende cultuurfondsen spelen een belangrijke rol bij de doorstart van TERREINWINST. Via het initiatief The Art of Impact schuiven zij elk twee zogenoemde knuffelprojecten naar voren die hun waarde bewezen hebben en navolging verdienen. Het Mondriaanfonds omarmde het concept van Roggeband en Van Bree en maakt daarmee verbreding mogelijk.

"The Art of Impact is een prestigeproject van Bussemaker waar wij nu min of meer bij toeval prima inpassen. Het gaat om de doelgroepen die we bereiken. Kunst hoeft niet per se iets van een museum of een galerie te zijn. Wij bewijzen dat er ook mogelijkheden liggen in de openbare ruimte”, zegt Roggeband. Kunst op een andere plek zorgt automatisch voor een ander en divers publiek. Hij wijst op een eind vorig jaar verschenen rapport van het Sociaal Cultureel Planbureau waaruit blijkt dat het voetbalveld een van de zeer weinige plekken in Nederland is waar alle bevolkingsgroepen elkaar ontmoeten.

Kunst op het voetbalveld
Toen de twee voetbalvaders Roggeband en Van Bree in 2011 bij ASV Arsenal begonnen met TERREINWINST, was het ook voor hen afwachten hoe de reactie zou zijn. Cruciaal was de steun van het bestuur, dat zich binnen de club hard maakte voor de komst van kunst op sportpark De Schinkel. Verschillende kunstenaars gingen aan de slag. Zo maakte een van hen een standbeeld van een wildplasser, bouwde een ander een droomstadion tussen de bosjes en werden er elf tribunestoeltjes op een hoge stellage geplaatst. Op basis van geluid kunnen die een wave uitvoeren. Ook de traditionele reclameborden ondergingen een metamorfose. Verder van veld en tribune kozen sommige kunstenaars ervoor om werk te laten zien in de kleedkamers en de kantine van de club.

Het terrein van ASV Arsenal werd een bezienswaardigheid, voor de vaste bespelers en voor de bezoekers. Roggeband geeft toe dat de precieze effecten van de kunst moeilijk te meten zijn. Wel weet hij dat de werken het sportpark karakter hebben gegeven en dat ze beklijven bij de voetballers en bezoekers. Bovendien worden ze gerespecteerd. “De Schinkel is een openbaar terrein, mensen kunnen er dag en nacht op. Onze kunstwerken staan er nu een jaar of vier en er is nooit iets mee gebeurd. Niemand heeft ze beschadigd.”

Er lagen in 2011 al meer plannen dan er konden worden uitgevoerd. Nu TERREINWINST nieuw leven in geblazen wordt, kan daar alsnog energie in gestoken worden. Roggeband denkt bijvoorbeeld aan een uitbreiding richting poëzie. Kunst hoeft niet op te houden bij het veld, ook de kantine, de gang en de kleedkamer kunnen er in worden ondergedompeld en dan niet alleen bij voetbal. Hetzelfde geldt voor andere sporten Initiatiefnemers Roggeband en Van Bree hebben - met de steun van het Mondriaanfonds - de kans hun project te presenteren en te introduceren bij andere verenigingen, bonden en maatschappelijke organisaties.

“Er is van verschillende kanten interesse, maar voor veel mensen is dit natuurlijk een nieuw concept. Zij moeten wennen aan het idee. Laat duidelijk zijn dat wij in ieder geval met hen in gesprek willen.”

11 plannen
Roggeband en Van Bree komen begin volgend jaar met elf plannen, in deze context ‘voorzetten’ genoemd, waar TERREINWINST mee gemaakt kan worden. Ze hebben begrip voor sportorganisaties die een slag om de arm houden omdat het financieel en budgettair geen gunstige tijd is, maar zeggen tegelijkertijd dat er met creatief nadenken veel mogelijk is. Met de metamorfose van ASV Arsenal was een behoorlijk bedrag gemoeid. De club heeft daar financieel niets aan bij hoeven dragen. Nadat de club het project had omarmd hebben Roggeband en Van Bree het benodigde budget bij diverse kunstfondsen en instellingen verworven. Er was toen wellicht wat meer ruimte bij overheid en gemeenten, nu zijn daar alternatieven voor in de plaats gekomen.

“Crowdfunding is een optie, maar er zijn ook voldoende andere fondsen die kunnen en willen investeren, mits er een goed plan ligt. De belangrijkste vraag blijft dan: wat is haalbaar? Het hoeft niet allemaal peperduur te zijn. Onze kunstzinnige reclameborden vallen bij iedereen op, maar hebben echt niet veel gekost.”

Voor meer informatie: info@terreinwinst.com en www.terreinwinst.com