Programma 'Fitness Loont' komt geld tekort

door: Leo Aquina | 7 november 2024

‘Positief over de opbrengsten en zorgen om de voortzetting’, dat zijn de belangrijkste conclusies van het Mulier Instituut in een onderzoek naar Fitness Loont, een pilotproject om mensen met een laag inkomen de mogelijk te bieden te fitnessen. Het programma werd op verzoek en met subsidie van het ministerie van VWS geïnitieerd door NLActief. “Die subsidie was bedoeld als tijdelijke financiering en bijna alle deelnemende fitnessaanbieders hebben moeite om na die pilotsubsidie structurele financiering te organiseren”, vertelt onderzoeker Mirjam Stuij van het Mulier Insituut.

Mirjam Stuij deed samen met drie collega’s in opdracht van NLActief een kwalitatief onderzoek naar Fitness Loont. Dat NLActief als ontwikkelaar van Fitness Loont ook opdrachtgever was van dit onderzoek, roept de vraag op hoe onafhankelijk de conclusies zijn. Stuij begrijpt de vraag: “Het ministerie van VWS heeft bij de subsidie als voorwaarde gesteld dat er onderzoek gedaan zou worden. Wij hebben onze methoden aan de voorkant beschreven. NLActief is verder niet bij de uitvoering van het onderzoek betrokken geweest, ze hebben geen data gezien en zijn ook niet betrokken geweest bij de analyse. Het eindrapport hebben zij wel in kunnen zien om te kijken of daar geen feitelijke onjuistheden instonden, maar daar hebben ze verder geen opmerkingen over gehad, bovendien stonden ze ook open voor kritiekpunten. De belangrijkste kritiek op NLActief zelf was dat zij richting de fitnesscentra meer duidelijkheid hadden kunnen bieden. De vragenlijsten die sporters bij deelname moesten invullen bleken voor hen vaak te moeilijk, bijvoorbeeld vanwege taalbarrières.”

Enthousiasme bij aanbieders
Het slotonderzoek onder veertien aanbieders van Fitness Loont werd voorafgegaan door een tussenevaluatie, waarin al eens negentien aanbieders werden ondervraagd. “De conclusies liggen in dezelfde lijn”, aldus Stuij. “Bij de meeste van deze fitnessaanbieders leeft een sterke wens om Fitness Loont te blijven aanbieden, omdat zij zien dat het veel kan betekenen voor de deelnemers. Wel zijn er knelpunten, bijvoorbeeld dat het opbouwen van een lokaal netwerk lastig kan zijn, het vinden van deelnemers die willen fitnessen en het betrokken houden van deelnemers. Daarbij zijn begeleiding en het sociale aspect belangrijk. Voor deze mensen is de drempel vaak hoog om te gaan sporten, hoorden we van betrokkenen.”

Dat de fitnessaanbieders enthousiast zijn, wekt bij Stuij geen verbazing, ook al kost het de fitnessaanbieders extra moeite en soms ook geld: “Het is hun vak om mensen enthousiast te maken voor fitness, dus hun enthousiasme verbaast mij niet, maar het vraagt wel veel van de aanbieders waar het gaat om begeleiding en aandacht. Je moet als fitnesscentrum een stevige maatschappelijke ambitie hebben om aan Fitness Loont mee te doen, want je gaat er niet op verdienen.”

Zorgen om financiering
Dat laatste aspect maakt dat een deel van de fitnessaanbieders uiteindelijk toch stopt met Fitness Loont. Stuij: “De essentie is dat mensen met een kleine portemonnee kunnen sporten tegen een gereduceerd tarief, maar nu de subsidie er niet meer is, wordt dat lastig. Er is op de een of andere manier financiering nodig. Fitnesscentra moeten dat ofwel zelf organiseren, ofwel door middel van regelingen voor individuele sporters via lokale of gemeentelijke subsidies.”

Om het project voor de langere termijn op die manier te financieren, hebben de deelnemende fitnesscentra een goed lokaal netwerk nodig. Stuij: “Bij een fitnessaanbieder is het bijvoorbeeld gelukt om via GALA (Gezond en Actief Leven Akkoord) lokaal subsidie te krijgen. Ik hoorde ook recent dat een aanbieder via het lokale sportakkoord hulp krijgt met de financiering en een aantal deelnemende centra legt zelf geld bij, maar dat is een hooguit een tijdelijke oplossing. Andere centra hebben het project bij gebrek aan financiering na de pilot niet doorgezet.”

Voor meer informatie: Rapport 'Opbrengsten van twee jaar pilot Fitness Loont' - een kwalitatief onderzoek naar het realiseren van fitnessaanbod voor mensen met een smalle beurs