Persoonlijke benadering bij zoektocht naar vrijwilligers

door: Marc Hoeben | 8 september 2016

Het lijkt zo simpel. Het is ook wel briljant door de eenvoud. Bij de Amsterdamse volleybalvereniging Albatros bedacht ex-voorzitter Rik Burger een oplossing voor de eeuwige zoektocht naar nieuwe vrijwilligers. Hij kwam tot de ‘vrijwilligersscout’: een vertrouwenwekkende, communicatief vaardige man of vrouw die anderen persoonlijk gaat benaderen voor een functie als vrijwilliger. Die scout werf je ook al via persoonlijk contact, waarbij je meer op de warmte van de persoon let dan op de kwaliteiten die normaal als vereiste gelden.

Misschien raken we het soms allemaal een beetje kwijt. We zijn gewend aan computers, aan grote instellingen, aan geautomatiseerde berichten, aan communicatie via Whatsapp en mail. Het kan een grote wirwar van mogelijkheden opleveren, met de kans dat de concrete actie ondersneeuwt en het juist zaak wordt een stap terug te doen. Terug naar de basis, naar de meest basale vorm van communicatie. Realtime, live, van mens tot mens. Daar moest ook, bedacht Rik Burger, de kern liggen bij het vinden van vrijwilligers.

“Tsja, hoe gaat zoiets?” In zijn toenmalige rol als voorzitter van volleybalclub Albatros in Amsterdam liep hij tegen een herkenbaar probleem aan. “Veel clubs zijn op zoek naar vrijwilligers. Dat was bij ons niet anders. We zijn de laatste jaren behoorlijk gegroeid, onder andere van vier naar twintig jeugdteams. Dan heb je het dus over een positieve ontwikkeling, veroorzaakt doordat we ons beter gingen organiseren. We trokken kwalitatief betere jeugdtrainers aan, via mond-tot-mond reclame kregen we die aanwas. Maar toen kwamen we dus wel een beetje met de handen in het haar te zitten. Want voor sommige teams lukte het bijvoorbeeld niet meer om trainers te vinden.”

Vrijwilligerscentrale
Het was ook wel een kolfje naar de hand van Burger. “Ik was werkzaam bij de vrijwilligerscentrale in Amsterdam als hoofdredacteur van een magazine over vrijwilligerswerk. Ik hoorde wel dat gewoon een briefje ophangen bij de club of de supermarkt niet zou werken. Ik heb toen bedacht dat ik om me heen moest kijken. Zo van: wie vind ik leuk? Van wie zou ik enthousiast raken om iets voor onze club te doen?”

Hij noemde zijn idee de ‘vrijwilligersscout.’ Dekte de lading prima, maar een andere naam had ook gekund. Het gaat Burger om de inhoud. Een vrijwilligersscout moet het charisma hebben om, juist in deze tijd, mensen persoonlijk te kunnen benaderen. En daarbij moet de scout zich iets realiseren.

“Een belangrijk principe is dat het niet meer draait om de vraag of iemand iets kan. Daar houden toch wel veel clubs zich mee bezig, of iemand wel het vereiste diploma heeft en gekwalificeerd genoeg is. Maar het gaat er niet in eerste instantie om of iemand iets kan. Want op die manier ontdek je nooit verborgen talenten. Het gaat er veel meer om of iemand iets wil, of iemand gemotiveerd en enthousiast is of dat je iets kunt vinden waardoor ze enthousiast raken. Als dat er is, kunnen ze die vaardigheden altijd weer later verder ontwikkelen. Bijvoorbeeld door ze op cursus te sturen en te zorgen dat ze wel de vereiste kennis voor een functie krijgen.”

'Laat je sportclub niet in z'n hemd staan'
Met zijn idee voor de vrijwilligersscout schopte Burger het tot de uitverkoren beste acht inzendingen bij een wedstrijd van sportkoepel NOC*NSF, onder de titel ‘laat je sportclub niet in z'n hemd staan.’ “Maar we hebben niet gewonnen en ik snap nog steeds niet waarom. Dit is meteen uitvoerbaar voor elke vereniging,” zegt Burger met een lach.

De jury van ex-hockeyster Minke Booij, voormalig schaatser Erben Wennemars en oud-journalist Kees Jansma kwam tot een top 3 van hockeyclub Houten, voetbalclub OJC Rosmalen en atletiekvereniging Suomi. Winnaar werd Houten, met het idee om werkzoekenden een plek te bieden, door ze tegen gereduceerd tarief te laten sporten en tegelijk netwerken.

De aandacht is misschien ook al mooi geweest. Burger: “Ik weet bijvoorbeeld ook dat er binnenkort in Almelo een bijeenkomst is over het vinden van vrijwilligers, waar mijn idee aan de orde komt. Dat is dan leuk om te horen.”

Bij zijn eigen club gaat hij rustig verder met het persoonlijk benaderen van ouders en leden voor functies als vrijwilligers. “Ik heb geen visitekaartje waar 'vrijwilligersscout' op staat. Zo moet je het ook niet zien. Het is belangrijk als je veel mensen kent. Ik geef bijvoorbeeld veel groepen training. Dan benader ik graag mensen die ik vertrouw en van wie ik denk dat ze een bepaalde verantwoordelijkheid aankunnen. Het gaat ook om hoe je mensen benadert. Dat ze opstappen bij een supervliegtuig en niet bij een zinkend schip. Te vaak klagen clubs over het gebrek aan vrijwilligers. Nou, ik kan me voorstellen dat nieuwe mensen dan al geen zin meer hebben.”

Invulformulier
Een vrijwilligersscout is nog altijd ‘niet zaligmakend’, weet Burger. Bij Albatros kwam zijn opvolger als voorzitter met het idee om nieuwe leden een formulier te laten invullen met wat basale informatie over hun achtergrond. Het lijkt haaks te staan op de gedachte van de persoonlijke benadering. “Maar dat hoeft natuurlijk niet. Het een kan het ander aanvullen. Je komt bijvoorbeeld dan aan de weet dat de ouders van een nieuw jeugdlid zelf hebben gevolleybald. Nou, dan kun je ze daarna misschien weer persoonlijk benaderen.”

Voor meer informatie zie: Laatjesportclubnietinzijnhemdstaan.nocnsf.nl