Optimale samenwerking moet jeugd aan verenigingen binden

Synergie. Dat is het toverwoord in het rapport ‘JeugdSynergiePlan’ van Paul van Kempen, bedrijfseconoom en marketeer, verbonden aan de Fontys Economische Hogeschool in Tilburg. Zijn plan moet er voor zorgen dat sportverenigingen effectiever dan ooit gaan samenwerken met hun omgeving, zodat de vereniging een magneet wordt voor jeugd.

In zijn praktijkomgeving werd Van Kempen geïnspireerd om het onderzoek te lanceren, toen hij in het voorjaar van 2012 een bedrijf bezocht dat verenigingen ondersteunde via een jeugdsportfonds. “Ik vond die opzet veel te eenzijdig. Het bedrijf gaf geld en dat was het dan. Daar kan je meer mee doen, dacht ik.”

Vervolgens ging de econoom aan de slag vanuit de volgende kerngedachte: op welke wijze kan er een effectievere samenwerking bij verenigingen worden bereikt? Daaruit mondde een 37 pagina’s tellend rapport vol samenwerkingsmogelijkheden voor sportverenigingen. Die samenwerking moet op allerlei manier de vereniging ondersteunen, zodat scholieren zich eerder bij een sportvereniging aansluiten.

Samenwerkingsproduct
Het rapport kreeg de titel ‘JeugdSynergiePlan’ en heeft één auteur - Van Kempen - maar de maker erkent dat hij hulp heeft gehad. Zo fungeerden zijn collega’s bij Fontys als klankbord en stuurde hij gedeelten van zijn plan op naar (sport)organisaties zoals NOC*NSF, KNVB en het Jeugdsportfonds, die op zijn werk feedback gaven.

Centraal in het rapport staat synergie: een samenwerking waarbij partijen gebruik maken van elkaars sterktes, zodat iedereen baat bij die samenwerking heeft. Het plan moet ten goede komen aan het Nederlandse verenigingsleven, zodat de doelgroep van het rapport daarvan profiteert: middelbare scholieren. Van Kempen beschouwt deze als een ‘kwetsbare groep’.

“Deze leeftijdsgroep heeft ontzettend veel belang bij hulp en sturing en daarom is het belangrijk voor hen om verenigd te blijven onder de hoede van volwassenen”, legt Van Kempen uit. “Er zijn veel hangjongeren, wat resulteert in drugsgebruik of vandalisme. Hoe krijg je die weer in het gareel? Via clubverband. Je weet dan als ouders wat ze doen, waar ze zijn en met wie ze omgaan.”

Van Kempen beschouwt de vereniging als platform voor communicatie met het kind. “Ze willen niet meer praten over school in hun pubertijd, maar dan kan je bijvoorbeeld praten over die gemiste kopbal, en zo alsnog tot een inhoudelijk gesprek komen. Dan houd je contact met je kind. Daar is de vereniging ideaal voor.”

Verder vindt de bedrijfseconoom dat verenigingen goed zijn voor de ontwikkeling van discipline, teamgevoel en sociaal-emotionele aspecten bij kinderen.

Veel mogelijkheden
Maar om die scholieren in clubverband te krijgen, is volgens Van Kempen een florerend verenigingsleven nodig. En dat kan bereikt worden door effectieve samenwerking van de club met een breed scala aan partijen. Het plan van Van Kempen poogt die samenwerking te stimuleren.

Hij noemt in zijn rapport onder andere uitzendbureaus, die kunnen helpen bij het vinden van (jeugdige) vrijwilligers en zelf daarmee tegelijkertijd nieuwe opdrachtgevers of werknemers verdienen. Of zorgverzekeraars, die ondersteunen bij risicomanagement en zo minder kosten krijgen dankzij betere eetgewoontes en meer lichaamsbeweging van klanten.

Deze synergie heeft Van Kempen onderverdeeld in totaal zes terreinen:
• jongeren;
• ouders en vrijwilligers;
• verenigingen en bonden;
• onderwijs en hulpverleners;
• sponsors en zakelijke dienstverleners;
• overheden en zorgverzekeraars.

Enthousiasme
Zijn plan slaat aan. Het JeugdSynergiePlan is in september aangenomen door de gemeente Tilburg. Van Kempen hoopt nu dat zijn idee zich verspreid door het land. Om dat te bereiken heeft hij zelf al allerlei partijen benaderd uit de sportwereld, het bedrijfsleven en de politiek.

De reacties waren positief. Van Kempen: “De woordvoerder van de PvdA heeft mij verteld dat het plan aan de databank van innoverende gebieden in de jeugdzorg wordt toegevoegd.” Hij ontving ook al enthousiaste respons van de directeur amateurvoetbal KNVB en zelfs uit het hoge noorden, van de SP in Groningen.

Maar de initiatiefnemer benadrukt dat hij het niet alleen kan. “Het plan zit nu in de fase van enthousiasme naar implementatie en daar heb ik partijen voor nodig.”

De volgende stap is het benaderen van uitzendbureaus en zorgverzekeraars. Twee belangrijke samenwerkingspartners in het plan. “Dat zijn grote jongens die wat te brengen hebben. En dan mag het zo zijn dat commerciële bedrijven ook voordeel aan samenwerking hebben. Dat is het principe van synergie en mag best verwoord worden als voorwaarde.”

Nieuw kabinet, geen gevolgen
De succesvolle start in bakermat Tilburg moet uiteindelijk leiden tot landelijke invoering van het plan, bevestigt Van Kempen. Maar op landelijk niveau moet de precieze structuur nog wel uitgedokterd worden. “Het is een jong idee en naar verloop van tijd kan zoiets samen met de stakeholders ontwikkeld worden.”

Van Kempen is optimistisch, ook nu het kabinet heeft besloten om de verplichte maatschappelijke stage voor scholieren (MAS) vanaf 2015 af te schaffen en de voorgenomen organisatie van de Olympische Spelen in 2028 op de ‘pauzestand’ te zetten. Met name de MAS komt prominent terug in het rapport van Van Kempen, maar de onderzoeker verzekert dat het allemaal geen gevolgen heeft voor zijn plan.

“Stages zien we bijvoorbeeld nog steeds terug in HBO-onderwijs en ik denk dat de relatie tussen onderwijs en clubs dusdanig groot blijft, waardoor er genoeg creatieve oplossingen te bedenken zijn. Ik heb het vuurtje aangestoken. Nu is het ook aan anderen om te zorgen dat het blijft branden.”