'Ontslagen' Jos Geukers op zoek naar imagoherstel

door: Leo Aquina | 15 september 2016

“Ik ben beslist nog niet klaar met de KNGU”, zegt Jos Geukers. Vlak voor de Olympische Spelen van Rio de Janeiro werd hij als voorzitter door de turnbond aan de kant geschoven. Geukers werd een te solistisch optreden verweten. De voormalig voorzitter gaat volgende week in gesprek met de bond. “Door de idiote en volstrekt onzorgvuldige manier waarop ze hiermee naar buiten zijn gekomen, is mijn imago geschaad”, zegt hij. Ondanks de breuk met de KNGU blijft Geukers kandidaat voor een plek in het uitvoerend comité van de internationale turnfederatie FIG, een kandidatuur die de KNGU eerder ondersteunde. Waarom kwam het afgelopen zomer tot een breuk?

Geukers is verbolgen over het persbericht waarmee de bond in juli naar buiten kwam: “Zonder dat ik ervan op de hoogte was, is van mijn principiële voorbehoud een bestuurscrisis gecreëerd in overleg met de Bondsraad. Vervolgens zijn we hierover met elkaar in gesprek, en wordt pardoes een bijzonder kwalijk persbericht de wereld in gestuurd. Ook de kwalificatie ‘solistisch’ werp ik verre van mij, omdat binnen de KNGU het leeuwendeel van alle besluiten altijd collegiaal is genomen. Zo ga je toch gewoon niet met elkaar om?”

Fundamenteel verschil van inzicht
In een reactie op het persbericht, liet Geukers weten dat er sprake was van een fundamenteel verschil van inzicht. Wat bedoelt hij daarmee? Geukers: “Op de details wil ik niet ingaan, maar het heeft te maken met schadeclaims. Ik vond het niet verstandig om van eerder nauwkeurig ingenomen standpunten af te wijken, bovendien vond ik het gezien de financiële situatie van de bond niet opportuun om al te genereus om te gaan met schadeclaims.”

De financiële situatie van de KNGU is niet rooskleurig. Onenigheid over contributieverhoging leidde al in 2015 tot een conflict van het bestuur met de bondsraad. Geukers en penningmeester Michel Molier maakten in februari van dit jaar bekend dat zij in oktober 2016 zouden terugtreden. Voor Geukers kwam er dus ongewild eerder een einde aan zijn voorzitterschap. “Naar hun redenen om zo overhaast te handelen kan ik slechts gissen”, aldus Geukers, die wel ingaat op de achtergronden van de financiële perikelen bij de bond.

Gezamenlijk besluit
“Daarvoor moeten we terug naar 2012. We hadden te maken met een teruglopend ledental, in tien jaar van 300.000 naar 240.000. Toen hebben we een ambitieuze strategie bedacht om het roer om te gooien. We wilden investeren zowel in de breedtesport, alsook in de topsport, met de vlaggenschepen van het herenturnen en het damesturnen voorop. Het resultaat daarvan hebben we kunnen zien in Rio, maar er zat natuurlijk veel meer aan vast, investeringen en voorinvesteringen, zowel op nationaal alsook op regionaal niveau. Vanuit onze vermogenspositie konden we ons dat veroorloven. We hebben toen, met uitdrukkelijke instemming van de bondsraad besloten in 2013 en 2014 uit onze reserves te tasten om in 2015 weer break-even te draaien en met een groeiende ledental een gezonde toekomst tegemoet te gaan.”

De investeringen bleken echter hoger, de inkomsten minder en de ledengroei beperkt. Geukers: “De uitgaven vielen over de hele linie hoger uit, en dat kwam extra hard aan omdat aan de inkomsten- kant vanuit de Kansspel-opbrengsten tegelijkertijd fors werd bezuinigd. Dat hoopten we goed te maken met commerciële inkomsten, maar twee partijen zetten uiteindelijk om vijf voor twaalf hun handtekening toch niet, omdat ze eisen stelden ten aanzien van televisierechten waar wij simpelweg niet aan konden voldoen. Wat ledentallen betreft hadden we veel last van de grijze ledenproblematiek. Er zijn tussen de 30.000 en 70.000 mensen lid van een turnvereniging, waarvoor ten onrechte geen afdracht word betaald aan de bond. Per lid is dat afgerond toch twintig euro. Door bewuste weigering van deze afdrachten, zadelen deze verenigingen de andere wel afdragende verenigingen op met een extra last. Het is een kwestie van solidariteit om dit met zijn allen wel te doen.”

Bestuurscrisis
Alle tegenvallers bij elkaar noopten de KNGU tot bezuinigingsmaatregelen. “We hebben in eerste instantie gesneden in eigen vlees en 15 procent gekort op de formatie en op het activiteitenbudget. Dat was echter onvoldoende, dus moest de contributie omhoog. Ons eerste voorstel was een verhoging van 12,50 euro per lid per jaar, ook omdat we jarenlang bewust geen contributieverhoging hadden toegepast vanwege de algemene financieel-economische crisis. Dat lijkt gezien de bondscontributie van 16 euro in verhouding veel, maar je praat over twee pizza’s en dan neem je nog goedkope pizza’s."

"Er kwam een moeizame discussie met de bondsraad en uiteindelijk is een structurele contributieverhoging van viereneenhalve euro per lid per jaar afgesproken. De bondsraad betitelde een en ander als financieel wanbeleid, en was gemakshalve even vergeten dat zij zelf in 2012 hadden ingestemd met de plannen, én dat zij in de tussenliggende jaren ook altijd akkoord hadden gegeven op de begrotingen en de rekeningen die er lagen. Eind 2015 wilden ze het hele bestuur naar huis sturen, maar het bestuur vond een bestuurscrisis samen met de al bestaande financiële crisis geen goed idee. Daarom hebben de penningmeester en ik gezegd dat wij onze functie in oktober 2016 zouden neerleggen, enerzijds om de bond terug naar rustiger vaarwater te leiden en anderzijds kon ik mijn positie als kandidaat voor het uitvoerend comité van de FIG beter verstevigen als bondsvoorzitter en de verkiezingen daarvoor zijn ook in oktober.”

Internationale ambitie
De breuk in juli hebben de internationale ambities van Geukers uiteindelijk niet geknakt: “Ik was er in eerste instantie behoorlijk ziek van en ik heb pas na Rio besloten die kandidatuur toch door te zetten, ook omdat mij vanuit Rio positieve geluiden bereikten uit mijn internationale netwerk. In hoeverre de KNGU nog achter mijn kandidatuur staat weet ik niet. Dat is een van de zaken die op de agenda staan als we met elkaar gaan praten. Ze hebben vier maanden geleden in ieder geval wel een zeer positieve aanbevelingsbrief gestuurd. Het blijft immers een unieke kans om voor Nederland ook weer een bestuurlijke positie te verwerven in de wereldgymnastiekfederatie.”

Volgens Geukers, die nog altijd in de wij-vorm spreekt als het over de KNGU gaat, is de financiële positie van de bond nog altijd fragiel. “Het is scherp aan de wind zeilen. Het zou mooi zijn als we nog een of twee commerciële partijen kunnen binden, ook al wordt er nog steeds – en nu alleen maar meer – bewust conservatief begroot. Ook heb ik er goede hoop op dat de nieuwe ontwikkelingen in het kansspelbeleid in de toekomst gunstig uitpakken voor de sport. Ook hoop ik dat we de ledenstijging echt handen en voeten kunnen geven. Daarbij moeten we enerzijds het probleem met de grijze leden oplossen, maar we moeten als bond ook duidelijker aan onze leden communiceren wat onze meerwaarde is, want die is er echt. Alleen hebben we dat in de afgelopen jaren niet altijd goed over het voetlicht weten te krijgen. Datzelfde geldt ook voor het nog beter en nadrukkelijker in de markt zetten van onze beweegprogramma’s voor verschillende leeftijdsdoelgroepen. Het Beweegdiploma met als ambassadeur Epke samen met Nijntje is daarvan een schitterend voorbeeld. En ook op het brede gebied van dans valt er voor de KNGU nog een wereld te winnen.”

Bovenste verdieping cruiseschip
Hoe ziet tot slot de toekomst van de topsport eruit binnen die broze financiële situatie? “Dat moet je zien als de bovenste verdieping van een cruiseschip. Daar zitten nog een heleboel etages onder en daar is ook in geïnvesteerd, centraal en decentraal. Dat geldt voor talentontwikkeling, coaches, et cetera. Als de huidige toppers wegvallen, staan er weer nieuwe klaar om het gat op te vullen, maar er moet wel blijvend in worden geïnvesteerd."