Onderzoek: ‘Osteopaat maakt wielrenners sterker’

door: Leo Aquina | 28 november 2013

“Voor mij heeft het gewerkt en dat is het belangrijkste”, zegt Henk Wildeman. De 23-jarige wielrenner deed mee aan een onderzoek van Coen Verwijs naar de effecten van osteopathische behandelingen op het vermogen van wielrenners. Osteopathie is een alternatieve behandelwijze, net als homeopathie, acupunctuur en chiropraxie. Sceptici trekken het effect van osteopathie in twijfel, maar volgens Verwijs is er verband tussen osteopatische behandelingen en het vermogen van wielrenners.

Volgens Wikipedia is osteopathie ‘een alternatieve geneeswijze die uitgaat van de veronderstelling dat de verminderde beweeglijkheid van bepaalde lichaamsweefsels een nadelige invloed heeft op de gezondheid. Osteopaten beweren dat zij in staat zijn om dergelijke weefsels met hun handen op te sporen en door middel van speciale technieken weer beweeglijker te maken.’

Verwijs legt uit: “Osteopaat wordt je na een zesjarige opleiding, Om die opleiding te kunnen doen moet je basisarts of fysiotherapeut zijn. In 95 procent van de gevallen zijn het fysiotherapeuten. Een osteopaat onderscheidt drie verschillende systemen. Ten eerste is er het bewegingsapparaat, de botten, gewrichten en spieren; ten tweede het orgaansysteem, de organen en de omringende vliezen en ophangsystemen; en tenslotte het craniosacrale systeem, ofwel schedelbotten, wervelkolom, ruggenmergsvlies en hersenvochtcirculatie. We grijpen op die drie niveau’s in, maar we beschouwen het menselijk lichaam als één geheel, waarin alles samenhangt.”

Als voorbeeld noemt Verwijs een voetballer met knieklachten. “Die klacht kan heel ergens anders ontstaan, bijvoorbeeld in de beperkte beweeglijkheid van één van de nieren. Als we die nier normaliseren, verdwijnt daarmee ook de knieklacht. We gaan daarbij uit van het zelf-herstellend vermogen van het lichaam.”

Diploma Osteapaat
Verwijs kwam zelf ook via een voetbalblessure in aanraking met osteopathie: “Ik had een liesblessure en ik ging naar een fysiotherapeut. Ik was leraar maar toen ik die fysiotherapeut aan het werk zag, wilde ik dat ook. Dus ben ik fysiotherapie gaan studeren. Uiteindelijk hielp de fysiotherapie me echter niet van mijn klachten af en toen kwam ik terecht bij een osteopaat. Die hielp me in vier behandelingen van mijn klachten af. Daarom ben ik daar zelf ook in verder gegaan. Op die manier kon ik mensen echt helpen. Toen ik was afgestudeerd als fysiotherapeut ben ik osteopathie gaan studeren in Antwerpen.”

Om af te studeren en als erkend osteopaat aan de slag te gaan, moest Verwijs een onderzoek doen. Osteopathie is weliswaar geen medisch erkend specialisme, maar het Nederlands Register voor Osteopathie (NRO) houdt wel een register bij van erkende osteopaten. Zij mogen de titel 'D.O.' (diploma osteopaat) voeren.

Toename vermogen
“Mijn onderzoek spitste zich toe op wielrenners”, vertelt Verwijs. Toen ik door mijn blessure niet meer kon voetballen ben ik verliefd geworden op het wielrennen. Mijn promotor in België werkte veel met wielrenners en hij kreeg van hen altijd te horen dat ze na zijn behandelingen meer kracht in de benen hadden, dus dat wilde hij graag onderzoeken.”

Verwijs deed vier maanden onderzoek onder veertig renners in een leeftijdsgroep variërend van 18-44 jaar. Hij kreeg daarbij hulp van bewegingswetenschapper en CALO-docent Frank van Deursen en statisticus Rob Erven van de Hogeschool Windesheim. “Het onderzoek toont aan dat het maximale vermogen van de renners (maxP) significant toenam. Ook was de afhankelijke variabele maximale duur van de maximale inspanningstest positief significant. We hebben ook de maximale zuurstofopname (VO2max) gemeten als controlevariabele en die nam - zoals we al verwacht hadden - niet toe.”
    
WC-eend?
Een osteopaat in opleiding die concludeert dat een osteopatische behandeling effect sorteert. Is dat niet een variant op ‘wij van WC-Eend adviseren WC-Eend’? Verwijs: “Een terechte vraag. Dat is een beetje het probleem van onze beroepsgroep. We hebben maar heel weinig middelen om onderzoek te doen, dus dan komt het aan op de integriteit van de onderzoeker en de behandelaar. In dit geval was het een gerandomiseerde placebo gecontroleerd, enkelvoudig geblindeerd klinisch onderzoek volgens de black box-methode dat een positief significant verband heeft kunnen aantonen tussen de twee behandelingen en de toename van het maximale vermogen. Dat is een statistisch verband. Ik kan niet exact zeggen wat er tijdens en na de behandelingen fysiologisch gebeurt of hoe het zit met de invloed van de veranderde biomechanische assen in het lichaam op de toename van het vermogen. Dat is voer voor vervolgonderzoek.”

Wat is de betekenis van de uitkomsten van dit onderzoek? “We kunnen niet concluderen dat een wielrenner plotseling harder gaat fietsen na een osteopatische behandeling. We hebben in een laboratoriumsetting aangetoond dat het maximale vermogen omhoog gaat. Bij rijden in het peloton komen nog enorm veel externe factoren kijken.”

Sceptici
Verwijs hoopt als osteopaat meer wielrenners te kunnen helpen. Hij behandelt momenteel al een aantal renners uit continentale ploegen en die zijn zeer te spreken over de behandelingen. Verwijs behandelde Henk Wildeman, die drie jaar deel uitmaakte van het profpeloton, aan een knieblessure.

“Fysiotherapie nam de pijn niet weg. Toen kwam ik bij Coen terecht en dat hielp.” Hoewel hij er zelf baat bij heeft zal Wildeman niet iedereen aanraden om naar een osteopaat te gaan: “Je moet er wel open voor staan. Er zijn genoeg mensen die er sceptisch tegenover staan en voor hen zal het geen zin hebben. Natuurlijk is er een discussie of het allemaal wel wetenschappelijk kan worden aangetoond, maar daar heb ik niet zoveel boodschap aan. Ik heb er goede ervaringen mee en ik sta open voor alles dat mij mogelijk gezonder kan maken.”

Voor meer informatie: www.osteopathie.nl