'Onafhankelijkheid van de Dopingautoriteit niet in het geding'

door: Leo Aquina | 25 januari 2018

Team Sunweb kondigde bij de presentatie van de ploeg voor 2018 in Berlijn een samenwerkingsverband aan met de Nederlandse Dopingautoriteit. De wielerploeg betaalt het controleorgaan in ruil voor extra dopingcontroles. Er was de nodige kritiek. Oud-renner en wielerverslaggever Danny Nelissen zei: ‘De maffia gaat de politie toch ook niet betalen?’ Volgens directeur Herman Ram is de onafhankelijkheid van de Dopingautoriteit niet in het geding. Sport Knowhow XL legde hem een aantal vragen voor. 

Samenwerking tussen een wielerploeg en de dopingautoriteit roept de schijn van belangenverstrengeling op. Sport Knowhow XL belde met het Bureau Integriteitsbevordering Openbare Sector dat is opgegaan in het Huis voor de Klokkenluiders met de vraag in hoeverre daar in dit geval sprake van zou kunnen zijn. Over deze specifieke casus kon de woordvoerder niet oordelen, maar zij liet weten dat het van belang is de schijn van belangenverstrengeling te allen tijde te voorkomen. Uitleg is geboden. Herman Ram gaf die al in een opinieartikel op de website van Sport & Strategie, maar er bleven nog enkele vragen onbeantwoord.

Betaald door de sport
Ram schrijft: ‘We gaan een aanvullend out-of-competition-programma verzorgen voor het mannen-, het vrouwen- en het talententeam van Sunweb. Dat programma omvat het complete antidopingpakket: bloed- en urinecontroles, maar ook het beheer van het biologisch paspoort en de whereabouts-administratie. Dat doen wij uiteraard onafhankelijk van Sunweb (…) Hoeveel Sunweb betaalt, kan ik niet zeggen. Evenmin kan ik iets zeggen over het aantal controles dat we jaarlijks gaan uitvoeren. In de overeenkomst is sprake van een minimum aantal. Als ik daar meer over zeg, dan kan er een zekere voorspelbaarheid in de controles ontstaan.’ 

Waarom kon de directeur van de dopingautoriteit het bedrag niet noemen dat met de overeenkomst is gemoeid? Ram: “Even voor de goede orde: dat artikel heb ik niet zelf geschreven. Het was een interview met een van de redacteuren (maar als opiniërende column gepresenteerd, red.). Om in te gaan op de vraag: we willen niets zeggen over het aantal controles. Iemand die een beetje verstand heeft van de materie zou op basis van dat geldbedrag kunnen uitrekenen hoeveel controles dat ongeveer kunnen zijn. Daarnaast wil ik niet op de stoel van Sunweb gaan zitten. Zij betalen, dus het is ook aan hen om te vertellen hoeveel.”

Blinddoek van Vrouwe Justitia?
Ram vindt het geen bezwaar dat dopingcontroles door de sport worden betaald: “Het essentiële bezwaar dat naar voren kwam, is dat je niet onafhankelijk zou kunnen controleren als je wordt betaald. Maar je kan heel goed worden betaald door de sport. Dat kan in diverse varianten. Het meest duidelijk is de financiering van ons nationaal programma, op basis waarvan wij als autoriteit de controles verdelen over de sporters. Op die manier heb je de grootste afstand tussen de financiën en de manier waarop die worden verdeeld. Dat nationale programma is in Nederland echter beperkt. Dopingcontroles worden altijd al door de sport betaald.” 

Ram doelt hiermee op sportbonden, NOC*NSF en organisatoren van evenementen zoals het WK wielrennen, die dopingcontroles inkopen. In die gevallen betreft het echter altijd overkoepelende instanties en niet een aparte ploeg, zoals bij Sunweb wel het geval is. In dat laatste geval kan er sprake zijn van rechtsongelijkheid. Het controlerende orgaan controleert sommige renners meer dan andere, omdat de ploeg daarvoor betaalt. Vrouwe Justitia behoort toch een blinddoek om te hebben? 

Ram: “Wij controleren iedereen, dat is wat het nationale programma inhoudt. Niemand kan zich onttrekken aan het anti-dopingprogramma. Als een sportteam - of dat nu Sunweb is of Ajax - meer zekerheid wil om te weten of hun spelers alles binnen de regels doen, dan kunnen ze daarvoor bij ons aankloppen. Ik heb bij alle dopingcontroles exact dezelfde positie. We voeren die onafhankelijk en volgens de internationale standaard uit. Ik ben geen scheidsrechter die tussen verschillende partijen staat, ik pas de regels toe. Het feit dat de ene ploeg intensiever wordt gecontroleerd dan de andere, creëert geen rechtsongelijkheid, want niemand ontsnapt aan het regime. Het verschil zit niet in de kwaliteit van de controles, maar in de kwantiteit. Ik blijf niet begrijpen waar het nadeel zit.”

“In een ideale wereld heb ik onbeperkte mogelijkheden, maar die ideale wereld is er niet en ik moet het doen met wat mij ter beschikking wordt gesteld. In het geval van Sunweb kwam de ploeg naar mij toe. Dan stel ik eisen. Wij moeten ons werk onafhankelijk kunnen doen. Als ik ook maar enigszins de indruk zou krijgen dat dat niet het geval is, zou ik het niet doen.”

Lance Armstrong
Lance Armstrong doneerde in het verleden ook geld aan de UCI voor dopingcontroles. We weten inmiddels hoe dat is afgelopen. Is Ram niet bang dat de dopingautoriteit op deze manier door (wieler-)ploegen of sporters wordt gebruikt om een schoon imago te etaleren, terwijl ook de Dopingautoriteit natuurlijk nooit honderd procent kan garanderen dat een ploeg ook daadwerkelijk schoon is. Ram: “Stel dat wij een renner van Sunweb betrappen, dan handelen wij de zaak af zoals wij dat met alle andere gevallen ook zouden doen. Dat doet geen afbreuk aan onze geloofwaardigheid.” 

En wat als een renner van Sunweb door een andere partij wordt betrapt, bijvoorbeeld bij een dopingcontrole in het buitenland? Ram: “Dat is inderdaad kwetsbaar. De publieke opinie zou daar van alles van kunnen vinden. Ik kan daar in zo’n geval alleen maar tegenin brengen dat wij als dopingautoriteit wel heel erg dom zouden zijn als we onze reputatie op het spel zouden zetten door mee te werken aan dat soort rare spelletjes. Maar laten we het eens omdraaien. Sunweb komt naar ons toe en vraagt: ‘Kunnen jullie ons helpen? Onze sponsor eist dat we ons laten testen door een onafhankelijke partij.’ Moet ik dan als Dopingautoriteit de mogelijkheid weigeren om meer onafhankelijke controles uit te voeren omdat er een afbreukrisico aan zit? Ik zie het als een goede ontwikkeling dat sponsors een schone sport willen en bereid zijn daar financieel aan bij te dragen. Daar moeten we als Dopingautoriteit gebruik van maken.” 

Voor meer informatie: www.dopingautoriteit.nl