door: Marc Hoeben | 30 oktober 2014
Samen sterk in de strijd tegen wangedrag op het voetbalveld en misschien zelfs wel daarbuiten. Onlangs startte voetbalbond KNVB met het bureau Halt het project ‘sport en gedragsinterventie.’ Een proef tot het einde van dit jaar, om te kijken of serieuze overtreders in de leeftijdscategorie 12 tot en met 18 jaar - als ze een tweede kans verdienen - bijgestuurd kunnen worden. Voor de deelnemers schept het na het doorlopen van het plan van drie stappen de mogelijkheid op strafvermindering.
De veronderstelling ligt voor de hand. Zou voetbal relatief meer dan andere takken van sport problemen kennen met uitwassen op het veld? Nee, zegt woordvoerder Koen Adriaanse van de KNVB, dit is niet exclusief een probleem van voetbal. Wangedrag en zware overtredingen kunnen zich in elke sport voordoen en de pilot met Halt zou ook best eens navolging kunnen krijgen. “Voetbal is de grootste sport van Nederland,” legt Adriaanse uit. “Elk weekeinde hebben wij als KNVB met 33.000 wedstrijden te maken. En ja, dan heb je vaker te maken met jongeren die zich misdragen.”
Breed pakket maatregelenHet speciaal ontwikkelde programma sport en gedragsinterventie maakt onderdeel uit van een breed pakket aan maatregelen en projecten, aangestuurd door het ministerie van Volksgezondheid Welzijn en Sport, onder de noemer ‘Naar een veiliger sportklimaat.’ Het is een doorvertaling van de Halt-straf naar de sport. De Halt-straf is een straf die wordt uitgevoerd door Halt onder verantwoordelijkheid van het Openbaar Ministerie. Jaarlijks zijn dat er ongeveer 17.000, na doorverwijzing naar Halt door politie, het Openbaar Ministerie of Bijzondere Opsporingsambtenaren zoals leerplichtambtenaren.
Adriaanse: “Het doel is bewustwording, bij voetballers die op het veld te ver zijn gegaan. We hopen ze meer sportiviteit en respect bij te brengen en het zou helemaal mooi zijn als het uiteindelijk ook nog hun gedrag buiten het veld op een positieve manier beïnvloedt.” De KNVB werkte eerder samen met Halt, als een steun voor verenigingen die de veiligheid willen bevorderen. “Wat belangrijk is: Halt heeft enorm veel ervaring en brengt die expertise ook bij dit project in.”
'Zware' gevallenVoetballers die voor deelname in aanmerking komen, zitten in de categorie ‘zwaar’ en niet in de categorie ‘excessief.’ De KNVB zag deze in getal groeien in de laatste twee seizoenen. In de jaargang 2012-2013 ging het om 207 gevallen, vorig seizoen waren dat er 254. “Ze hebben van de tuchtcommissie een schorsing van zeven tot tien wedstrijden gekregen. Je moet dan denken aan gevallen van het natrappen van een tegenstander, het bedreigen of spuwen van een scheidsrechter of een tegenstander.”
Het proefproject, waarvan de kosten ten laste komen van een grotere subsidie van VWS voor een veiliger sportklimaat, loopt niet in heel Nederland maar in de districten West II en Zuid I van de KNVB. “Die districten zijn gekozen op basis van eerdere ervaringen en de beschikbaarheid van medewerkers van Halt in de regio.”
VrijwilligDeelname van de voetballers in de leeftijdscategorie tussen 12 en 18 jaar is op vrijwillige basis, benadrukt Adriaanse. “Wij bieden het aan, ze moeten het zelf willen. We hebben nog geen idee hoe het gaat lopen en of er jongeren er wel aan mee willen doen. We hebben ruimte voor 25 spelers. Dat getal is gebaseerd op beschikbare capaciteit en middelen.”
Wie wel de motivatie heeft en de interventie in haar geheel doorloopt, kan een strafvermindering krijgen: een deel van de schorsing, drie wedstrijden, kan van onvoorwaardelijk worden omgezet naar voorwaardelijk. De spelers moeten dan in samenwerking met Halt een plan volgen van drie stappen, dat gebaseerd is op de ervaringen van het bureau met jongeren buiten het voetbalveld.
Bij het eerste deel heeft Halt een gesprek met de speler en zijn ouders. De speler hoort zelf een profiel op te stellen, waaruit blijkt dat hij zich bewust is van zijn gedrag. Bij stap twee draait het om het maken van afspraken met de speler en zijn ouders en is het de bedoeling dat de overtreder een excuusgesprek voert met zijn slachtoffer. Daarnaast moet hij een leeropdracht vervullen, bijvoorbeeld door het geven van een presentatie van de gedragsregels aan zijn eigen vereniging. In het derde deel stellen speler, ouders en Halt een gedragscode op.
De KNVB weet nog niet of het project na 31 december wordt voortgezet. Adriaanse: “Dat hangt mede af van de gebleken effecten. Als het succesvol is, gaan we in overleg over structurele financiering. De KNVB kan het niet zelfstandig betalen.” KNVB en Halt onderzoeken tijdens en na het project de effectiviteit, maar het meten van succes laat zich daarbij niet vertalen in cijfers. “Een onafhankelijk bureau doet onderzoek naar de effecten op zowel spelers als omgeving. Dat is kwalitatief onderzoek, met gesprekken met vereniging, ouders en spelers.”
Voor meer informatie: klik hier
