Oekraïense vluchtelingen in Den Haag krijgen lach op hun gezicht

door: Bas Kammenga | 6 juli 2023

Een groep van tien Oekraïners met een beperking zit samen met hun mantelzorgers en gezinnen al ruim een jaar op een afgelegen locatie in Den Haag. Enkele weken geleden werd door 'Het Beweegloket' een uur lang sporten georganiseerd en zo kwam er bij iedereen weer eens een lach op het gezicht. Beweegcoach Soraya Samuels ontdekte de groep min of meer bij toeval en zoekt naar structurele inzet om deze groep vluchtelingen wat afleiding te bieden.

Soraya Samuels is beweegcoach bij Het Beweegloket Den Haag. “Daar kunnen inwoners van Den Haag terecht met een beperking, in de breedste zin van het woord. Dat kunnen verstandelijke, auditieve, visuele of psychosociale beperkingen zijn en mensen met overgewicht, amputaties en/of chronische aandoeningen. We proberen vraag en aanbod zo goed mogelijk aan elkaar te matchen en begeleiden deze personen één op één.”

De activiteiten worden ondersteund door de Stichting Sportbelang SGK, een organisatie die al sinds 1965 actief is. “SGK stond oorspronkelijk voor Sporten voor Gehandicapte Kinderen, maar in de loop van de jaren is het aanbod steeds verder uitgebreid en inmiddels zijn we er dus voor alle inwoners van Den Haag met een beperking.”

Ontstaan
Het Beweegloket werd in 2017 opgericht met de gemeente Den Haag als opdrachtgever en subsidieverstrekker. Zes samenwerkende organisaties zijn erin actief: Kenniscentrum Sport & Bewegen, de Faculteit Sportkunde en de ALO van de Haagsche Hogeschool, het ROC Mondriaan met de opleidingen Leefstijl en Sport & Bewegen, Basalt Revalidatiecentrum en tot slot Stichting Sportbelang SGK. “Sporten voor mensen die een spreekwoordelijke rugzak hebben en ondersteuning nodig hebben is onze ‘core business’. Onze docenten geven sportlessen in het speciaal onderwijs en de naschoolse opvang. Een tweetal sportdocenten geeft ook trainingen voor mensen met een niet aangeboren hersenletsel zoals bij samenwerkingsorganisaties Middin en Gemiva”, vertelt Samuels.

Wekelijks worden er activiteiten georganiseerd voor een groep van zo’n tweehonderd personen. “Het personeel wordt vanuit de gemeente Den Haag gesubsidieerd. Voor evenementen wordt er daarnaast een beroep gedaan op externe fondsen, zoals bijvoorbeeld bij de Special Olympics van 2022.”

Vluchtelingen
Onlangs kwam er een groep Oekraïense vluchtelingen op de radar bij Soraya Samuels. Het gaat om een groep van zo’n tien gezinnen waarvan minimaal één gezinslid een beperking heeft. Sommigen zitten er al een jaar lang zonder dagbesteding, terwijl ze die in eigen land wel hadden. “We hebben ze min of meer bij toeval ontdekt op een locatie in de ‘middle of nowhere’. Het was een eerder afgestoten locatie van een gesloten afdeling voor cliënten van Parnassia met een psychische aandoeding.”

“Nadat ik daar heb rondgekeken, heb ik tegen een beleidsmedewerker van de gemeente gezegd ‘mijn hart huilt’. Het is een hele donkere plek met omheining. De bewoners kennen de weg in Nederland nog helemaal niet en waren in hun eigen land veelal zelfstandig op het moment dat de oorlog uitbrak. Ze zitten soms met vier personen op een kamer die bedoeld was voor één persoon. Er zijn twee keukens voor in totaal 30 tot 35 personen en dat is lang niet groot genoeg voor de behoefte van deze groep. Ze krijgen zakgeld en moeten alles verder helemaal zelf regelen. De kinderen met een beperking hebben geen dagbesteding. De kinderen zonder een beperking gaan wel naar het basisonderwijs. De moeders zijn 24 uur per dag mantelzorger. Overigens zijn er wel veel medewerkers van Parnassia die naast hun fulltime job nog vrijwilligerswerk doen bij de Oekraïense vluchtelingen.”

Feest
Op 22 juni jl. werd er een sportactiviteit georganiseerd voor deze groep vluchtelingen. “Het Beweegloket heeft de beschikking over teamplayers, studenten vanuit de Haagse Hogeschool en het ROC. Die hebben een uur lang een clinic gegeven. Het kwam wat stroef op gang, maar op een gegeven moment stond de hele binnentuin vol. Er werd Oekraïense discomuziek gedraaid via een grote muziekbox. Er was spelmateriaal geregeld door Gehandicapten Sport Nederland. Er kwamen broertjes en zusjes mee spelen en het was even gewoon helemaal feest”, blikt Samuels terug. “Die ‘smile’, daar doe je het voor!"

Met communiceren door gebaren en humor werd het een geweldige bijeenkomst. “Iedereen deed mee inclusief de oma’s. En toen kwam natuurlijk de vraag of we dit vaker voor elkaar zouden kunnen krijgen. Een docent van ROC Mondriaan wil zich hard maken om structureel twee à drie studenten te leveren, mits er structureel een sportdocent staat. Dit is alleen mogelijk als er vanuit Oekraïense gezinnen financiële ruimte is om wekelijks een (gesubsidieerde) sportdocent te financieren. Het doel van de opdracht van de Teamplayers studenten van het Beweegloket is de bewoners met en zonder beperking een leuke middag te laten ervaren met verschillende beweegactiviteiten. Het gevoel van 'zorgeloos', waardoor zij één moment mogen ontspannen en uit hun kamers zijn.”

Initiatieven
De locatie van Parnassia was voor de korte termijn een ‘mooie oplossing’, maar het is uiteraard nog onduidelijk hoe lang de oorlog in Oekraïne nog voort zal duren. “Het zou mooi zijn als deze mensen dichter in het centrum terecht kunnen. Het is wat mij betreft namelijk ook een mensenrecht om plezier te kunnen ervaren. Eten, drinken en een dak boven je hoofd zijn de eerste basisbehoeften, maar na een jaar in deze situatie lijkt dat behoorlijk uitzichtloos voor deze mensen.”

“Om een toekomst op te bouwen, lijkt het me goed om een verder te integreren met de andere inwoners van Den Haag. Het is belangrijk om die afstand te verkleinen. Deze doelgroep is op deze manier nog weer extra kwetsbaar. Vanuit hun locatie moeten ze bijvoorbeeld een halfuur lopen voor de eerste voorzieningen. Het zou fijn zijn dat degenen, die van een rolstoel en verzorgers afhankelijk zijn, de mogelijkheid zouden kunnen krijgen om gebruik te mogen maken van taxibusvervoer. Zodat men zo nu en dan van het terrein af kan en iedereen daarmee ook kan blijven participeren in de maatschappij, waarin zij zich op dit moment bevinden. We hopen dan er vanuit ons initiatief nog meer dingen los komen.”

Voor meer informatie: www.sportbelangsgk.nl