NOC*NSF wil het spel in Den Haag slimmer spelen

door: Leo Aquina | 16 november 2023

‘Sport gaat niet vanzelf.’ Onder die titel voert NOC*NSF campagne om sport hoger op de politieke agenda te krijgen. In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van 2021 voerde NOC*NSF ook campagne. Destijds zette de sportkoepel in op één miljard euro voor de sport. “Dat leverde in de kabinetsformatie slechts 25 miljoen op”, aldus Marc van den Tweel, die in het najaar van 2021 aantrad als algemeen directeur bij NOC*NSF. “We willen het spel slimmer spelen”, zegt hij. In plaats van alleen klassiek lobbyen en notities schrijven, huurt NOC*NSF - deze keer in samenwerking met andere koepelorganisaties in de sport - campagnebureau Meute in, en dat leidde in ieder geval tot spraakmakende video’s.

In het kader van de sportcampagne maakte NOC*NSF YouTube-filmpjes van een aantal lijsttrekkers met sporters, in eerste instantie met kickbokser Rico Verhoeven en VVD-partijleider Dilan Yeşilgöz. Niet veel later volgden video’s met atlete Dafne Schippers en D66-leider Rob Jetten, en met oud-voetballer Nathan Rutjes en GroenLinks/PvdA-lijsttrekker Frans Timmermans. Die laatste twee filmpjes waren in eerste instantie minder prominent zichtbaar. Mensen vroegen zich af of de sportkoepel een politiek statement maakte, maar daar wil Van den Tweel niets van weten.

“NOC*NSF is volstrekt neutraal en we praten met alle politieke partijen, geen uitzondering.” Er zitten dan ook nog meer filmpjes in de pijplijn. Van den Tweel: “Er staan 27 partijen op de kieslijst. We zullen geen 27 filmpjes maken, daar is geen budget voor. We kiezen voor partijen die vooraan staan in de peilingen of al een substantieel aantal zetels in de Tweede Kamer hebben.”

Statements zijn niet gratis
Met de video’s biedt NOC*NSF politici een campagnepodium, maar Van den Tweel vindt niet dat de sportkoepel zich daarmee voor politieke karretjes laat spannen. “Integendeel. We bieden ze bewust dat podium omdat we willen dat politici vertellen hoe belangrijk sport is. De filmpjes worden veel bekeken, eentje heeft  zelfs meer dan één miljoen views. Iedereen praat erover. En de statements van politici zijn niet gratis. We zullen ze er vriendelijk doch bewust aan herinneren als het straks aan de orde is.”

Niet alleen de zichtbare campagne is een trendbreuk met de manier waarop NOC*NSF in het verleden de belangen van de sport in Den Haag over het voetlicht probeerde te krijgen. Van den Tweel legt uit: “Het grote verschil is dat we proberen het niet alleen over sport als sport te hebben en niet alleen over de begroting van het ministerie van VWS, want het succes van sport hangt ook van heel veel andere factoren af, zoals bijvoorbeeld de loterijwet of de omgevingswet. We zien veel maatschappelijke uitdagingen waarin de sport een rol kan spelen, zoals obesitas, vergrijzing en vereenzaming. Als sport willen we graag bijdragen. Je ziet in de praktijk bijvoorbeeld hoe sportveldjes en parken worden opgeofferd voor woningbouw, met als ongewenst neveneffect dat sport naar de randen van de stad wordt gedwongen en dat is gewoon slecht voor de sport. De sportsector heeft de neiging naar binnen te kijken en zich te isoleren, maar we moeten juist breder kijken, dus ons ook bezighouden met andere thema’s.”

Voorkeursstemmen voor sportwoordvoerders
In een recent interview met Sport Knowhow XL zei Rudmer Heerema die afscheid neemt als sportwoordvoerder voor de VVD in de Tweede Kamer: ‘De sport moet zorgen voor een veel sterkere lobbypositie in Den Haag. Dat kan heel simpel beginnen met de kandidatenlijsten voor de Tweede Kamer. Je hoeft geen politiek stemadvies uit te brengen, maar sportorganisaties kunnen wel oproepen om te stemmen op de sportwoordvoerders (…) Als die sportwoordvoerders in Den Haag met heel veel voorkeursstemmen gekozen worden, dan hebben ze een veel steviger mandaat en wordt er binnen de partij ook veel beter naar geluisterd. Ik heb dit de vorige verkiezingen al van de grond proberen te krijgen, maar om de een of andere reden durven sportorganisaties dit niet aan.’

NOC*NSF heeft hier niet voor gekozen. Waarom luistert de sportkoepel niet naar een politieke insider? Van den Tweel: “Met alle respect voor Rudmer, maar die strategie is niet effectief. Dat hele systeem met voorkeursstemmen heeft in Nederland weinig invloed, want Kamerleden worden overwegend gekozen op basis van de politieke lijst waar ze op staan. Het is ook een gevaarlijke strategie. Als je hierop inzet en de sportwoordvoerder krijgt maar weinig stemmen, is het effect juist averechts. Bovendien weet je op voorhand vaak niet wie de sportwoordvoerders van de verschillende fracties in de Tweede Kamer zullen worden. En nog afgezien daarvan, het is zeker niet zo dat alleen de sportwoordvoerders ertoe doen. We zijn nu in gesprek met de lijsttrekkers en woordvoerders op andere terreinen. Ik wil af van de eendimensionale benadering. We moeten sport juist ook op andere beleidsterreinen op de kaart zetten. Maar als mensen op sportwoordvoerders willen stemmen, moeten ze dat natuurlijk vooral doen. Ik snap ook wel dat Rudmer dit doet en ik heb er enorm veel waardering voor hoe hij sport in Den Haag de afgelopen jaren op de kaart heeft gezet.”

Collectief en deelbelangen
Hoewel NOC*NSF het voortouw neemt, organiseert de sportkoepel de campagne ‘Sport gaat niet vanzelf’ niet alleen. Partners zijn onder meer POS (Platform Ondernemende Sportaanbieders), MOS (Maatschappelijke Organisaties Sport), KNVB, Sportkracht12 en Vereniging Sportbedrijven Nederland. Deze organisaties hebben niet per se allemaal dezelfde belangen richting Den Haag. Wie is degene die straks aan tafel zit als jullie een gewillig oor vinden bij een eventuele nieuwe coalitie? Van den Tweel: “Laten we eerst maar eens hopen dat we ook daadwerkelijk in die kabinetsformatie aan tafel komen. En als je aan tafel komt, vaak via de ambtelijke weg, zal het altijd aankomen op deelonderwerpen. In dat geval kijken we naar de best aangewezen organisatie om daarover mee te praten. Als het gaat over verenigingssport is dat vanzelfsprekend NOC*NSF, maar als het gaat om btw op fitness is de POS een logische gesprekspartner. Collectief gaat het erom sport op de kaart te zetten.”

Voor meer informatie: nocnsf.nl/sportgaatnietvanzelf