NMC Bright analyseert met NOC*NSF talentprogramma’s bonden

Om talentprogramma’s van de Nederlandse sportbonden naar een hoger niveau te tillen, voert NOC*NSF in samenwerking met sportadviesbureau New Monday Consulting Bright (NMC Bright) sinds november 2012 Talent Program Reviews (TPR) uit bij bonden. Via deze methodiek worden voor bonden relevante thema’s in bestaande talentprogramma’s doorgelicht door een team van interne en externe sportexperts, met als resultaat een serie concrete aanbevelingen.

Tot nu toe hebben vier sportbonden deelgenomen aan een TPR-programma: de KNZB (waterpolo), de JBN (judo), het Watersportverbond (zeilen & surfen) en de KNHS (paardensport). Die laatste doorlichting staat gepland in mei, maar de voorbereidingen zijn al wel getroffen.

Kwaliteitsimpuls
“Wij hopen een nieuwe kwaliteitsimpuls voor de komende vier jaar te genereren in de Nederlandse sport”, zegt Wouter Kuperus. Zijn bedrijf New Monday Consulting breidde de werkzaamheden in de sportwereld de afgelopen jaren uit, wat begin deze maand leidde tot de lancering van NMC Bright. Onder deze naam zal het bureau van Kuperus zich volledig op de sportsector focussen.

De TPR's die NMC Bright uitvoert worden tot de Spelen van Rio de Janeiro in 2016 ingezet om talentprogramma’s bij sportbonden te verbeteren. Over de aanleiding daarvoor zegt Kuperus: “In 2011 leefde bij NOC*NSF sterk het idee dat het bestaande systeem rondom certificering voor talentprogramma’s gereviseerd moest worden. De impuls die werd beoogd, namelijk bonden inzicht geven in kritische succesfactoren van programma's voor talenten, was verdwenen.” Dat die impuls verdwenen was, is volgens Kuperus logisch: “Dergelijke effecten zijn altijd tijdelijk bij certificeringen.”
 
Certificeringsysteem als voorloper
De adviesexpert ontwikkelde overigens zelf het certificeringsysteem voor NOC*NSF. “Manager topsport Jeroen Bijl van NOC*NSF wist dat ik vanaf 2001 jeugdopleidingen van BVO's had gecertificeerd. Hij benaderde ons daarom in 2006 om mee te werken aan het Masterplan Talentontwikkeling - dat liep van 2006 tot 2010 - met de vraag of wij voor andere sporten dan voetbal ook dergelijke certificeringprogramma’s konden opzetten”, zegt Kuperus.

De certificeringprogramma’s voor NOC*NSF focusten op de talentprogramma’s van bonden, waarbij onder meer werd gekeken naar de doelgroep en omvang van het programma en mate van regie van de bond over de uitvoering van het programma. Wanneer een bond certificering aanvraagt en krijgt, maakt het kans op hogere topsportsubsidies.

Input van sportprominenten
Voor het ontwikkelen van TPR heeft Kuperus een beroep gedaan op het brede sportnetwerk van zijn bureau. “We zitten nooit in ons eentje achter een bureau dingen te bedenken. Dus hebben wij bij een groep topcoaches geïnventariseerd wat er nodig is om die nieuwe impuls te genereren voor de komende jaren op het gebied van talentontwikkeling.”

Onder andere Robert Eenhoorn (honkbal), Bas van de Goor (volleybal), Roel Bron (turnen), Cor van der Geest (judo) en Bas de Bever (BMX) dachten mee in de ontwikkeling van de review-methodiek. Kuperus: “Volgens ons waren dat mensen die veel ervaring met talentprogramma’s hadden. We hebben vijf keer met ze gesproken in drie maanden tijd.”

Doorlichting
Die gesprekken vormden de fundering van TPR. Het uiteindelijke programma volgt een vast stappenplan, beginnend met een intakegesprek. Daarin bepalen de bond, NMC Bright en de verantwoordelijke prestatiemanager van NOC*NSF gezamenlijk het plan van aanpak voor de doorlichting van het talentprogramma. Het adviesbureau stuurt het project aan.

“In de intake wordt de focus van de review bepaald”, zegt Kuperus. “We kunnen het talentprogramma breed bekijken, of - wanneer een programma goed functioneert - onze werkzaamheden inzoomen op bepaalde aspecten.”

Specialistenteam
Dergelijke verbeterpunten en aanbevelingen worden gemaakt door een team van interne deskundigen bij de bond, NMC Bright en de prestatiemanager van NOC*NSF. Maar ook externe experts uit andere sporten of sectoren worden ingeschakeld. Die groep bestaat uit een vaste poule met daarin personen als Robert Eenhoorn, Toon Gerbrands en sportwetenschapper Marije Elferink-Gemser, gespecialiseerd in talentherkenning en -ontwikkeling.

“Maar we kunnen in principe elke specialist benaderen”, benadrukt Kuperus. “Ze moeten alleen wel expert op het onderzoeksthema in de TPR zijn en beschikken over een open en waarderende houding. Bij de intake wordt bepaald welke mensen we voor die externe rollen vragen”, verklaart Kuperus.

Positieve bril
Een goede sfeer tijdens de review is belangrijk, volgens Kuperus. “We kijken samen hoe het beter kan, met een positief deskundige bril. Dat is een groot verschil met het certificeersysteem, waarbij bonden gedwongen aan criteria moeten voldoen. Nu zien ze zelf ook de toegevoegde waarde en is de focus op het positieve. Na de eerste reviews wisten ze daarom niet wat ze overkwam.”

Het doorlichtingprogramma met de experts wordt vaak in één dag - of in een uitzonderingsgeval twee dagen - op locatie afgerond. “Daarbij proberen we zo dicht mogelijk op de praktijk te zitten”, aldus Kuperus. “Een voorbeeld is een trainingskamp. Zo zijn we met de zeilploeg de zee opgegaan in Palma de Mallorca. Bij de judoka’s waren we bij een ochtendtraining.”

“Vaak trekken de experts na die dag(en) al een gezamenlijke conclusie. De technische staf van de bond luistert daar graag naar: vreemde ogen dwingen toch, ook bij een bond”, meent Kuperus. “Daarom is de term review ook zo passend: het is op een andere manier kijken naar je omgeving.” NMC Bright is verantwoordelijk voor de verdere afhandeling van het aanbevelingenrapport. De bond zelf beslist of het de verbeterpunten overneemt.

Praktijkfocus
De praktijkgerichte benadering in TPR’s, uitgelegd door Kuperus, was volgens Ad Roskam, prestatiemanager bij NOC*NSF, een voorwaarde in de ontwikkeling van het programma. “Het certificeringsysteem was theoretisch opgesteld en bewerkelijk”, zegt Roskam over het ‘oude’ monitorsysteem.

“Daarnaast is het een toegevoegde waarde dat mensen uit de sport zelf, maar ook individuen daarbuiten naar de zaken kijken. Dat levert frisse inzichten op.” De prestatiemanager heeft onder andere waterpolo in zijn sportportefeuille en kent daardoor het TPR-proces als ervaringsdeskundige.

Hij ziet dat bonden tevreden zijn met de talentprogramma-analyse. “Alle bonden die we voorlichtten over het plan, ongeveer tien, meldden zich meteen aan.” Volgens Roskam kunnen bonden niet wachten om met de aanbevelingen aan de slag te gaan. “We moeten ze eerder afremmen, om niet alles gelijk te willen doen. Ze maken meteen een actieplan.”

Ranglijst
Uiteindelijk komen ongeveer vijftig bonden in aanmerking voor TPR’s. De lijst en volgorde komt overeen met de prioritering die in de sportagenda 2012-2016 van de sportkoepel is gekozen.

“Het gaat in een gestaag tempo, met ongeveer één bond per maand, en het programma is intensief”, zegt Roskam over de keuze om een ranglijst te hanteren. “Daarnaast kunnen we alleen de bonden doorlichten die een gecentraliseerd talentprogramma hebben, met een vaste staf werken en op een vaste locatie zitten. Sommige bonden voeren hun programma’s uit via verenigingen. Daarvoor is een TPR niet geschikt, want dan moet je alle verenigingen in Nederland af.”

Geen link met topsportgelden
NOC*NSF gaat de resultaten van TPR’s niet gebruiken in de verdeling van topsportgelden, benadrukt Roskam. Dat was bij de certificeringprogramma’s wel het geval. “We hebben dat nu bewust volledig losgekoppeld. Dat is aan de voorkant besloten en uitgelegd. Het is ook niet verplicht en puur voor de bond zelf.”

Zowel Kuperus als Roskam willen geen uitspraken doen over de resultaten van afgeronde TPR’s. Roskam: “Het is niet aan ons om die inhoud, conclusies of aanbevelingen naar buiten te brengen. Dat is aan de bond zelf.”

Wel is de prestatiemanager tevreden na zijn eerste ervaringen met de methodiek. De TPR’s staan daarom ook niet voor niets gepland tot 2016 en Roskam ziet de eerste afgeronde programma’s niet als een pilot. “We hebben het programma doelgericht ontwikkeld, als doorstap na de certificering. Het is een prachtige tool”, besluit hij enthousiast.