NLBeter wil gezonde samenleving op politieke agenda

door: Leo Aquina | 4 maart 2021

“De signalen van de mensen met verstand van zaken worden continu genegeerd”, zegt Maurice Leeser. De gezondheidswetenschapper, sporteconoom en directeur-bestuurder bij Sportbedrijf Lelystad staat twaalfde op de kieslijst van NLBeter, een nieuwe politieke partij die zich vooral sterk maakt voor een gezonder Nederland. “Dat is de kern van onze boodschap en dat kregen we niet op de agenda bij de bestaande partijen”, zegt Leeser. 

NLBeter werd in november 2019 opgericht door psychiater en opiniemaker Esther van Fenema en een aantal collega’s in de gezondheidszorg. Leeser sloot zich in de loop van 2020 bij NLBeter aan. “Ik was gecharmeerd van de ambitie”, zegt hij. “Maar ook van het feit dan men serieus maatregelen wil nemen die echt effect sorteren. Vanuit het professionele werkveld, de zorg het onderwijs en de sport hebben we nu al zo vaak signalen afgegeven en manifesten ondertekend met gelijkgestemden. Kijk als voorbeeld naar het gisteren gelanceerde manifest Breng Nederland in Beweging: Investeer in Sport en Bewegen. Die signalen worden in Den Haag genegeerd. Ik ben ervan overtuigd dat we met NLBeter wel echt stappen kunnen zetten naar een gezonder Nederland. Gezond leven als norm, preventie hoog op de politieke agenda en optimaal de kracht van sport en bewegen benutten, daar wil ik mij voor inzetten.” Zelf is Leeser nooit eerder politiek actief geweest. “Ik heb drie jaar binnen het ministerie van VWS voor de minister gewerkt, ben altijd sociaal-maatschappelijk en politiek geëngageerd geweest en in mijn vorige functies en huidige functie (directeur-bestuurder bij Sportbedrijf Lelystad) heb ik natuurlijk wel veel met de politiek te maken”, vertelt hij.

Zijn politieke wortels liggen niet bij een specifieke ideologie. “Ik ben iemand van het midden, zonder daarbij een partij te noemen, wel altijd met een sociaal-maatschappelijke insteek. Ik wil iets doen voor de breedte van de samenleving. Bij NLBeter kijken we niet naar kleur of religie, maar naar wat we vanuit zorgzaamheid kunnen doen om mensen te helpen, niet aan de achterkant, maar aan de voorkant.”

Frustratie
NLBeter komt voor een groot deel voort uit de frustratie van professionals die zich niet gehoord voelen door beroepspolitici. “Het is vervelend dat mensen met verstand van zaken met oplossingen komen, terwijl de beleidsmakers de realiteit niet onder ogen zien”, aldus Leeser. “Terwijl de gevestigde partijen de urgentie kennen, de oplossing op tafel ligt en we in Nederland over deskundige professionals beschikken om het ook uit te voeren.” Hij geeft een voorbeeld: “Onze nummer drie van de lijst, Janneke Wittekoek, is cardiologe. Zij ziet in de praktijk uiteraard veel mensen met hart- en vaatziekten. De helft daarvan is echter vermijdbaar met een gezondere leefstijl. We moeten van nazorg naar voorzorg. Je kunt zoveel bereiken met goede preventiemaatregelen. De gevestigde partijen zijn op de hoogte van de urgentie, maar er wordt niets mee gedaan.”

NLBeter wil een eind maken aan het gebrek aan daadkracht bij de politiek als het gaat om gezondheid. “Kijk eens wat de politiek op dat gebied heeft gedaan in de afgelopen jaren”, zegt Leeser. “De bewegingsarmoede is, mede door de pandemie, groter dan ooit. De motorische vaardigheden van onze kinderen nemen al jaren af. Er is een enorme terugval in lidmaatschappen bij sportverenigingen in de leeftijd van 12-19 jaar. Ongeveer de helft van de volwassenen in Nederland heeft overgewicht en er is een schrikbarende toename in gezondheidsverschillen. Als je wordt geboren op een plek met de verkeerde postcode, leef je ongeveer tien jaar korter. Gezond eten is steeds meer weggelegd voor mensen met een goed inkomen. Natuurlijk wordt er ook in de programma’s van andere partijen aandacht aan besteed, maar zij blijven met losse flodders schieten. NLBeter is opgericht omdat we deze issues niet op de agenda kregen van de andere partijen.”

Basisinkomen
Eén van de programmapunten van NLBeter is een basisinkomen. Waarom wil de partij dat? Leeser: “Ook daarin kun je de link leggen met gezondheid. Als je kijkt naar de mensen die structureel niet meedoen in de maatschappij, dat zijn de groepen die wat inkomen betreft aan de onderkant zitten. Als je echt wil sturen op welzijn, dan moeten we de welvaart eerlijker verdelen en zorgen voor gelijke kansen. Op die manier maak je de gezondheidsverschillen ook kleiner. Omdat een integrale aanpak een vereiste en de urgentie hoog is, pleit NLBeter ook voor het benoemen van een Nationaal Coördinator Gezondheid & Sport.” 

Waar betaalt NLBeter dat basisinkomen van? Leeser: “Als je op dit moment kijkt naar de zorgkosten, in 2018 was dat tussen de 95 en 100 miljard. In 2040 zijn deze begroot op ongeveer 180 miljard, een verdubbeling ten opzichte van 2015. Wij hebben er berekeningen op losgelaten. Als je de bureaucratie in de zorg vermindert en meer handen aan het bed zet, kun je alleen al 12 miljard bezuinigen. We moeten de professionals weer laten werken op basis van vertrouwen. En op het moment dat je aan de slag gaat met preventieve maatregelen, heb je aan de achterkant ook veel minder kosten in de zorg, want laten we reëel zijn: we kunnen echt niet meer op de oude voet verder.”

Sportwet
Sporten en bewegen, mensen gezonder laten eten… kun je als politiek mensen daartoe dwingen? Leeser: “We willen mensen helpen gezonde keuzes te maken. Daarbij willen we, naast verleiden, ook meer sturen. We laten mensen in een woonwijk met behulp van drempels toch ook maximaal 30 kilometer per uur rijden omdat het veiliger is? Concreet kun je hierbij denken aan een sportwet, zoals die is voorgesteld door de Nederlandse Sportraad, om te zorgen voor structurele financiering van sport en bewegen. Sport wordt dan gezien als een publieke voorziening. Je kunt in het onderwijs ook denken aan verplichte gezonde lunches op basisscholen, je kunt en sport en bewegen verankeren als kernvak in het curriculum. Je kunt de drempels voor de beschikbaarheid van tabak en alcohol verhogen. Vergeet niet dat we de hele dag op allerlei manieren met marketingtechnieken worden verleid om ongezonde keuzes te maken. De huidige leefomgeving lijkt wel een ‘omgekeerde wasstraat’, je gaat er gezond in en je komt er ongezond uit’. Dat moet beter en dat kan beter als je daar als overheid meer in gaat sturen, zoals bijvoorbeeld in Engeland al wordt gedaan, denk aan de suikertaks.”

Meepraten
Hoe groot denkt Leeser dat NLBeter wordt en acht hij de kans reëel dat de partij ook echt een doorbraak kan forceren? Leeser: “Wij zijn niet bang om stelling te nemen en te zeggen wat echt goed is voor Nederland. Ons programma is inhoudelijk sterk, maar het is lastig om zichtbaar te zijn in de campagne en we moeten toch eerst in de Kamer zien te komen. Ik denk dat één of twee zetels wellicht reëel is en dan kunnen we eindelijk meepraten op het niveau waar je wil meepraten, in plaats van weer aan de zijlijn te staan en genegeerd te worden. 

Voor meer informatie: website NLBeter