Nieuwe techniek leidt fietsers naar groen verkeerslicht

door: Thomas van Zijl | 9 juli 2015

Zo snel als afgelopen weekend tijdens de Tourstart hoeft het niet te gaan, maar een iets betere doorstroming van fietsers is in Utrecht zeer gewenst. Innovatiebureau Springlab pakt de frustratie van al die opeenvolgende rode stoplichten aan met The Light Companion; een uitvinding die fietsers op de juiste snelheid naar een groene golf leidt.

September vorig jaar inventariseerde Springlab - zelf gevestigd in Utrecht - onder de noemer Happy Biking Project de voornaamste ergernissen van fietsers in de stad. De toegenomen drukte op de fietspaden scoorde hoog en de permanente bouwput rond het station was velen een doorn in het oog, maar de lange rijen bij het stoplicht zorgen voor de meeste irritatie.

“Zit er een tegen, dan is de kans groot dat ook de volgende op rood staat. De groene golf is dan ver weg”, zegt Jan-Paul de Beer van Springlab. Het innovatiebureau ontwikkelde met experts van het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB), de gemeente Utrecht, samenwerkingsverband Tourlab, verkeerslichtbouwer Ko Hartog en ontwerpstudio Frolic ’s werelds eerste verkeerslichtassistent om de doorstroming van fietsers te bevorderen.

LED-light als gids
The Light Companon detecteert iedere individuele fietser en berekent welke snelheid er nodig is om het groene licht te halen. Om ervoor te zorgen dat de fietser dat tempo daadwerkelijk aanhoudt, ziet die aan de zijkant van het fietspad een groen LED-licht dat hij kan volgen. De Beer: “De informatie die nodig is om de snelheid te bepalen krijgt het systeem door via software in het verkeerslicht. Als blijkt dat het bijna groen wordt, gaat die omhoog. Is het nog een tijdje rood dan kan de fietser het rustiger aandoen.

“Het is een adviessnelheid, mensen bepalen zelf of ze zich eraan houden. Maar meestal is hen er veel aan gelegen niet te hoeven wachten.” Ze hoeven er hoe dan ook niet als een profwielrenner door te trappen. Springlab gaat uit van snelheden tussen de 13 en 20 kilometer per uur.

Uitgekiende planning
Dat de nieuwe vinding juist nu gepresenteerd wordt is het resultaat van een uitgekiende planning. De eerste test op de openbare weg vond plaats twee dagen voor de start van de Tour de France. De hele stad leek bezeten van fietsen en prettige bijkomstigheid: er waren veel geïnteresseerde journalisten uit binnen- en buitenland. “De meesten keken hun ogen uit. Zoiets hadden ze nog nooit gezien. Ze beschouwen het als iets typisch Nederlands, weer iets nieuws uit het fietsland bij uitstek. We hebben echt een gidsrol. In veel landen is het een prioriteit om meer mensen op de fiets te krijgen omdat het de luchtkwaliteit ten goede komt.”

De Beer erkent dat fietsers in Nederland kunnen rekenen op goede fietspaden en mooie routes, maar sluit zijn ogen niet voor imperfecties. “Fietsen moet wel leuk en veilig blijven. Nu het op de fietspaden steeds drukker wordt is dat niet altijd meer gegarandeerd, dus moeten we blijven nadenken over andere oplossingen. Dit kan er een zijn.”

Proef wordt uitgebreid
De testresultaten zijn goed en de gemeente is enthousiast. Vaststaat dat er in september een proef komt op grotere schaal, met verschillende verkeerslichten. Er is een dynamisch en een starre variant. De eerste houdt rekening met een drukke of juist rustige verkeerssituatie, de laatste hanteert vaste tijden voor rood en groen licht.

“Voor ons is belangrijk dat The Light Companion kan worden aangesloten op de bestaande infrastructuur, het huidige netwerk. Dat is gelukkig het geval. Mocht de uitgebreide proef slagen dan hoopt De Beer dat de gemeente wil investeren in deze nieuwe techniek. “De wethouder was bij ons eerste experiment en is verklaard voorstander van de fiets. De signalen zijn dus positief. Of na de fietser de voetganger aan de beurt is? Ik denk dat het technisch mogelijk is, maar er zijn eerst nog voldoende verbeteringen denkbaar om het fietsers naar de zin te maken. Daarmee bedienen we meer mensen en lossen we logistiek grotere problemen op.”

Voor meer informatie: www.lightcompanion.bike