Nieuwe stichting zet in op voetbal bij kwetsbare gemeenschappen in Malawi

Het voornaamste doel van deze stichting is om op lokaal niveau een duurzame bijdrage te leveren aan de verbetering van samenlevingen in Afrika en andere landen met lage inkomens, om te beginnen in Malawi. De verbindende kracht van voetbal dient daarbij als middel voor gemeenschapsopbouw, empowerment en kennisdeling voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen in kwetsbare gemeenschappen in Afrika.

Spanjersberg en Van Zwam, beiden sportpsychologen, vertrokken afgelopen dinsdag weer naar Malawi; een land waar ze vaker zijn geweest. “We werken allebei voor de stichting Libre foundation, van waaruit we leiderschapstrainingen geven in lage inkomenslanden”, vertelt Spanjersberg. “Daarbij trainen we leiders van lokale NGO’s, of het nu gaat om het verminderen van plastic afval of het ondersteunen van alleenstaande moeders, om maar een paar voorbeelden te noemen. We raakten daar zo door geïnspireerd dat we besloten ook iets te willen opzetten.”

Beide mannen hebben een hart voor voetbal en in die wereld de nodige connecties. Dat laatste geldt vooral voor Van Zwam. Spanjersberg: “Zo kwamen we al snel op het idee van Football is Life, Pass it on. Tijdens een bezoek aan Malawi hoorden we over een stuk bos waaromheen een muur is gebouwd om het groen te beschermen tegen kappen en afvaldumping. Ernaast ligt een sloppenwijk, Soweto. Kinderen die daar wonen, voetbalden vaak in het bos, maar konden daar nu niet meer komen. In samenwerking met een lokale NGO leek het ons goed om naast het bos een voetbalgemeenschap te bouwen. Een plek waar kinderen kunnen voetballen, ook onder begeleiding, en waar toernooitjes en wedstrijden plaatsvinden.”

Zo gezegd, zo gedaan. Het afgelopen halfjaar richtten Spanjersberg en Van Zwam zich op de formaliteiten rondom het opzetten van een stichting, het formeren van een gedegen bestuur, het inzamelen van geld en ook het feitelijk realiseren van de community in Soweto. “We laten het aan het lokale initiatief over om vrijwilligers te selecteren die training kunnen geven of kinderen op een andere manier begeleiden. Wij bieden ondersteuning met kennis, materialen als voetbalschoenen en -ballen, regelden shirts met logo in verschillende kleuren en helpen organiseren en structureren. We willen niet de zoveelste betweterige westerlingen zijn die wel even komen vertellen hoe het moet, maar qua slag- en organisatiekracht valt er veel te winnen. Zo lag er een tijd midden op het voetbalveld een hoop zand ter grootte van twee auto’s, waar ze gewoon omheen speelden. We suggereerden, heel simpel, dat iedereen de dag erna een schep zou meenemen om de berg weg te scheppen en daarmee een strak veld te creëren. Zulke zaken lijken ze zelf niet te organiseren, dan voetballen ze er liever gewoon omheen. Met onze trainersdiploma’s op zak helpen we ook mee met het bedenken van speelse oefenvormen met veel balcontacten voor alle spelers, in plaats van dat iedereen maar achter de bal aanrent. Daarvoor zijn dan wel meer ballen nodig. Die nemen wij mee. Maar het blijft hun project. Wij zijn er alleen maar om het een en ander aan te zwengelen.”

Zo ontstaat er – althans, dat is de bedoeling – langzaam maar zeker een soort voetbalclub in de wijk, iets waar de locals trots op zijn. “Ze kennen daar geen clubstructuur; in armere wijken al helemaal niet. Zo’n plek waar iedereen samenkomt, waar plezier wordt gemaakt en die gezellig is. Daar is het ons allemaal om te doen.”

Vanuit Nederland gebeurt er ook van alles. Zo hebben Spanjersberg en Van Zwam zich de afgelopen twee maanden ingezet om geld op te halen. “Ons streefbedrag voor dit project is € 15.000. Daarvan hebben we nu al twee derde binnen, dankzij sponsors, donaties en opbrengsten uit een veiling. Ambassadeurs uit de voetbalwereld helpen ons daarbij. Denk bijvoorbeeld aan Peter Bosz, Brian Linssen en anderen uit het hedendaagse voetbal. Zij verbinden in ieder geval hun naam aan de stichting of geven bijvoorbeeld een gesigneerd shirt. Bvo’s en anderen die voetbal een warm hart toedragen, zoals de spelersvakbond VVCS, dragen hier ook aan bij door het doneren van trainingspakken, voetbalschoenen en hoodies om te veilen of ter plekke te gebruiken. Dat is precies wat we beogen: Pass it on als je iets te danken hebt aan het voetbal.”

Het project in Soweto is voorlopig het eerste waar de stichting zich op richt, al denken de mannen gezien de doelstelling van Football is life, Pass it on ook al verder. “Over vijf jaar hopen we dat de hele gemeenschap in Soweto weet van het bestaan van de voetbalcommunity, dat er wedstrijden en toernooitjes plaatsvinden, dat er soort een soort clubhuis is waar mensen kunnen samenkomen. Maar het belangrijkste is dat het een veilige plek is waar kinderen plezier hebben, een pedagogische basis meekrijgen, psychologische basisvaardigheden leren, zelfvertrouwen opdoen en leren samenwerken.