Nieuwe naaldentherapie opvallend effectief bij spierblessures

“We maken sporters mee die door de hele medische molen zijn geweest. Onderzoeken, kijkoperaties, en niks te vinden. Dan komen ze bij ons en na twee of drie behandelingen zijn ze klachtenvrij”, vertelt Anne Harm Nauta van Topfysio. Hij en zijn collega’s maken als fysiotherapeut gebruik van dry needling, een therapie waarbij blessures met naalden worden behandeld. In de (top)sport wordt deze methode veel toegepast. Zo onderging bijvoorbeeld schaatser Simon Kuipers een dergelijke behandeling.

Dry needling is in de vorige eeuw in de Verenigde Staten ontwikkeld door wetenschappers Janet Travell en David Simons. Uitgangspunt zijn de zogenaamde myofasciale triggerpoints, kleine verkrampingen in de spieren die ter plaatse of elders (uitstralings)pijn geven. “Travell was al sinds de jaren veertig bezig met het behandelen van triggerpoints en de afgeleide pijn”, aldus Nauta. Als behandelmethode experimenteerden Travell en Simons op een gegeven moment met het inspuiten van een bepaalde stof om te zien wat voor invloed dat had op de pijnbeleving. Toen bleek echter niet die stof, maar juist het naaldje verbetering te brengen. Dat was natuurlijk een voordeel want een acupunctuurnaald is veel kleiner dan een injectienaald, dus dat levert minder schade op.”

Hoewel er met naalden in spieren wordt geprikt, is dry needling volgens de beoefenaren geen acupunctuur. Op de website Dry needling.nl worden de verschillen in benadering, diagnose, behandeling en nazorg naast elkaar gezet. Bij acupunctuur gaat het bijvoorbeeld om een energetisch kader, terwijl dry needling uitgaat van het bewegingsapparaat. Puntselectie gebeurt bij acupunctuur op basis van meridianen en bij dry needling op basis van palpatie (voelen) van de spieren. “Collega’s van mij bij Topfysio zijn naast fysiotherapeut ook acupuncturist”, zegt Nauta. “Zij vinden wel dat er een overlap kan zijn, maar als je het sec bekijkt, is acupunctuur oosters en dry needling westers. Acupunctuur is een alternatieve geneeswijze en dry needling behoort tot de beroepsomschrijving van de fysiotherapeut. Maar je moet er natuurlijk wel apart voor zijn geschoold.” Niet iedereen is het met Nauta’s analyse eens. “Uiteindelijk hebben we te maken met een leuke marketingtruc van fysiotherapeuten, die een onderdeel van de acupunctuur ineens dry needling noemen”, zo schrijft de website van de Stichting voor Innovatief Onderzoek en onderwijs van Complementaire Behandelvormen (IOCOB).

Onomstreden is dry needling als behandelmethode niet, antwoordt Nauta desgevraagd. “Wij hebben in de praktijk veel positieve resultaten met dry needling. Het is gebaseerd op neurofysiologische principes, maar er is nog onvoldoende onderzoek naar gedaan om de therapie evidence based medicine te noemen. Dat is in de reguliere geneeskunde echter ook vaak het geval. Ik sprak laatst een internist van de VU die zei: ‘Vier procent van wat wij doen is evidence based medicine, de rest niet.’ Veel artsen hebben ook nog niet nooit kennisgenomen van dry needling.” Op dat gebied is volgens Nauta nog een wereld te winnen. “Wij werken samen met specialisten en sportartsen en zij zien steeds meer de effecten.”

De behandelmethode schrikt mensen soms af, maar gevaarlijk zijn de naalden volgens Nauta niet. “Als je niet op een triggerpoint zit, gebeurt er gewoon niets. Je moet natuurlijk wel weten wat je doet. Bijvoorbeeld als je rond de schouder werkt, moet je uitkijken dat je niet in de longen prikt.” Als mensen echt niet van naalden houden, is er een alternatief. ”Diepe dwarse spierfrictie door middel van massage, maar uiteindelijk vinden de meeste sporters de naalden minder erg.” Volgens Nauta is er wel een cultuurverschil onder sporters. “Voetballers hebben meer reserves als het om naalden gaat dan bijvoorbeeld duursporters, maar veel sporters denken vaak: als ik maar van die blessure afkom, neem ik die naaldjes op de koop toe.”

Op de website dryneedling.nl zijn een kleine tweehonderd gecertificeerde fysiotherapeuten te vinden. Zij behandelen topsporters zoals bijvoorbeeld de al genoemde schaatser Simon Kuipers, maar ook andere patiënten. Topfysio, dat vestigingen heeft in Amsterdam en Friesland, rekent onder meer voetbalclub Cambuur Leeuwarden, het Feenstra Mountainbiketeam en schaatsploeg 1nP tot zijn klanten. Manager Michiel Wienese van 1nP is enthousiast. “Ik ben zelf ook behandeld voor een oude hamstringblessure en het helpt enorm.”