Nieuwe aanpak moet iedere Hagenaar aan het sporten krijgen

door: Emilie Maclaine Pont | 23 mei 2024

Iedere Hagenaar de mogelijkheid geven om te sporten en bewegen naar eigen persoonlijke voorkeur. Die ambitie sprak de gemeente Den Haag afgelopen jaar uit. Vergrijzing, minder leden bij sportverenigingen, gezondheidsachterstanden in bepaalde wijken, een gebrek aan ruimte en volop interne wisselingen motiveerde de gemeente tot het opstellen van de zogenaamde Aanpak Sport en Bewegen. Senior beleidsmedewerker bij de gemeente Inge Neilen-Peters vertelt waarom deze aanpak verschil maakt.

“Als gemeente waren we altijd op doelgroepen gericht”, steekt Inge Neilen-Peters van wal. “Denk aan jeugd, ouderen en mensen met een zorgbehoefte of andere beperkingen. Met de nieuwe aanpak laten we die doelgroepenbenadering deels los. We richten ons nu meer op gedragstypen en houden rekening met verschillende levensfases. Wat motiveert iemand om te gaan sporten of wat houdt hem of haar tegen? Door dat scherp te hebben, verwachten we ons aanbod in de stad te verbeteren.”

Waar staan we en waar willen we naartoe?
In september 2023 startte de gemeente met het onder de loep nemen van de manier waarop zij probeert sporten en bewegen onder inwoners te stimuleren. Neilen-Peters: “Als afdeling, bestaande uit zo’n vijftig beleidsmedewerkers, hadden we behoefte aan focus met de veranderingen die we signaleren in de stad. Waar staan we? Welke trends zijn er landelijk en op stedelijk niveau zichtbaar? En waar willen we naartoe in Den Haag?”

Waar de gemeente tegen aanliep volgens Neilen-Peters waren data die elkaar tegenspraken. “De GGD, het RIVM, NOC*NSF, Kenniscentrum Sport & Bewegen en onze eigen dienst lieten stuk voor stuk andere cijfers zien. Dat maakt het lastig om in te schatten hoe het er qua sporten en bewegen voorstaat in Den Haag. We weten dat de vergrijzing toeneemt, de ruimte schaarser wordt, er qua gezondheid grote verschillen bestaan tussen de wijken en ook het inwoneraantal stijgt. Daarnaast bewegen kinderen en jongeren te weinig en veel van hen stoppen met sporten rond hun zeventiende levensjaar. En bovendien zijn sportverenigingen kwetsbaar door vrijwilligerstekorten en externe crises, zoals rondom covid en ten aanzien van energie. Dat soort indicatoren helpt om te bepalen wat onze doelen en wensen zijn. Die hebben we in kaart gebracht en besproken met experts van binnen en buiten de sport. De Haagse Aanpak Sport en Bewegen is het resultaat.”

Koesteren wat er is, aanpakken wat er ligt
De aanpak – die bewust geen plan wordt genoemd om zo actiegericht mogelijk te blijven – omvat drie pijlers: sportstimulering, beweegstimulering en sport- en beweeginfrastructuur. Die laatste valt al onder gemeentelijk beleid, maar is toch als aparte categorie opgenomen. “We moeten koesteren wat we al hebben. Bovendien is de derde pijler een voorwaarde voor het realiseren van de andere twee. Sportstimulering draait om plezier tijdens het sporten, inclusiviteit en het sociale dat sport en sportevenementen brengen. Bij beweegstimulering is sport een middel om bijvoorbeeld eenzaamheid tegen te gaan of af te vallen.”

Randvoorwaarde is dat de Haagse Aanpak Sport en Bewegen binnen de bestaande bestuurlijke en budgettaire kaders past. Een set van drie dia's met hoofddoelen, een ‘praatplaat’ en een video dienen als leidraad om aan de slag te gaan met de pijlers. De gemeente richt zich voornamelijk op jongeren en zogenaamde life changing moments.

“Als je kinderen kunt aanmoedigen om te sporten en lid te worden van een vereniging is de kans een stuk groter dat ze dat op latere leeftijd ook doen. Bovendien is sporten voor de ontwikkeling van kinderen goed. Een voorbeeld is de motoriek. Die leer je het beste aan tijdens je eerste zeven levensjaren. Daarom gaan we bijvoorbeeld gericht met scholen en naschoolse opvang aan het werk om motoriek vanaf de leeftijd van vier jaar te meten en te kijken hoe het sportaanbod op die plekken kan worden aangepast.”

Samenwerken
Life changing moments zijn niet per se op de jeugd gericht. Met pensioen gaan, een ongeval krijgen en blijvend letsel overhouden en jong moeder worden, zijn voorbeelden waar de gemeente aan denkt. “Steeds willen we iets aanbieden waardoor degene die zo’n life changing moment meemaakt, toch blijft bewegen. Daarvoor gaan we op zoek naar samenwerkingspartners. Een revalidatiecentrum bijvoorbeeld: de plek waar mensen naartoe komen die bepaalde beperkingen hebben of herstellen van een ongeluk.”

De gehele afdeling van de gemeente is betrokken bij het vervolg van het project. Verdeeld in projectgroepen gaan de beleidsmedewerkers de komende drie jaar aan de slag om zoveel mogelijk doelstellingen te realiseren, al zijn die niet in cijfers uitgedrukt. “Actiepunten formuleren, ideeën uitzetten en monitoren. Dat is de opdracht die iedere projectgroep meegekregen heeft. Natuurlijk hebben we nu hoofdlijnen geformuleerd en komt het finetunen nog. We voelen dat de neuzen dezelfde kant op staan. Dat geeft de energie en het vertrouwen dat wat we voor ogen hebben – iedere Hagenaar te laten sporten naar persoonlijke voorkeur – gaan realiseren.”

Voor meer informatie: sport in de gemeente Den Haag