Nieuw lectoraat Sportpedagogiek vult een witte vlek in

door: Leo Aquina | 11 september 2014

“Er gebeurt veel op het gebied van sportonderzoek, maar sportpedagogiek is nog een van de witte vlekken in onderzoek en onderwijs”, zegt Nicolette Schipper-van Veldhoven. Daar gaat zij zelf verandering in aanbrengen. Per 1 september is Schipper-van Veldhoven Lector Sportpeda- gogiek, met bijzondere aandacht voor een veilig sportklimaat. Dit lectoraat kwam er op initiatief van NOC*NSF in samenwerking met gemeenten en diverse hbo- en mbo-sportopleidingen. Doel is om door middel van meer kennisontwikkeling en kennisoverdracht te werken aan een pedagogisch verantwoord veilig sportklimaat.

“Plezier is de beste drijfveer voor kinderen om te sporten en te blijven sporten. Pesten, intimidatie en fysiek geweld kunnen dit bederven”, zegt Schipper-van Veldhoven. “Uit onderzoek weten we dat een kwart van de kinderen hier mee te maken krijgt.”

De kersverse lector refereert onder meer aan de rapporten ‘Een gele kaart voor de sport’ en ‘Weinig over de schreef’ van het Sociaal en Cultureel Planbureau. “Er is natuurlijk een groot verschil tussen pesten en echt heel zware gevallen van fysiek geweld, seksuele intimidatie of verkrachting, maar in vijf procent van de gevallen gaat het toch echt over ernstige zaken.”

Doeners die denken
Het lectoraat sportpedagogiek komt voort uit het actieplan Veiliger Sportklimaat, dat de sportbonden en NOC*NSF hebben ontwikkeld in opdracht van het ministerie van Volksgezond- heid, Welzijn en Sport. Waarom draagt een lectoraat bij aan dat veiliger sportklimaat?

“Natuurlijk werken we aan gedegen beleid, aan regelgeving en handhaving. Kennis van zaken is onontbeerlijk voor een goede aanpak. Je kunt niet het één doen en het ander laten”, zegt Schipper-van Veldhoven. “Het grote voordeel van een lectoraat is dat het de kennis direct met de praktijk verbindt omdat het gevestigd is aan de hogescholen. Je krijgt daardoor toegepast onderzoek. Bovendien leiden HBO’s en MBO’s mensen in de sportpraktijk op. De sportleraren van de toekomst krijgen daardoor heel direct onderwijs in het belang van dit soort zaken. Met het lectoraat komen sportpedagogische vraagstukken beter op hun netvlies. Sporters zijn toch vaak doeners en wij willen dat ze op dit gebied ook nadenken over hun handelen.”

Balans
‘Sport is emotie’, is een veelgehoorde kreet. Wanneer is die emotie nog onderdeel van de sport en wanneer is het grensoverschrijdend gedrag? “Dat is een moeilijke vraag”, aldus Schipper-van Veldhoven. “We moeten met zijn allen nadenken over die balans. Wat vinden we gewoon? Vinden we schelden gewoon op het sportveld? In het normale leven vinden we dat niet gewoon. Als een zevenjarig jongetje op het sportveld iedere keer wordt uitgefoeterd omdat hij een verkeerde pass geeft, heeft hij veel minder plezier in het spel. Een trainer is verantwoordelijk voor het plezier en die moet letten op de onderlinge omgang met elkaar. Je kunt best tegen die jongens zeggen dat ze elkaar niet mogen uitschelden. Maar het is ook iets van deze tijd dat we het normaal zijn gaan vinden.”

Waarom is Nicolette Schipper-van Veldhoven de juiste persoon om invulling te geven aan de leerstoel? “Ik ken zowel de sportpraktijk als de kant van de wetenschap en ik denk dat ik die twee goed met elkaar kan verbinden.”, aldus de nieuwe lector. “Ik heb zelf de academie voor lichamelijke opvoeding gedaan. Van oorsprong ben ik gymjuf. Daarnaast ben ik orthopedagoog en was ik lang docent-onderzoeker aan de Universiteit Utrecht voor de sectie Sport, Bewegen en Gezondheid. Ik ben gepromoveerd op de effecten van een bewegingsprogramma voor kinderen met astma. Ik weet wat sport kan doen voor kinderen en volwassenen.”

Samenwerking
Naast initiatiefnemer NOC*NSF participeren de zes Nederlandse academies voor lichamelijke opvoeding (ALO) in het lectoraat: Windesheim, De Haagse Hogeschool, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen, Hanzehogeschool, Fontys en Hogeschool van Amsterdam. Daarnaast leveren CIOS Nederland, Landstede Sportopleidingen en de gemeenten Arnhem, Rotterdam en Zwolle een bijdrage. Het lectoraat is gevestigd binnen het Kenniscentrum Bewegen en Educatie van Windesheim in Zwolle.

Voor meer informatie over het lectoraat op de site van NOC*NSF: klik hier.
Zie ook info over de SCP-publicaties ‘Een gele kaart voor de sport’ en ‘Weinig over de schreef’