Nieuw beroepsprofiel voor de sportmanager is operationeel

door: Rins van Kouwen | 23 januari 2014

Door de verdergaande professionalisering in de sportsector was het HBO-beroepsprofiel van de sportmanager hoognodig aan herziening toe. Acht HBO-sportmanagementopleidingen kwamen tot overeenstemming over een nieuw profiel, dat beter aansluit bij het veelzijdige beroep van sportmanager dat de afgestudeerden tegenwoordig uitoefenen.

De laatste versie van het HBO-beroepsprofiel van de sportmanager dateerde uit 2004. Hoog tijd vonden de acht HBO sportmanagement-opleidingen (Hogeschool Windesheim Zwolle, Hogeschool van Amsterdam, Hanzehogeschool Groningen, Hogeschool Arnhem en Nijmegen, De Haagse Hogeschool, Fontys Sporthoge- school Eindhoven, Hogeschool Zeeland en Hogeschool Inholland Haarlem) om tien jaar later het beroepsprofiel te actualiseren.

“Het is een lang proces geweest, maar we zijn er trots op dat het is gelukt om met een eensgezind profiel naar buiten te komen,” vertelt Jaap van Hulten, opleidingsmanager van SM&O (Sport, Management en Ondernemen) van de Hoge- school van Amsterdam.

Complex proces
Eenduidigheid krijgen over waar de sport-manager anno 2014 aan moet voldoen, blijkt een ingewikkeld proces. Bij het CROHO (Centraal Register Opleidingen Hoger Onderwijs) zijn de sportmanagementopleidingen onder vier verschillende noemers ingedeeld. Dit komt de eenduidigheid van de opleidingen niet ten goede. “Bij de ALO sportopleiding is dat bijvoorbeeld makkelijker. Elke opleiding tot gymnastiekdocent heeft het zelfde CROHO-nummer,” aldus Van Hulten, die betrokken is bij het landelijk overlegorgaan dat het nieuwe profiel van de sportmanager opstelde.

Diverse ontwikkelingen en vooral de professionalisering in de sport vormden de aanleiding voor het nieuwe beroepsprofiel. De sportmanagementopleidingen constateerden dat de maatschappelijke waarde van sport en bewegen steeds groter is geworden en aan verandering onderhevig is. Sport wordt door verschillende partijen steeds meer ingezet bij projecten op het gebied van bijvoorbeeld gezondheid, welzijn of veiligheid. Daarbij hebben demografische ontwikkelingen - zoals ontgroening, vergrijzing en integratie - het sportaanbod en de taken van de sportmanager beïnvloed.

“We zijn een jonge beroepsgroep. De opleiding tot sportmanager bestaat nog geen twintig jaar,” weet Van Hulten, die aangeeft dat de sportmanager van tegenwoordig in verschillende nieuwe functies is terechtkomen, bijvoorbeeld als sport- en beweegmanager, sportaccommodatiebeheer- der, verenigingsmanager, combinatiefunctionaris, topsportmanager of sportbuurtwerker. Van Hulten: “De sector is in ontwikkeling. Nieuwe beroepsgroepen zijn ontstaan, maar ook de invloed van verenigingen wordt anders, denk aan de manier van clubs om accommodaties te exploiteren.”

Ook nieuw opleidingsprofiel
Naast het beroepsprofiel is ook het opleidingsprofiel herschreven. De vereiste competenties en opleidingskwalificaties die een HBO-sportmanager dient te beheersen zijn opnieuw gedefinieerd. Het beroep van sportmanager wordt volgens Van Hulten hierdoor beter gepositioneerd. Daarnaast ontstaat een betere aansluiting tussen de opleidingen en het werkveld. In het opleidingsprofiel is voor elke sportopleiding ruimte gecreëerd voor eigen profilering. Van Hulten: “De algemene focus en behoeften zijn voor zeventig procent eensgezind. In de overige dertig procent kan de opleiding zichzelf profileren met zijn specialisme. Voor Amsterdam ligt de nadruk bijvoorbeeld op het ondernemen, voor Groningen is dat op het gebied van gezondheid.”

Volgens van Hulten geven de profielen een helder beeld voor de middelbare scholieren wat ze op de opleiding kunnen verwachten en geeft het ook het werkveld een beter beeld welke kwaliteiten de afgestudeerden hebben. “De opleiding tot sportmanager is over het algemeen niet zwaarder geworden, maar er is in het aanbod van opleidingen een betere balans gevonden.”

Géén concurrenten
Van Hulten geeft aan dat de opleidingen niet in elkaars vaarwater zitten. “De sportopleidingen hebben een verschillende focus en voorzien sportmanagementstudenten in verschillende regio’s. Het is juist belangrijk om met elkaar op te trekken en elkaar te versterken. Bij SM&O hadden we vorig jaar ongeveer 600 aan- meldingen voor 170 beschikbare plekken. Over belangstelling hebben we niet te klagen.”

Het arbeidsperspectief laat die behoefte volgens Van Hulten ook zien. “Ons laatste onderzoek laat zien dat ruim tweederde van de HBO-afgestu-deerden sportmanagement in Amsterdam binnen drie maanden een baan vindt. Het is een breed scala aan beroepen waar de afgestu- deerden terecht komen. Niet alleen in de evenementenbranche of bij sportbonden, maar ook bijvoorbeeld in de sectoren van gezondheid, onderwijs, recreatie of veiligheid.”

Volgens Van Hulten zitten de HBO-alumni met hun nieuwe beroepen de MBO-afgestudeerden - van ROC’s Sport en Bewegen of van het CIOS - niet in de weg. "MBO- studenten komen vaker in uitvoerende functies terecht, de HBO’ers sneller op het beleidsmatige terrein. Wat je wel ziet is dat MBO-studenten nog doorstromen naar een HBO-opleiding sportmanagement.”