Nederlandse sportprofessionals leren van collega’s in Kenia

door: Thomas van Zijl | 7 november 2013

Nederlanders die in het kader van een ontwikkelingssamenwerkingsproject naar Afrika gaan, doen dat in verreweg de meeste gevallen om de mensen dáár te helpen. Des te uitzonderlijker is het programma Sport Leadership International, waarin de rollen omgedraaid waren. Eind oktober reisden medewerkers van Buurtsport Tilburg, Breda Actief, de Hogeschool van Amsterdam (HvA) en het Koning Willem I College uit Den Bosch om juist van de lokale bevolking te leren.

De uitwisseling is een initiatief van NSA International, een niet- gou- vernementele organisatie  - 'NGO' - die zich via sport inzet voor een betere toekomst van jongeren in ontwikkelingslanden. Centraal staat dat deze jongeren zelf aan een betere toekomst kunnen werken, niet alleen voor zichzelf, maar ook voor hun familie en gemeenschap. Samenwerking met lokale partners is van groot belang om dat te realiseren. Een voorbeeld daarvan is SOPA, Seeds of Peace Africa. Al enige jaren probeert deze organisatie door middel van sport de veiligheid in het noorden van Kenia te verbeteren. Rivaliserende groepen jongeren kunnen via sport met elkaar in contact komen, worden getraind in conflicthantering en dialoog en kunnen zo idealiter gesproken de strijdbijl begraven.

“De context is heel anders, maar veel Nederlandse buurtwerkers hanteren dezelfde methodes als hun Keniaanse collega’s”, zegt directeur Leonie Hallers. Ze was eind vorige maand niet mee op reis, maar heeft begrepen dat het voor het gezelschap een intense ervaring was. “Zoiets hadden ze nog nooit meegemaakt. Ik denk dat ze goed door elkaar geshaket zijn.”

Parallel met buurtsportcoaches
De problemen en uitdagingen in Nederland zijn niet te vergelijken met die in Kenia. Toch draait het voor buurtsportcoaches vaak om hetzelfde principe: betrokkenheid van de gemeenschap en een sociaal veilige omgeving om te kunnen sporten, bewegen en leven. De gevoeligheden in Kenia zijn anders, net als de dreiging van geweld. Tijdens hun reis heeft de Nederlandse delegatie workshops gevolgd en via veldbezoeken aan nomadenstammen gezien hoe het er in de praktijk aan toe gaat. Dat deze ervaring toekwam aan medewerkers van juist Buurtsport Tilburg, Breda Actief, de HvA en het Koning Willem I College uit Den Bosch is geen toeval:

“Met de HvA hebben wij al jarenlang contact omdat studenten daar een minor kunnen volgen op het gebied van onder meer sport en ontwikkelingssamenwerking. Het Koning Willem I College is in Den Bosch onze buurman waar we ook colleges geven en de andere twee instanties zijn actief op het gebied van buurtsportwerk in onze regio en hebben laten zien dat ze goed werk leveren.” Hallers verwacht dat dit goede werk een vervolg krijgt door nieuwe impulsen uit Afrika. Zo volgt bijvoorbeeld volgend voorjaar een tegenbezoek van de Kenianen aan Nederland.

Reeks van projecten
Voor NSA International past het programma in Kenia in een reeks van projecten waarin sport wordt ingezet om het verschil te maken. Na de opsplitsing van de Nederlandse Sport Alliantie in 2011 ging de organisatie voortvarend verder met programma’s in acht verschillende landen. Daarbij waren tientallen lokale partners betrokken, werden honderden sporttrainers opgeleid en duizenden jongeren bereikt. De focus verschilt nog altijd per programma, zolang de jongere er uiteindelijk maar van profiteert. Er kan een emanciperende werking vanuit gaan voor meisjes, of voor mensen met een handicap. Sport kan stammen die al jaren met elkaar in strijd leven bij elkaar brengen.

Door successen te boeken, kan NSA International gestalte geven aan een van haar missies: draagvlakvergroting in Nederland van het thema sport binnen ontwikkelingssamenwerking. Projecten die daaraan bijdragen worden gefinancierd door nationale en internationale fondsen en overheden. “Het budget staat onder druk, maar wij richten ons heel specifiek op een niche in ontwikkelingssamenwerking. Sport spreekt aan. Zeker als we resultaten blijven boeken, zullen we ons werk kunnen blijven voortzetten.”

Resultaten
De vruchten van dat werk zijn op meerdere fronten zichtbaar. Het meest concreet is een directe kwaliteitsverbetering van leven, bijvoorbeeld omdat jongeren via sport ook lessen mee krijgen over bijvoorbeeld gezonde voeding en hygiëne. Sport is op die manier meer dan een balletje op een veldje. NSA International ziet het belang van een sterke lokale sportorganisatie als onderdeel van een stevig maatschappelijk middenveld. “We werken aan een sterk kader, aan een organisatie die zich – in samenwerking met lokale partners – duurzaam kan blijven inzetten voor zijn doelgroep en omgeving.”

Hoe prominenter hun positie, hoe sterker hun lobby. Dat is onder meer te zien in Kenia. Daar werken nu meerdere ontwikkelings-en sportorganisaties onder een vlag samen in een landelijk netwerk. Hallers: “Ze kunnen zich samen buigen over bijvoorbeeld financieringsvraagstukken, of een voorstel indienen bij de overheid. Dit is een prachtig voorbeeld van institutionele ontwikkeling. Het laat eens te meer zien hoe sport verbindt en organisaties versterkt.”

Voor meer informatie: www.nsa-international.nl