Nanotechnologie nieuwste middel voor sporthygiëne

Het lijkt science fiction: hypermoderne nanotechnologie die sporters beschermt tegen ziekmakende bacteriën. Het Nederlandse bedrijf NanoServices beschikt over de licentie voor het product Environ-X in Europa en voorziet oppervlaktes met de bacteriewerende coating op waterbasis. Recentste werkplaats? Het spelershome van Bundesligaclub Vfl Wolfsburg waar Nederlander Bas Dost tegenwoordig zijn goaltjes meepikt.

Via verneveling wordt het product aangebracht. Als uv-straling op het werkzame middel in de nanotechnologie (titaniumdioxide; 8 nano groot) terechtkomt, wordt er energie opgewekt dat schadelijke stoffen afbreekt. Vier uur lang blootstelling aan (uv)-licht is volgens Paul Herben - consultant bij NanoServices - genoeg voor de coating om actief te worden en langdurig werkzaam te zijn.

Bij regelmatige blootstelling aan uv-licht is de coating drie tot vijf jaar actief, afhankelijk van slijtage aan het oppervlak. “Dankzij de nanotechnologie kan organisch vuil niet hechten. Je moet het oppervlak op nano-niveau voor je zien als een soort Alpenlandschap: de nano-coating brengt in kiertjes en gaatjes een beschermde laag aan.”

Oriëntaalse roots
De technologie is ontstaan in het Verre Oosten, met als bakermat Japan. Tijdens de SARS-uitbraak in 2002 en 2003 zat het product nog in de laboratoriumfase, maar om de verspreiding van de dodelijke ziekte tegen te gaan, gebruikte China een soortgelijk product als Environ-X om de metrostations van Hong Kong te coaten.
 
NanoServices biedt het product nu vier jaar aan. Het bedrijf is actief in onder andere de vliegtuigbranche, food, zorg en in wellnesscentra. Herben benadrukt dat Environ-X in die vier jaar niet alleen een reputatie als bacteriebestrijder heeft opgebouwd. “We gebruiken het ook buitenshuis, op bijvoorbeeld kunstwerken of ruiten. Het vuil kan daarop vervolgens niet hechten en een regenbui spoelt alle restanten weg.”

Huiverig
Gezien de eigenschappen van de nanotechnologie lijkt het vanzelfsprekend dat Environ-X al massaal wordt toegepast in de sportwereld, waar hygiëne een prominente plaats inneemt. Toch is Bundesliga-club Wolfsburg de eerste sportklant van het bedrijf.

Herben heeft daar wel een verklaring voor. “Men is huiverig voor het woord nano”, denkt de consultant. “Het blijkt toch een drempeltje. Iedereen heeft er wel een keer van gehoord maar weet niet precies wat het is. Dat is ook wel begrijpelijk. Wij verkopen een product dat reuk- en kleurloos is, dat beschermt tegen iets wat je niet ziet.”

Veilig
Environ-X is veilig voor dier, mens en milieu, benadrukt Herben. Hij verwijst naar veiligheidsonderzoeken, die zijn ondersteund door organisaties als de Amerikaanse Food and Drug Administration (FDA) en Environmental Protection Agency (EPA) en het Nederlandse volksgezondheidsinstituut RIVM.

Op dit moment test het bedrijf zelfs of Environ-X toepasbaar is op voedingswaren, om zo de houdbaarheid te verlengen. Maar al die moderne technologie heeft ook zijn prijs.

Herben: “Het concentraat is erg duur, maar wordt heel fijn verneveld waardoor we een concurrerende prijs kunnen leveren.” NanoServices rekent ongeveer 15 euro per vierkante meter voor het aanbrengen van Environ-X. Soms wordt de prijs anders bepaald, bijvoorbeeld op basis van het aantal menselijke contactpunten (hcp’s). “Dat is afhankelijk van de slijtagegevoeligheid waarop het product wordt aangebracht”, zo ligt Herben toe.

“Als duizend mensen per dag op een liftknop drukken, is het logisch dat de coating sneller slijt en dat die na een jaar aangedikt moet worden. Dat houden we zelf in de gaten met bacteriemetingen. Dan komen we qua prijs lager uit. Maar op een spelershome geven we rustig twee tot drie jaar garantie.”

Sportverovering
De samenwerking met de Duitse voetbalclub Vfl Wolfsburg kwam tot stand via de Duitse firma van NanoServices: HygieneMonitor Deutschland (HMD). Om aan te tonen dat het product wel degelijk bacterieverspreiding tegengaat, heeft HMD metingen gedaan op de behandelde elementen.

Die metingen werden gedaan op 3 september - voordat het bedrijf op 15 oktober langskwam met Environ-X - en op 16 november, na de behandeling. Op hcp’s zoals deurklinken, fitnessapparaten en toetsenborden werd een bacteriële afname van meer dan 90 procent geconstateerd.

Met die resultaten heeft Herben inmiddels ook Nederlandse eredivisieclubs benaderd, waaronder PEC Zwolle. Hij kreeg nog geen reacties. Herben: “Bij Vfl Wolfsburg reageerden ze direct met vol enthousiasme. Nederlanders zijn misschien iets terughoudender op dit gebied.”

Met haar intrede in de voetbalwereld wil NanoServices zich ook op de kleinere schaal richten, zoals amateurverenigingen. “Daar zijn het vaak vrijwilligers die kleedkamers of douches schoonmaken. Daarna worden ze een paar dagen niet gebruikt. Voor een paar honderd euro kunnen die clubs de garantie krijgen dat bacteriën zich in ieder geval niet verspreiden in die dagen.”

Ambitieus
De voetbalwereld is voor NanoServices een eerste opstap naar verdere uitbreiding in de sportwereld. Ook NOC*NSF ontving een mail van Herben, met als doel om straks sportfondsenbaden onder handen te mogen nemen.

“We staan nu echt op het punt van starten in de sportwereld. We hebben gewacht op de meetresultaten bij Vfl Wolfsburg. Sporters kunnen het zich niet permitteren om ziek te zijn. Wij zorgen voor de optimale sportomgeving.”

Herben kijkt daarom ambitieus naar de toekomst. “Als we straks dertig of veertig clubs in onze portefeuille hebben, wordt het vanzelf een ‘hoort, zegt het voort’ product.”