Met slimme textiel en sensortechnologie het verschil maken

door: Emilie Maclaine Pont

Sinds vorig jaar is Nederland weer een Sportinnovatorcentrum rijker. Het Sports Tech Center Twente is het eerste in die regio. Ambities zijn er vooral op het gebied van slimme textiel en sensortechnologie, expertises waar Twente nu al om bekend staat. Alex van de Vosse, directeur van Sportnetwerk Overijssel en manager van het centrum, vertelt wat we kunnen verwachten.

Volgens Alex van de Vosse was het hoog tijd dat er ook in Twente een Sportinnovatorcentrum kwam. “Frits Oosterveld, voormalig lector Gezondheid & Bewegen van Saxion Hogeschool, heeft zich ingespannen voor de realisatie van het centrum. Heel Nederland was namelijk vertegenwoordigd in het Sportinnovatornetwerk, behalve onze regio. Daarbij komt dat wij in de regio over unieke kennis beschikken die we willen inzetten om mensen in beweging te krijgen en een verschil te kunnen maken voor topsporters. Dat gebeurt nu ook al, vanuit onder meer de Universiteit Twente, maar als Sportinnovatorcentrum kunnen we het regionale netwerk nog beter benutten en koppelen aan het landelijke netwerk.”

Er zijn afgelopen tijd al verschillende concepten voorbij gekomen waar het Sports Tech Center Twente mee aan de slag is. “Zo was er een vraag vanuit een zorginstelling die proberen woedeaanvallen van cliënten te voorkomen. Woedeaanvallen blijk je te kunnen zien aankomen aan de hand van de hartslag, bloeddruk, etc. Het dragen van een hartslagmeter of iets dergelijks is alleen niet mogelijk. Die is natuurlijk niet lichaamseigen en wordt bij boze gevoelens snel afgegooid of kapot gemaakt. Als je nu sensoren in een shirt kan verwerken in de vorm van slimme textiel, dan heb je dit probleem niet. De technologie om vanuit vezels zo’n meting te doen, is er. Wij gaan nu aan de slag om dit concept vorm te geven. Een dergelijk concept kan later in de sport mogelijk ook z’n toepassing vinden.”

Realtime inzicht
Een ander idee komt rechtstreeks vanuit de sport. De TalentNED-schaatsploeg, een groep jonge, talentvolle schaatsers, heeft haar basis in Enschede. “Waar zij, net als andere ploegen, tegen aanlopen is dat het nu nog niet mogelijk is om schaatsers op de ijsbaan te volgen middels een nauwkeurige locatiebepaling, beweegpatronen en zuurstofopname in de spier. Idealiter wil een coach of inspanningsfysioloog realtime inzicht hebben in die informatie. Wij werken nu aan de ontwikkeling van een dergelijk systeem.

Je kan ook denken aan het benutten van de warmte van kunstgrasvelden om zo een bijdrage te leveren aan onze maatschappelijk uitdaging op het gebied van verduurzaming. Met textielgigant en kunstgrasfabrikant Ten Cate in de buurt, is dat typisch iets dat ons centrum wil oppakken.”

Maatschappelijke spin-offs
Op dit moment gaat het Sports Tech Center Twente nog veelal ad hoc en aanbodgedreven te werk en vervolgens komt er een vraag vanuit het werkveld. Daar zoekt het centrum dan financiering voor en neemt er contact met kenniscentra en bedrijven over op. “Zo was er een bedrijf in Twente dat een geavanceerd camerasysteem heeft ontwikkeld. Dat is perfect om door te ontwikkelen voor turners.” Zij hebben behoefte om hun oefeningen nauwkeurig te filmen. Niet voor het esthetische, maar vooral vanwege het functionele: het analyseren van de hoeken die ze maken, de afstand tot het toestel, hun grip, et cetera.”

Een volgende stap is het creëren van een zogenaamde regionale werkagenda. “Daarop zetten we structureel tien tot vijftien initiatieven om mee aan het werk te gaan. Daarnaast willen we producten en diensten doorontwikkelen om ze vervolgens te vermarkten. Ooit is de hartslagmeter bedacht voor de sport. Nu gebruikt iedereen ze. Zo zijn er kansen voor een maatschappelijke spin-off voor vrijwel iedere innovatie.”

Van commitment naar formaliteit
Informeel zijn er samenwerkingsafspraken tussen kennisinstellingen Universiteit Twente en hogeschool Saxion, high tech-bedrijven en sportorganisaties uit de regio, waaronder vier betaald voetbalorganisaties. Als het aan Van de Vosse ligt, wordt die samenwerking op korte termijn geformaliseerd. “Dat betekent dat ook de financiering niet meer ad hoc plaatsvindt, maar dat we een abonnementsvorm hanteren. Op die manier is het daadwerkelijk mogelijk om uitvoering te geven aan de agenda.”

Voor meer informatie: Innovatieve tech voor sport, bewegen en gezondheid