Met ‘Koersverleggend leiderschap’ de Posbank op

door: Bas Kammenga | 16 november 2023

De leergang 'Koersverleggend leiderschap' is op dit moment in volle gang op het eiland Gran Canaria en kent al veertien voorgaande edities met gemiddeld zo’n twaalf deelnemers. Zo zijn er al zo’n 150 à 200 deelnemers die met Dirk van Raalte aan het ‘velosoferen’ zijn geweest. In 2024 zal dat voor het eerst ook in Nederland gaan gebeuren, aan de rand van de Veluwe.

Dirk van Raalte woont in de winter op Gran Canaria en vertrekt elk jaar in mei met de camper om een tocht door Europa te maken via Spanje, Frankrijk en Nederland en na vijf maanden keert hij telkens terug op ‘zijn’ eiland. “Gran Canaria is mijn grote liefde. Daar ben ik het allerliefste. Ik organiseer maximaal tweemaal per jaar een leergang 'Koersverleggend leiderschap'. Met een beperkt aantal deelnemers om voor allen echte aandacht te kunnen hebben. Over twintig jaar wil ik me graag alle verhalen nog herinneren. Het is een zeer intensieve week, die inhoudelijk in gaat op persoonlijk leiderschap.”

Vereisten
De allerbelangrijkste voorwaarde om deel te mogen nemen aan de leergang is ‘reflectief’ zijn. “Vooral luisteren, reflecteren en de dialoog zijn van belang. De combinatie van fietsen en leiderschapsontwikkeling is uniek. Je hoeft geen echte wedstrijdfietser te zijn om je aan te melden, maar er is wel een basisniveau van conditie nodig. De uitdaging voor mezelf en de hele groep is om te kijken hoe we iedereen kunnen meekrijgen. De eerste dag is daarin erg belangrijk voor de opbouw van de week.”

“Leiderschap gaat om jezelf dienstbaar maken aan anderen”, stelt Van Raalte. “Het is de kunst om anderen te laten schitteren. Het is een subtiel spel met ons eigen ego. Ben je in staat om op de echt spannende en betekenisvolle momenten niet alleen naar jezelf te kijken, maar om je om de schittering van je hele team te bekommeren? Dat is de uitdaging.”

Nederland
Ooit ging hij naar het buitenland om een rustig leven te gaan leiden. “Toch ben ik weer een business gaan opbouwen, maar dan op een speelse manier. Ooit wil ik er ook weer mee ophouden." Gran Canaria is de vaste thuisbasis en toch maakt Van Raalte met ingang van dit jaar met zijn leergang de stap naar Nederland en daarvoor heeft hij meerdere redenen. “Grote organisaties willen vanwege duurzaamheid vaak niet meer vliegen voor leiderschapsleergangen. Zelf worstel ik ook wel een beetje met het duurzaamheidsvraagstuk. Ik vlieg overigens zelf niet omdat ik met mijn camper op de boot ga. Maar uiteraard kost dat ook brandstof.” Een andere reden is de prachtige omgeving in Velp als locatie. Dat ligt aan de voet van de Posbank en is voor mij zeer bekend terrein. Ik ben er geboren en ken er elk paadje als hardloper en fietser.”

Nóg een reden voor Van Raalte om ook in Nederland te gaan werken: veel leiders die hem volgen via Strava - de app waarop wielrenners hun tochten registreren en delen met de buitenwereld - vragen Van Raalte om persoonlijke coaching. “Rondom de Posbank, en tijdens mijn reis over het Europese vasteland, ga ik één-op-één-coaching aanbieden in de vorm van een driedaagse per deelnemer.”

Dat dus op verzoek van zijn ‘volgers’, waaronder diverse oud-deelnemers aan de leergang. “Ik heb de laatste jaren zelf weer nieuwe opleidingen gedaan op het gebied van ‘healing’ en transformatie. Ik zal in de winter mijn zomerse reisschema gaan delen en dan kunnen leiders drie dagen mee komen fietsen. De kracht van deze vorm is dat ik de deelnemers nog meer persoonlijke aandacht kan geven. Deze vorm gaat de ‘intense’ vorm van velosoferen heten”, maakt Van Raalte zijn toespeling op het fietsend filosoferen dat een belangrijk onderdeel uitmaakt van het programma.

Deze nieuwe vorm geeft extra ruimte aan leiders die de verdieping willen aangaan met hun ‘puzzelstukken’ op het gebied van strategie, verandering en persoonlijk leiderschap. “Bij mannen is dat bijvoorbeeld geregeld hoe ze zich verhouden tot hun eigen ego. Ze hebben daar camouflagetechnieken voor. Als ze daar meer souplesse in kunnen aanbrengen, is dat de mogelijkheid voor henzelf en aansluitend hun organisatie om een volgende groeisprong te maken.”

Metafoor
In de Nederlandse editie bestaat de laatste dag uit de ‘Koninginne-etappe’ met de beklimming van de Posbank. “We beklimmen die van meerdere kanten. De gouden medaille is voor 1.200 hoogtemeters, de zilveren medaille voor 1.500 hoogtemeters en de bronzen medaille voor 1.800." Hoe minder zwaar de prestatie, hoe groter de beloning? "Het idee daarachter is dat het vaak een grotere prestatie is om tevreden te zijn met een gematigder prestatie en te weten dat je nog wat over hebt. In dat geval heb je nog energie om je met anderen bezig te houden en echt voor ze open te staan. Je bent niet wat je presteert.”

Het is voor Van Raalte de metafoor met leiderschap. “Het is niet altijd de winnende optie om je koste wat het kost helemaal leeg te strijden voor de maximale eigen prestatie. Zo heb je op de momenten dat het er echt toe doet aandacht en energie over voor je collega’s. Medewerkers onthouden nooit de kersttoespraak, maar wel die momenten dat het echt belangrijk was op persoonlijk vlak. Veel leiders worden geleefd, ze zijn en maken zichzelf zo druk en ik probeer ze met ‘lummelen loont’ iets minder gejaagd te maken. In deze tijd van de beleveniseconomie kun je zo het echte verschil maken.”

Veerkracht
Freek Peters is hoogleraar op de Universiteit van Tilburg en één van de topdocenten tijdens de leergang in Nederland. “Hij heeft onderzoek gedaan naar toekomstig leiderschap en heeft daarover net een nieuw boek geschreven. Hij is een docent die de theorie en praktijk goed weet te combineren. Met name het doseren en er ‘echt te zijn’ komen daarin terug. Maar ook het besef dat je steeds moeilijker voor een termijn van bijvoorbeeld drie jaar vooruit kunt kijken. Morgen is alweer anders dan vandaag. Dan is er ‘vrolijke veerkracht’ vereist. Je hebt als leider met je organisatie steeds meer flexibiliteit nodig om mee te bewegen met de vaak complexe, en continu veranderende omstandigheden.”

Het laatste bruggetje maakt Van Raalte naar zijn eigen situatie op Gran Canaria. “Die vrolijke veerkracht is voor mijzelf de reden om te wonen op het eiland van de eeuwige lente. Het weer is hier natuurlijk lekker, maar ook de mensen laten me dagelijks ook vrolijke veerkracht zien. De Canarische inwoners zijn mijn grootste leermeesters. Ze zijn zo zachtaardig en oprecht geïnteresseerd. De Canariërs zijn in staat om te dansen met de soms moeilijke omstandigheden en zich telkens aan te passen. Daar kunnen we een speels en glimlachend voorbeeld aan nemen.”

Voor meer informatie: koersverleggendleiderschap.nl