Met Curaçao naar het WK-voetbal: "Het team is één grote familie"

In het dagelijks leven is Jansen al jaren docent Sportkunde aan de Hogeschool Arnhem-Nijmegen. Teammanager in het voetbal was hij nooit, totdat hij vier jaar geleden werd benaderd. “Ik ben geboren op Curaçao; mijn vader werkte daar destijds in het ziekenhuis. Als speler van De Graafschap heb ik twee interlands voor de Antillen gespeeld. Uit die tijd kende ik iemand die mij polste. Ik dacht drie tellen na en zei toen ja. 'Wat moet ik eigenlijk doen?', vroeg ik vervolgens. Ik was nooit eerder manager geweest, dus ik had geen flauw idee. 'Gewoon organiseren', was het antwoord.”

Dat antwoord dekte niet helemaal de lading, ontdekte Jansen al snel. “Waar de KNVB zes personen heeft, doe ik het werk in mijn eentje. Alle spelers voetballen in Europa en het Midden-Oosten, dus ik regel veel vluchten. Daarnaast boek ik de hotels en onderhoud ik contact met voetbalorganisaties als de FIFA. Vorige week nog nam ik in Atlanta deel aan door de FIFA georganiseerde workshops met alle geplaatste landen. Namens andere landen kwam er steeds een delegatie van zo’n tien man. Wij waren met z’n tweeën. Verder fungeer ik als een soort vertrouwenspersoon voor de spelers. Eventueel ongenoegen hoor ik als eerste. Komen bepaalde geluiden vaker terug, dan schroom ik niet om dat terug te koppelen aan de coach.”

Het mag geen verrassing heten dat de cultuur binnen de nationale ploeg van Curaçao net wat anders is dan bij teams uit andere landen. Sterker nog, het verschil is volgens Jansen levensgroot. “Het team is in feite één grote familie met meerdere neven en andere familiebanden. Dat krijg je al snel op zo’n klein eiland. Juist omdat we niet over de faciliteiten en expertise beschikken die elders vanzelfsprekend zijn, zijn de spelers bereid om mee te helpen met de organisatie, bijvoorbeeld door koffers zelf te sjouwen en ook zelf vluchten te regelen.”

Maar de echte Curaçaose cultuur komt vooral in contact met anderen tot uiting, merkt Jansen. “De spelers worden bij thuiswedstrijden altijd in een open partybus vervoerd. Menig bondscoach heeft geprobeerd er een dichte, luxe touringcar met airconditioning doorheen te krijgen, maar daar willen de spelers niets van weten. Iets soortgelijks geldt voor het spelershotel. Andere ploegen zitten in de meest luxe hotels en eten in een aparte ruimte met eten dat speciaal voor hen is bereid. De jongens van Curaçao slapen in het hotel van sponsor Corendon en willen gewoon eten van het all-inclusive buffet, te midden van de toeristen. Anders slaan ze de maaltijd gewoon over. Je kan het gevecht aangaan, maar dat win je niet. Straks op het WK slapen de vrouwen en kinderen gewoon allemaal bij ons in het spelershotel."

Het spreekt voor zich dat het voor coaches van buitenaf, die gewend zijn aan alle luxe en comfort en veeleisende spelers, even wennen is aan deze eilandmentaliteit. Zo ook voor Advocaat, die zich uiteindelijk moeiteloos aanpaste aan de Curaçaose cultuur. “Dat maakte hem ook zo’n goede coach. Hij had respect voor de spelers, maar andersom luisterde de ploeg ook naar hem. Dick wist een winnaarsmentaliteit in de groep te brengen. Frivool spelen is leuk, maar om wedstrijden te winnen, is soms meer nodig. Hij is er een meester in om dat te realiseren.”

Advocaats aanpak heeft de ploeg inderdaad geen windeieren gelegd. Door in november met 0-0 gelijk te spelen op en tegen Jamaica, schreef Curaçao – met nu zo’n 150.000 inwoners – geschiedenis door zich voor het WK te plaatsen. “Wat er toen gebeurde, was ongelooflijk. Dat moment in Jamaica na het laatste fluitsignaal vergeet ik nooit meer. Spelers lagen huilend op het veld. Het zijn stuk voor stuk profvoetballers, maar voor hen was het WK altijd alleen maar iets wat ze op tv keken. Het samenkomen in de kleedkamer. De open bustoer terug op Curaçao: het was één groot feest. Die toer zou twee uur duren, maar eindigde uiteindelijk na zes uur. Het hele eiland was uitgelopen om de plaatsing mee te vieren. Spelers stapten in en uit de bus als ze weer iemand zagen die ze wilden begroeten. En dat allemaal zonder beveiliging.”

De tragiek is dat Advocaat een paar weken geleden bekend maakte zich terug te trekken. Iets waarvan Jansen al langer op de hoogte was. “We hebben in de afgelopen jaren een hechte band opgebouwd. Half januari hoorde ik over de vervelende ziekte van zijn dochter. Toen ik de spelers belde om het nieuws te vertellen, waren ze allemaal ontdaan. We wilden zo graag samen het sprookje afmaken. Tegelijkertijd begrepen ze Dicks keuze ook. Familie staat op Curaçao immers op één.”

Aan Fred Rutten de schone taak om Advocaats taken over te nemen. De groep is nog niet bij elkaar geweest. Dat gaat komende week wel gebeuren: dan speelt de ploeg een paar oefenwedstrijden in Australië. “We hebben elkaar een paar keer gesproken. De klik is er en ook hij zal zich moeten aanpassen. Door het behaalde resultaat is het team alleen maar sterker en hechter geworden. Fred kan niet anders dan daarin meegaan. Sowieso ligt er geen druk op resultaat. Daarom doen we verder geen gekke dingen, zoals het betrekken van bepaalde specialisten. Zoals Dick al zei: met deze groep hebben we het gered, dus we gaan het ook met elkaar beleven.”

Jansen besteedt inmiddels twee dagen per week aan zijn managerstaken om alles op tijd geregeld te krijgen voor het WK. “Dat gaat voornamelijk om het invullen van FIFA-formulieren. Zij zorgen voor de planning en de hotels, maar ik moet wel input leveren: van het ontwerp van de spelersbus tot de kamerindeling van het hotel. Dat soort taken is voor mij allemaal nieuw. Als docent Sportkunde kan ik die ervaring mooi gebruiken als voorbeelden in mijn lessen. En ik heb al meerdere studenten ingezet voor stageplekken op Curaçao.”

Hoe dan ook wordt het voor het eiland en de voetbalinternationals een unieke zomer. “De spelers hadden geen druk voor de plaatsing en natuurlijk ook niet voor het toernooi zelf. De kans dat we het WK winnen is 0,001 procent. Van de FIFA hebben we als voorbereidings- en startgeld zo’n 10,5 miljoen euro ontvangen. Een ongekend hoog bedrag voor ons. Met Dick ontstond het plan om alle vrouwen en kinderen van de spelers ook in de spelershotels te huisvesten, omdat we verwachten dat ze dan nog beter presteren. Toen we dat vertelden, was de ploeg dolenthousiast. Zij willen hun land en zichzelf op de kaart zetten en vooral veel plezier hebben, met hun naaste familieleden om zich heen.”

Ook Jansens vrouw, dochter en drie zonen zitten straks in het vliegtuig naar Florida, waar het basiskamp van Curaçao zal zijn. “Mijn zonen spelen net als ik vroeger bij De Graafschap en zitten, dankzij mijn geboorte op het eiland, in Curaçao -15 en -20. Voor mij was het managen van dit team al een avontuur. Om samen met mijn het gezin het WK van zo dichtbij mee te gaan maken, is helemaal een jongensdroom die uitkomt.”