Lokaal Actief biedt gemeenten overzicht in regelingendoolhof

door: Leo Aquina | 28 april 2011

De overheid kent enorm veel regelingen, impulsen en campagnes om sport, bewegen en gezonde voeding te stimuleren. Gemeenten zijn vaak niet op de hoogte van de vele mogelijkheden. In het kader van Lokaal Actief stelden het gezondheidsinstituut NIGZ en het Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) een overzicht op van de vele regelingen en impulsen. “Het maken van slimme combinaties in tijden van schaarste”, daar gaat het om, zegt Maarten Stiggelbout van het NIGZ.

Lokaal Actief is een gezamenlijke aanpak van het NIGZ, NISB, SportKracht (een bundeling van de twaalf provinciale sportraden) en diverse GGD’en. Het ministerie van VWS heeft de ontwikkeling en implementatie van de aanpak gefinancierd. “We richten ons lokaal vooral op moeilijk bereikbare groepen, bijvoorbeeld groepen mensen met overgewicht en/of een lage sociaaleconomische status. In welke specifieke settings bereik je die mensen? Dat kan bijvoorbeeld via de Centra voor Jeugd en Gezin, consultatiebureaus, basisscholen en VMBO-scholen, maar ook in wijken via huisartsen en woonzorgcentra”, aldus Stiggelbout die vijf jaar geleden zelf Worden Actief als burgerinitiatief ontwikkelde. Woerden is nu een van de dertig gemeenten die betrokken zijn bij Lokaal Actief. De komende jaren zal dit aantal verder uitbreiden.

Leefstijlfilosofie
De werkwijze van Stiggelbout is gebaseerd op drie dimensies van leefstijlbevordering. De drie dimensies betreffen 1) de aanpak op individueel niveau, 2) op het niveau van de doelgroepen, en 3) op het niveau van de beleidssectoren in gemeenten. De eerste dimensie bestaat uit het bevorderen van de gezonde dag op het niveau van het individu. Het gaat daarbij om zaken als elke dag ontbijten, met de fiets naar school/werk, gezonde voeding, voldoende beweging en allerlei andere manieren om de dag gezond in te kleuren. Om dit te stimuleren heeft Stiggelbout onder anderen een Twitter-serie gemaakt: ‘De Gezonde dag in 100 Tweets’. “Het is een reeks met iedere dag een gezonde tweet”, aldus Stiggelbout. “Op dit moment heb ik zeventig volgers, dus ik heb nog niet het gevoel dat ik alle mensen bereik die ik wil bereiken, maar het is enorm leerzaam om de boodschap te verpakken in 140 karakters. Dat kunnen we ook bij andere projecten goed gebruiken. Het is goed een boodschap in eenvoudige taal en vooral illustraties over te brengen.” ‘De Gezonde dag in 100 Tweets’ is te volgen via @mstiggelbout.

Overzicht
Bij de tweede dimensie gaat het om de benadering van doelgroepen. Stiggelbout noemt daarbij bijvoorbeeld het geven van voorlichting op scholen, maar ook bij bedrijven of andere instellingen.”Neem bijvoorbeeld het programma Stapjefitter in Woerden. Mensen gaan in de eigen wijk gezamenlijk de leefstijl verbeteren. Vele partijen werken samen, zoals fysiotherapeuten, huisartsen en diëtisten, de welzijn- en thuiszorgorganisatie, het gezondheidsinstituut NIGZ en diverse sportverenigingen. We zullen dit programma later ook breder inzetten in andere gemeenten.”

Bij de derde dimensie - de aanpak op gemeentelijk niveau - is het overzicht van regelingen en impulsen op de website van Lokaal Actief een goed ondersteuningsinstrument. “We hebben vijf sectoren in kaart gebracht”, aldus Stiggelbout. “Sport & Bewegen, Gezondheid & Welzijn, Ruimtelijke Ordening, Onderwijs en Bedrijfsleven. Per sector hebben we een overzicht gemaakt van de bestaande regelingen en impulsen om gemeenten te laten zien dat er veel mogelijkheden zijn om een gezonde leefstijl te bevorderen.” Stiggelbout benadrukt het feit dat er met weinig middelen al veel kan worden bereikt. “We leven in tijden van schaarste.
Er wordt op dit moment overal bezuinigd. Dan moet je proberen slim te bezuinigen.”

Leefstijlstimulering levert gemeenten geld op
Leefstijlstimuleringsbeleid hoeft de gemeente niet altijd geld te kosten, het kan de gemeente volgens Stiggelbout ook geld opleveren. Als voorbeeld noemt hij de combinatiefunctionarissen. “Het eerste jaar krijgt de gemeente de combinatiefunctionarissen volledig betaald en daarna moeten de gemeenten zelf zestig procent betalen. Een MBO-medewerker kost op full time basis 50.000 euro. Als je zes combinatiefunctionarissen op fulltime basis aan het werk hebt, betaalt de gemeente ongeveer 180.000 euro zelf, maar daarvoor krijgt de gemeente een kleine 120.000 euro extra geld van de rijksoverheid. Wanneer je als gemeente die co-financiering voor de combinatiefunctionarissen wegbezuinigd, zie je die 120.000 euro ook niet meer terug, niet slim dus...”

Naast de combinatiefunctionarissen noemt Stiggelbout andere regelingen zoals het vanuit Europa gefinancierde Schoolfruit, maar ook het Nationale Bedrijfsfietsplan en Bedrijfsfitness Nederland. “Er bestaan tal van regelingen die de gemeenten weinig geld hoeven te kosten”, zegt hij. Gemeenten kunnen volgens Stiggelbout beter en slimmer gebruik maken van fiscale regelingen en subsidies. In dat geval komt het geld voor leefstijlbeleid niet uit de gemeentekas, maar van de rijksoverheid of uit Europese gelden. Vanuit het NIGZ en NISB helpen we gemeenten creatief te zoeken naar winstkansen.”

Voor meer informatie: www.lokaalactief.nl of Maarten Stiggelbout (0348-437 674)