Limburg enthousiast over ‘Vereniging van de Toekomst’

Hoe ziet de (sport)vereniging van de toekomst eruit? Volgens het Huis voor de Sport Limburg is dit een vereniging die zich bewust is van haar rol in de maatschappij, behoeften van de omgeving centraal kan stellen en krachten wil bundelen om zich verder te ontwikkelen. Om verenigingen door dit proces te begeleiden, is het Huis voor de Sport Limburg het project ‘Vereniging van de Toekomst’ gestart.

Sinds de oprichting van dit project in 2006 zijn - verspreid over vierentwintig gemeenten - op dertig plaatsen in Limburg begeleidingstrajecten van start gegaan. “Aan ieder traject zijn gemiddeld vier à vijf verenigingen verbonden”, legt projectleider Henri Elbersen van het Huis voor de Sport Limburg uit. “Hoewel in de praktijk is gebleken dat zich vooral veel buitensportverenigingen met een eigen accommodatie aanmelden, staat het project in principe open voor alle sport- en culturele verenigingen in Limburg.” Voor gemeenten zijn de projecten interessant als implementatie van sportbeleid en leefbaarheidsdoelstellingen, maar bijvoorbeeld ook accommodatiebeleid. “Hoewel de belangen hiervan niet voor alle partijen hetzelfde zijn, is het resultaat voor zowel gemeenten als verenigingen optimaal”, aldus Elbersen.

Het ontwikkelen van een eigen toekomstvisie
Elk traject van ‘Vereniging van de Toekomst’ start met een bijeenkomst waarin de visie die in het project centraal staat aan alle (sport)verenigingen en maatschappelijke organisaties in de omgeving wordt uitgelegd. Om deze visie te concretiseren worden recente maatschappelijke ontwikkelingen als individualisering, globalisering, commercialisering en multiculturalisering genoemd. Ook komen de gevolgen van deze ontwikkelingen voor (sport)verenigingen - zowel in de vorm van kansen als in de vorm van bedreigingen - uitgebreid aan bod.

“Alle verenigingen die ondanks de genoemde bedreigingen de ambitie hebben om in te springen op de kansen die er liggen, worden uitgenodigd om deel te nemen aan het vervolgtraject. Dit traject wordt vergoed door de provincie Limburg en de betreffende gemeente, en heeft een doorloopsnelheid van ongeveer een jaar”, aldus Elbersen. Tijdens de vervolgbijeenkomsten worden betrokken verenigingen door het Huis voor de Sport Limburg begeleid bij het ontwikkelen van een eigen toekomstvisie. Deze visie wordt vervolgens vertaald naar het verenigingsaanbod, de maatschappelijke rol van de vereniging, de gewenste voorzieningen, het netwerk en de organisatie, de financiën en de promotie van de vereniging.

Marktgericht opereren
Door deze ‘kapstok’ van zes peilers aan te reiken worden verenigingen volgens Elbersen gedwongen om marktgerichter te denken. “Verenigingen leren op deze manier naar buiten te kijken”, zo licht hij toe. “Welke behoeften heeft de omgeving, en welke rol kunnen verenigingen zichzelf toebedelen om aan deze behoeften te voldoen? Met andere woorden: hoe maak je een vereniging aantrekkelijk voor de omgeving? Dat is nieuw: veel verenigingen zijn namelijk gewend om de omgeving vanuit hun eigen perspectief, behoeften en doelen te bekijken.”

Door verenigingen op een marktgerichte manier te laten opereren, wil het Huis voor de Sport Limburg ze stap-voor-stap hun positie laten verstevigen. Het uiteindelijke doel is geen certificering waarmee aangetoond kan worden dat een vereniging maatschappelijk verantwoord is, maar het creëren van verenigingen die zich bewust zijn van de zijeffecten van hun positie in de samenleving. Elbersen: “We willen geen criteria opstellen, maar een denkwijze aanreiken. Verenigingen moeten namelijk zelf keuzes maken met betrekking tot maatschappelijk verantwoorde activiteiten, omdat daarop allerlei factoren van invloed zijn. Het is ons doel om verenigingen daar tussendoor te laten manouvreren, en te prikkelen om luiken te openen. Ik moet zeggen dat dat steeds beter lukt.”

Vijftig trajecten in 2016
De deelnemende verenigingen zijn erg enthousiast over ‘Vereniging van de Toekomst’, en uit het stijgende aantal trajecten blijkt dat er nog steeds vraag is naar het ontwikkelen van een gerichte toekomstvisie en het samenwerken met andere verenigingen. “Het maakt niet uit of dat in de vorm van een fusie is of door een sportkantine met elkaar te delen”, aldus Elbersen. “Een aantal trajecten neemt bovendien nog grotere vormen aan door samen te werken met het onderwijs, commerciële partijen en andere maatschappelijke partners.” De ambitie die het Huis van de Sport Limburg en de Provincie Limburg hebben, wordt dan ook niet onder stoelen of banken gestoken. Elbersen: “De pilots die met de Provincie Limburg gedraaid zijn worden momenteel geëvalueerd, waarna bekeken kan worden hoe we een verdiepingsslag kunnen maken. We gaan de Vereniging van de Toekomst nu verder doorontwikkelen en hopen het project structureel in ons werkprogramma te kunnen opnemen. Het is uiteindelijk de bedoeling om in 2016 vijftig trajecten in Limburg te hebben gestart.”

Voor meer informatie: Henri Elbersen, h.elbersen@huisvoordesport.org