KNVB zet verenigingen aan tot samenwerken in Achterhoek

door: Thomas van Zijl | 24 november 2016

De voetbalclubs in de Achterhoek groeien nog in omvang, maar het aantal bewoners in deze regio zal in de nabije toekomst flink gaan dalen. Verenigingen doen er dan ook goed aan om nu al rekening te houden met de demografische ontwikkelingen. Op initiatief van de KNVB en met steun van provincie en gemeenten kwam in 2014 het project Scholder an Scholder tot stand. Inmiddels heeft dat geresulteerd in meer dan twintig samenwerkingen op meerdere niveaus.

Met Scholder an Scholder haakte de KNVB aan bij een convenant dat overheid, onderwijs en ondernemers enkele jaren terug sloten om de krimp in de regio aan te pakken. Verenigingsadviseur en Achterhoeker Pascal Kamperman zag daarin ook een belangrijke rol weggelegd voor de sport. In 2012 organiseerde hij namens de KNVB voor het eerst bijeenkomsten om met clubs te praten over hun bijdrage om de krimpende regio leefbaar te houden.

25% minder bewoners
Voor de verenigingen zelf lijkt er op basis van de cijfers nog geen vuiltje aan de lucht, maar de Achterhoek krijgt de komende twintig jaar te maken met ongeveer een kwart minder bewoners. Dat zal ook effect hebben op de 72 voetbalclubs. “Er is nu nog geen reden tot zorg, maar ik zeg altijd: liever half twaalf in de spiegel te kijken en zélf keuzes te maken, dan daarmee wachten tot vijf voor twaalf als anderen die keuzes vóór je gaan maken”, aldus Kamperman.

Met dat besef in het achterhoofd ging een behoorlijk aantal clubs direct aan de slag, andere verenigingen hadden meer tijd nodig. Kamperman merkt dat niet overal voldoende ‘ontwikkelkracht’ is, zoals hij dat noemt. Er zijn bestuurders, en dat is begrijpelijk, die het al druk genoeg hebben met de dagelijkse gang zaken: krijg ik voldoende elftallen op de been, zijn er genoeg vrijwilligers, wie fluit er dit weekend eigenlijk? Kamperman:

“Toch gaat ook daar langzaam de knop om, bijvoorbeeld omdat leden of sponsors opmerken dat nabijgelegen verenigingen wél met de toekomst bezig zijn.” Die omslag vraagt tijd en assistentie. De partners van Scholder an Scholder - naast de KNVB zijn dat gemeenten en de provincie - brengen daarom middelen bijeen voor bewustwording, inspiratie en procesbegeleiding.

Het is volgens Kamperman een illusie om te denken dat alle verenigingen al toe zijn aan de ‘open club-gedachte’, maar hij ziet overwegend enthousiasme en zelfs al resultaat. Er wordt op meerdere niveaus samengewerkt. Binnen het voetbal zelf zijn gecombineerde elftallen ontstaan van spelers die van meerdere clubs afkomstig zijn. Soms overstijgt een samenwerking het voetbal. Zo biedt EGVV uit Gelselaar onder dezelfde naam sinds kort ook gym en volleybal aan. Soms brengt een nieuwe verbinding zelfs totaal andere domeinen met elkaar in contact. In Varsseveld oefent de plaatselijke harmonie in het clubhuis van de voetbalvereniging.

“Het gaat erom bewustzijn te creëren, inspiratie op te doen en vervolgens slimme verbindingen te leggen”, zegt Kamperman. “Vanaf 1 januari 2014 hebben we onszelf daar drie jaar de tijd voor gegeven. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van wat het tot nu opgeleverd heeft.”

Voorstel voor doorstart
De grote vraag is wat er na deze drie jaar met het project gebeurt. Kamperman is al in de pen geklommen om een voorstel voor een doorstart te schrijven. Er is bij alle partners bereidheid en draagvlak om dat serieus te onderzoeken.

“Dit is een proces dat een lange adem nodig heeft”, vindt Kamperman. Er is nu een generatie bestuurders met dit vraagstuk bezig, maar om het in dna van clubs te krijgen moeten we het meer tijd gunnen.”

Het is goed mogelijk dat Scholder an Scholder wordt voorgezet met een bredere scoop dan alleen voetbal. Kamperman beaamt dat er ook binnen andere sporten en cultuurinstellingen voorlopers en sleutelfiguren moeten opstaan die zich gaan afvragen hoe ze zichzelf en de regio met het oog op de krimp toekomstbestendig maken. Een thema dat overigens niet alleen speelt in de Achterhoek.

Leefbaarheid
In gebieden als Zeeland, Limburg en Groningen zal de KNVB zich net zo actief opstellen. Collega’s van Kamperman zijn al met lokale en regionale organisaties in gesprek om te kijken hoe het thema krimp invulling kan krijgen. Bij bestaande trajecten haakt de KNVB net als in de Achterhoek graag aan. Leefbaarheid staat voorop, dat is een gezamenlijk belang. Het belang van de KNVB is ook duidelijk. “Wij willen dat iedereen, ongeacht niveau of woonplaats, in een veilige omgeving kan voetballen.”

Voor meer informatie: www.scholderanscholder.nl