KNSB en NOC*NSF selecteren het nieuwe schaatsmekka

door: Leo Aquina | 21 maart 2013
 

Al meer dan een kwart eeuw is Thialf het schaatsmekka van Nederland. Of dat zo blijft, is de vraag. De oude schaatshal in Heerenveen is toe aan vernieuwing en elders in het land bestaan ook grootse plannen voor een schaatsaccommodatie gericht op topsport. Samen met sportkoepel NOC*NSF bedacht schaatsbond KNSB een bidprocedure. “De bond doet dit samen met NOC*NSF omdat we afhankelijk zijn van hun financiering”, aldus directeur Paul Sanders van de KNSB. Zoetermeer, Almere en Heerenveen registreerden zich voor de deadline van 1 maart als ‘aanbieder’. Eind april begint de beoordelingsfase en op 28 mei van dit jaar maken NOC*NSF en de KNSB bekend waar de nieuwe topsportaccommodatie wordt gebouwd.
 

De KNSB en NOC*NSF willen naast de regionale opleidingscentra voor talenten één trainingslocatie in Nederland voor de absolute top. “Dan gaat het in het langebaanschaatsen om de merkenteams en Jong Oranje en in de andere disciplines om de nationale top”, licht Sanders toe. Op die ene topsportlocatie moet het ijs voor honderd procent beschikbaar zijn voor de langebaanschaatsers, kunstrijders en shorttrackers. Sanders: “Nu maken de shorttrackers in Thialf bijvoorbeeld gebruik van het middenterrein. Zij moeten rekening houden met de recreatieschaatsers en als er een langebaantoernooi is, moeten zij wijken. Dat is een compromismodel waar we vanaf willen. In de nieuwe topsportlocatie moet het ijs 365 dagen per jaar 24 uur per dag beschikbaar zijn voor topschaatsers.”

Niet rendabel
Is een dergelijk topsportcentrum exploitabel? “Dat is lastig”, antwoordt Sanders. “Je krijgt het topsportcentrum op zichzelf nooit rendabel. De drie aanbieders willen hun topsportbaan alle drie financieren met een recreatiebaan ernaast. Daarom vragen zij commitment van de KNSB als het gaat om evenementen, want dat is ook een inkomstenbron.”

In de persinformatie over de selectieprocedure schrijven NOC*NSF en KNSB hierover: ‘Een cruciaal element voor de drie initiatieven is dat zij, indien zij worden gekozen, ook voorrechten krijgen bij de toewijzing van (internationale) wedstrijden (…) Er zijn geen onvoorwaardelijke commitments afgegeven over de toewijzing van (internationale) wedstrijden aan een van de drie partijen. (…) Er wordt dus uitsluitend commitment afgegeven aan de partij die geselecteerd wordt door KNSB en NOC*NSF. Deze krijgt het voorrecht om elk seizoen van de internationale topwedstrijden die van de ISU aan Nederland worden toegekend, er één naar keuze te organiseren.’

Spin-off
Financiering vanuit de recreatiebaan en de evenementen is echter niet afdoende om de topsportaccommodatie overeind te houden. Daarom is er ook geld vanuit de KNSB, NOC*NSF en vanuit de Lottogelden vrijgemaakt. Lokale en provinciale overheden staan niet te springen om mee te betalen. “Alleen in Heerenveen is er vanuit de provincie 50 miljoen euro vrijgemaakt om de recreatie- c.q. evenementenhal op te zetten”, aldus Sanders. “Ik vind persoonlijk dat je niet alleen naar de exploitatie van een topsportlocatie moet kijken als het gaat om de baten. Een topsportlocatie is nooit winstgevend, maar als je er een CTO (Centrum voor Topsport en Onderwijs, red.) vestigt, komen er wel tussen de honderd en honderdvijftig atleten en coaches in de omgeving wonen en werken. Dat heeft voor de gemeente en de provincie enorm veel waarde."

Hetzelfde geldt volgens Sanders voor evenementen. "Als wij in Heerenveen een EK of een WK organiseren, gaat er in een paar dagen ongeveer twee miljoen aan cashflow richting gemeente en provincie. Ik vind dat er vanuit de aanbieders te weinig op die manier naar wordt gekeken.”

Verschillen
Waarom hebben de KNSB en NOC*NSF ervoor gekozen de drie aanbieders langs een meetlat te leggen in de vastgelegde bidprocedure? Sanders: “Als er verschillende aanbieders zijn, wil je goed kunnen vergelijken om tot een juiste keuze te komen. Bovendien moeten we de andere aanbieders goed kunnen uitleggen waarom de keuze niet op hen is gevallen en we moeten het ook aan onze achterban kunnen verantwoorden.”

In een persbericht schrijft de KNSB: ‘Zoetermeer, Almere en Heerenveen hebben ieder een duidelijke eigen visie waar een unieke invulling aan wordt gegeven.’ Hoe zien die verschillende visies eruit? “Zoetermeer onderscheidt zich vooral van de andere twee”, zegt Sanders. “Zij hebben een vele breder concept gericht op duurzaamheid en mobiliteit, waar ook een ijsbaan en een topsportfaciliteit aan wordt gekoppeld. Daarnaast komt er onder meer een ziekenhuis en het moet een overslagpunt worden voor reizigers. Thialf en Almere liggen wat uitgangspunt betreft dichter bij elkaar. Maar alle drie de plannen gaan uit van een tweebanenconcept met een recreatiehal en een topsportlocatie. Almere heeft bovendien de visie om een soort Papendal van de wintersport te worden. Zij willen alle ijssporten daar naartoe halen, dus ook ijshockey en bobsleeën.”

Selectiecriteria en beoordelingscommissie
Hoewel geld wellicht het doorslaggevende selectiecriterium is, hebben KNSB en NOC*NSF ook een aantal andere belangrijke beoordelingscriteria geformuleerd. Het betreft onder meer: ‘de kwaliteit van de omliggende voorzieningen zoals onderwijs; huisvesting; (para)medische en wetenschappelijke ondersteuning. Daarnaast zijn de bereikbaarheid voor bezoekers en gebruikers, de ecologische footprint en de maatschappelijke betekenis van de topsportlocatie van belang. Voor het beoordelen van de ecologische footprint en de maatschappelijke betekenis hebben de KNSB en NOC*NSF het bedrijf Hypercube in de arm genomen.

“Zij hebben daar heldere modellen voor”, aldus Sanders. Zelf maakt de algemeen directeur van de KNSB samen met Jeroen Bijl (manager topsport NOC*NSF), Arie Koops (directeur sport KNSB), Frans van Dijk (prestatiemanager NOC*NSF) en Jochem Uytdehaage (oud-schaatser) deel uit van de beoordelingscommissie. Aan die commissie wordt nog een nader aan te wijzen expert toegevoegd voor de bouwkundige aspecten. De drie aanbieders moeten uiterlijk op 29 april hun volledige bidbook hebben ingediend. Die worden separaat en geanonimiseerd beoordeeld en op 10 mei eindigt de beoordelingsfase. Een kleine drie weken later is bekend waar het nieuwe schaatsmekka van Nederland wordt gebouwd.

Voor meer informatie: klik hier voor informatie over de selectieprocedure.