Kant-en-klare modellen voor exploitatie sportaccommodaties

door: Marc Hoeben | 20 november 2014

Gemeenten in Nederland staan in toenemende mate financieel onder druk. Vanuit de centrale overheid krijgen ze steeds meer op hun bord geschoven, met de decentralisatie van de zorg (WMO) vanaf 1 januari als sprekend voorbeeld. Als gevolg daarvan staan ook de budgetten van de sport en sportvoorzieningen ter discussie. Juist in die discussie wenst Sportconcepten.nl - een samenwerking van sportbouwer Vaessen en exploitant Sportfondsen - zich actief te mengen.

Vaessen brengt 85 jaar bouwervaring in, zegt directeur/eigenaar Tom Haagmans, en legt zich sinds de jaren zestig van de vorige eeuw toe op het bouwen van sportaccommodaties. “Vanaf die tijd verscheen in Nederland de ene na de andere multifunctionele sporthal.” De combinatie met Sportfondsen maakt van Sportconcepten.nl een slagvaardige onderneming, uniek in Nederland.

“Met Sportfondsen praat je over een professionele exploitatiemaatschappij. Zij hebben al honderden accommodaties in beheer. Zij kennen het speelveld in de gemeenten qua concurrentie, zij kennen de opbouw van een gemeente. Zij weten heel goed wat je nodig hebt om een accommodatie succesvol te beheren en wat de exploitatiekosten zijn.”
 

Actief meedenken
Sportconcepten.nl is sinds begin november in de lucht. Haagmans heeft goed naar de maatschappelijke ontwikkelingen en het politieke speelveld gekeken. “De laatste jaren staan gemeenten financieel steeds meer onder druk. Dat heeft consequenties voor de haalbaarheid van sportprojecten. Dan kun je achterover leunen en het allemaal afwachten. Maar je kunt ook juist actief meedenken over innovatieve oplossingen om maatschappelijke voorzieningen als sportaccommodaties in de toekomst betaalbaar te houden.”

In het gemeentelijke streven om de kosten voor de zorg beheersbaar te houden past volgens Haagmans het stimuleren en faciliteren van een gezonde levensstijl. “Gemeenten zien de noodzaak daarvan ook wel in, ze moeten alleen het lef hebben te investeren in oplossingen voor de lange termijn.”

Kostenbesparingen door slimme concepten
Sportconcepten.nl helpt gemeenten iets makkelijker over de drempel. “Wij hebben de kennis van meer dan duizend projecten. Gemeenten kunnen het zich niet meer veroorloven om elke keer dure en prestigieuze sporthallen en zwembaden neer te zetten. Het ontwikkelen en bouwen is niet het kernprobleem, maar het managen van de kosten over de hele levensduur is maatgevend. Wij komen met slimme concepten voor gebouwen, die kostenbesparingen opleveren. Dat doen we via standaardmodellen, ze zijn bij ons op de website terug te vinden. Heel transparant. Daarnaast durven we vooraf te benoemen wat de kosten voor onderhoud, beheer en exploitatie zijn en deze kosten qua hoogte gedurende de levenstijd ook nog te garanderen. Het risico ligt primair bij de marktpartijen. In die zin is het soms zaak om te beginnen met een buffer. Dan kom je niet in de problemen, als het in het begin even tegenzit. Als problemen langer duren, bijvoorbeeld over een termijn van tien tot vijftien jaar, dan moet je ook realistisch zijn. Maar in zulke gevallen worden gemeenten nu ook al gedwongen na te denken over oplossingen.”

Volgens Haagmans is het unieke aan sportconcepten de verregaande vorm van ketensamenwerking tussen complementaire partijen en de transparantie. "Opdrachtgevers kunnen precies zien wat het kost, Normaal gebeurt dat niet in de bouw, vanwege het proces van aanbestedingen.” Haagmans is in het geheel niet bang dat de concurrentie met de ideeën voor de modellen aan de haal gaat. “Het zijn plaatjes van voorbeelden. Daar hebben ze niet al te veel aan. Daarachter zit juist de techniek waarmee wij goed uit de voeten kunnen. Via interactieve 3D modellering komen we met de klant heel snel tot een concreet plan.”

Acht standaardconcepten volgens de geldende keurmerken als Veilig en Schoon en die van NOC*NSF zijn er momenteel beschikbaar. Bij twee daarvan gaat het om sporthallen, de andere concepten zijn zwembaden of combinaties van zwembaden en sporthallen.
Meest prestigieus voor Vaessen noemt Haagmans het onlangs geopende sportcomplex van Koning Willem-Alexander in Hoofddorp. “Daar liggen vijf zwembaden in, je hebt er een turnhal, een topsporthal, sauna, fitness, horeca, alles wat je kunt verzinnen. Het is één van de grootste indoorsportaccommodaties van Nederland.”

Het bedrijf is momenteel ook druk met vernieuwing van het multifunctionele sportcomplex De Meent in Alkmaar en de directeur vindt de ontwikkeling van zwembad De Warande in Oosterhout ‘een leuk project,’ met een zogeheten garantie voor Total Cost of Ownership. “Wij hebben daar een belofte gedaan. Als ze het zwembad op de voorgeschreven wijze beheren, dan zeggen wij dat ze nooit meer dan een vooraf bepaalde hoeveelheid energie verbruiken.”

Nieuwe invalshoeken
Zo is Haagmans ook met Sportconcepten.nl steeds op zoek naar nieuwe invalshoeken. Niet voor niets wordt hij vanaf 1 januari contractpartner van de Universiteit Utrecht voor een driejarig wetenschappelijk onderzoek naar innovaties voor sportaccommodaties, met het accent op de verhouding tussen publieke en private partijen. “Zelf hebben we nu al modellen voor de samenwerking tussen private en publieke partijen. Je zult in de toekomst, denk ik, vaker tegenkomen dat iets wordt gebouwd vanuit private funding en dat de gemeente least of huurt. Dat is even wennen. Gemeenten denken nu nog dat ze dan niks meer te vertellen hebben over die accommodatie. Dat gevoel moet een beetje wegebben.”

Voor meer informatie: www.sportconcepten.nl. Eerder op Sport Knowhow XL over de samenwerking tussen private en publieke partijen bij de bouw van sportaccommodaties: Regionale exploitatie: een barrière te slechten of een brug te ver?