Judo als ‘donorsport’: sporters moeten meer stoeien

door: Emilie Maclaine Pont | 14 december 2023

Op vrijdag 8 december jl. vond de vierde Masters of Movement-bijeenkomst van 2023 plaats: een door de ASM Academy georganiseerde kennissessie voor Athletic Skills Model (ASM)-instructeurs onder aanvoering van oud-topatleet Gregory Sedoc. De avond draaide om judo, vooral om de toepasbaarheid van alle bewegingen en gedragingen ervan die nuttig zijn voor andere sporten. In ASM-terminologie: judo als ‘donorsport’. Ook de waarde van paralympische training kwam aan bod.
 
Keynote speaker was dr. Kai Krabben. Niet alleen was Krabben zelf een getalenteerd judoka. Ook traint hij topsporters in spe via de Judo Bond Nederland, is hij ASM-instructeur en promoveerde hij op het gebied van visuele beperking in de judosport. Als een van de early adopters geeft hij het ASM een solide plek binnen zijn trainingen en de locaties waar hij actief is.

Van stoeien profiteer je in vele sporten
Na te zijn geïntroduceerd door ASM-grondlegger René Wormhoudt belichtte Krabben de facetten die maken dat judo in zijn ogen een donorsport bij uitstek is. “Stoeien is een van de belangrijkste basisbewegingen van het judo. Omdat je daarbij duwt, trekt, draagt, tilt en heft, word je er razendsterk van. Zie je dat een tegenstander moeite heeft met balans houden, dan kan je daarvan profiteren. Bij judo draait het daarom, maar in feite heb je te maken met stoeien in iedere sport waar van fysiek contact sprake is. Van basketbal tot voetbal en van American football tot rugby.”

Volgens Krabben zouden dan ook veel meer sporters moeten oefenen met stoeien. “Dat kan in allerlei vormen. Met of zonder attributen, met of zonder aanraking. Op gras, een mat of een zaal. Het leert je bovendien om goed te vallen én daar geen angst voor te hebben. Zonder die angst durf je in wedstrijdsituaties waarschijnlijk sneller de grenzen op te zoeken, ook bij sporten als shorttrack, hardlopen en volleybal waar je niet of nauwelijks direct contact met je tegenstander hebt.”

Naast de judovaardigheden die nuttig zijn voor andere sporten ziet Krabben meer voordelen van het implementeren van judogerelateerde trainingsvormen. “Het stimuleert je doorzettingsvermogen, discipline en zelfbeheersing. En hoewel je het niet zou verwachten, vraagt het ook om respect en samenwerking. Denk aan een oefening waarbij je opstaat met iemand op je rug.”

In actie
Na deze motiverende woorden trokken de deelnemers hun sportkleren aan om aan den lijve te ondervinden wat een verscheidenheid aan judo-oefeningen er zijn. Onder de bezielende leiding van Krabben en Ronald Mijzen gingen de ASM-instructeurs, veelal docenten lichamelijke opvoeding, in twee groepen aan de slag.

Mijzen is onder meer performance trainer bij Ajax en docent aan de ALO Amsterdam. Met een tomeloze energie liet hij de deelnemers in hoog tempo tal van ASM-trainingsvormen doen. Proberen op te staan, terwijl de ander je vasthoudt. Met gestrekte armen op de schouders van je partner naar de andere kant van de zaal lopen. Een stoffen tegeltje van de ander proberen aan te tikken, terwijl je zelf die van jou verdedigt. En ga zo maar door. In de naastgelegen dojo liet Krabben de ASM-instructeurs in het zweet werken met alternatieve op judo gebaseerde oefeningen.

Is er wel een eerlijke strijd als je blind bent?
In het laatste deel van de avond vervolgde Krabben zijn keynote met een uiteenzetting van zijn proefschriftbevindingen (promotiejaar: 2021). Wat is de invloed van een visuele beperking op een judoprestatie, was de centrale vraag van zijn onderzoek. De uitkomst was onder meer relevant voor Daniël Knegt, vertelde Krabben.

“Knegt was militair en raakte volledig blind door een ongeluk. Hij heeft zich op judo gestort en wil dolgraag naar de Olympische Spelen. Maar als paralympisch judoka moest hij altijd concurreren met sporters die deels zicht hebben. Mogelijk is dat geen eerlijke strijd. Jarenlang deden we onderzoek. Zo bekeken we of het uitmaakt of je – als ziende – met of zonder blinddoek judoot. Ook analyseerden we op basis van de statistieken van tientallen toernooien en functietesten of er een verband is tussen hoeveel iemand ziet en wat de prestaties zijn.”

De uitkomst was niet heel verrassend. Krabben: “Dat verband is er. Het komt voor dat een blind iemand wint van een deels of niet visueel beperkte, maar dat is echt de uitzondering. Een belangrijke aanbeveling was dan ook om nieuwe classificatiecriteria voor judo te hanteren. Een klasse voor blinden en één voor slechtzienden in plaats van een combinatie. De International Blind Sports Federation heeft die aanbeveling overgenomen en deze zal van kracht zijn op de Paralympische Spelen van Parijs 2024. Voor Knegt betekent dat dus dat zijn kansen op deelname ineens een stuk groter zijn.”

Zijn inzichten en achtergronden combinerend, is Krabben er groot voorstander van om ook trainingen te doen zonder zicht. “Ga eens geblinddoekt zwemmen, een stoeioefening doen of voetballen. Dan leer je welke informatie uit de omgeving je nog meer kunt gebruiken om effectief te bewegen. Zicht is belangrijk, maar andere zintuigen ook.”

Twee jaar Masters of Movement
Geert Savelsbergh, ook een van de ASM-grondleggers, sloot de avond af met een terugblik op twee jaar Masters of Movement. Alle sprekers die in die periode langskwamen, implementeerden op hun eigen manier ASM-basisbeginselen.

Voor komend jaar staan er ook alweer vier bijeenkomsten gepland: Edwin Goedhart (KNVB) over knieblessures bij meisjes in de pubertijd, de Canadese wetenschapper en auteur Joe Baker over de vloek en zegen van talentherkenning, Jos de Koning (bij velen bekend als onderzoeker van de klapschaats) over innovaties in de schaatssport en Peter Heerschop (o.a. cabaretier en gymleraar) over wat een coach c.q. leraar kan opsteken van verschillende beweegvaardigheden in het theater.

Nu voor álle beweegprofessionals
Vanaf 2024 zijn de Masters of Movement-masterclasses toegankelijk voor iedereen die samen met aanvoerder Gregory Sedoc wil leren van de beste coaches, wetenschappers en medici uit binnen- en buitenland. Ook voor wie nog nieuw is met het ASM.

Voor meer informatie: Masters of Movement - community of learners