Jongensboek Swansea: 'Gewoon normaal zakendoen'

John van Zweden heeft het druk. Sinds 'zijn' Swansea City afgelopen zondag op Wembley de League Cup veroverde dankzij een 5-0 zege op Bradford City, staat zijn telefoon roodgloeiend. “Maandag heb ik zeven interviews gedaan en vandaag weer vijf, vanavond telefonisch bij de BBC omdat ik niet bij de huldiging kan zijn”, aldus Van Zweden. Zijn verhaal is bekend. De Haagse behangkoning werd elf jaar geleden mede-eigenaar van Swansea City, toen hij met een aantal andere supporters de failliete boedel overnam. Hij stapte met 75.000 euro in een club die op dat moment op het vierde niveau in Engeland speelde. Het avontuur overtreft de stoutste dromen van een jongensboek. Elf jaar later staat Swansea dik in het 'linkerrijtje' van de Premier League en wint het de League Cup. Sport Knowhow XL vraagt Van Zweden naar het geheim van dit succes en de banden tussen Swansea en zijn andere grote liefde: ADO Den Haag.

“Gewoon normaal zakendoen, niet meer en niet minder”, dat is volgens Van Zweden het recept van Swansea: “Als ik vijftien euro in mijn zak heb, kan ik niet uit eten in een sjiek restaurant. Als je geen geld hebt voor dure spelerssalarissen, moet je die niet betalen. Wij hebben de salarissen verlaagd en de bonussen verdubbeld. Daardoor hebben we lagere kosten dan de andere clubs in de Premier League. Eigenlijk is het heel logisch. Als je normaal zakendoet, krijg je dit voor elkaar. Wij zijn de enige Premier League club die het afgelopen jaar winst heeft gemaakt: 17 miljoen pond. En dat terwijl iedereen dacht dat wij met onze begroting meteen zouden degraderen, maar we draaien gewoon mee in het linkerrijtje.”

‘Geen debiele salarissen’
Hoe krijgt Swansea het met die lagere salarissen voor elkaar om toch goede spelers op het veld te zetten? “Door goed om ons heen te kijken. We halen bijvoorbeeld nauwelijks Engelse spelers, die vragen al debiele salarissen om alleen hun veters te strikken. Wij halen goede spelers uit het buitenland, die het in hun eigen land net niet redden. Die jongens worden bij Swansea toppers en ze tillen ons naar een hoger niveau. We hebben hier bijvoorbeeld (de Nederlanders) Ferry Bodde, Cedric van der Gun en Dorus de Vries gehad. En nu bijvoorbeeld Jonathan de Guzman, in Nederland en Spanje heeft hij nooit het allerhoogste gehaald en bij ons is hij een van de sterren, heeft het zelfs geschopt tot international. We hebben hier ook Spanjaarden lopen die het in eigen land net niet haalden. Michu heeft dit seizoen al 19 doelpunten gemaakt en hij werd als speler van Swansea opgeroepen voor het Spaanse elftal.“

‘Bullshitverhaal’
Voetbalcoach Raymond Verheijen - die zelf ook werkzaam was in de Premier League - twitterde afgelopen zondag: 'Ten years ago the Swansea board made a crucial decision: no English manager anymore and no longer 4-4-2. Today they have been rewarded.' Is dat een juiste analyse? Van Zweden: “Dat is een bullshitverhaal. Hij kletst uit zijn nek. Wij zijn begonnen met Kenny Jacket, een onbekende Engelse manager. Onder hem speelden we gewoon 4-4-2 en met succes. Daarna hebben we Roberto Martinez als manager gehad. Hij was dan wel een Spanjaard, maar vervolgens hadden we met Brendan Rodgers weer gewoon een Britse trainer en hij leidde ons naar de Premier League. En wat dat systeem betreft, Martinez is inderdaad afgestapt van 4-4-2. We spelen al heel lang 4-3-3, maar eigenlijk is het 4-5-1. De buitenste middenvelders en de spelverdeler schuiven razendsnel naar voren om op de dodelijke momenten toe te slaan. Zo spelen we al heel lang en dat is algemeen bekend. Wij hebben nu Michael Laudrup als coach, een sympathieke man en goede coach. Hij komt niet voor niks, maar salaris heeft voor hem niet de hoogste prioriteit. Wij gaan niet met gelouterde coaches in zee die de hele Premier League al gezien hebben en de hoofdprijs vragen.”

Familieclub
Het echte geheim van Swansea is, naast ‘normaal zakendoen’, het familiegevoel van de club. “In het bestuur zijn we ook gewoon allemaal supporters. Wij juichen net zo hard als het goed gaat en we schelden ook als het minder gaat. Als Swansea verliest, moet je ook echt even niet met me praten, dan ben ik er goed ziek van. Dat supportersgevoel willen we voor iedereen behouden. Na de winst zondag op Wembley hadden we een feest met de spelers en genodigden in het Hilton Hotel tegenover het stadion. Daar stonden supporters voor de deur. Toen hebben we ze de beker gegeven om ermee op de foto te gaan. Noem mij één andere club waar je een uur na de finale als supporter zomaar met de beker op de foto kan. Bij andere clubs staat zo’n beker opgepoetst in een vitrine en mag je er voor veel geld van een afstandje naar kijken.”

Hagenezen genieten mee in Swansea
Van Zweden is sinds hij op zijn zestiende door zijn vader werd meegenomen naar Fulham-Swansea fan van de club uit Wales. Als echte Hagenees is hij echter ook al zijn leven lang fan van ADO. Hij organiseert voor supporters en sponsors van ADO - Nederlanders die Swansea een warm hart toedragen - ook reizen naar thuiswedstrijden van Swansea: “Dat is volledig op non-profit-basis, puur omdat ik mensen wil laten meegenieten van mijn club.” Het is niet makkelijk om aan kaartjes voor een Premier Leaguewedstrijd te krijgen. “We hebben 20.583 plaatsen in het stadion. Daarvan gaan er 16.000 naar seizoenkaarthouders en die zijn voor het seizoen al uitverkocht. Er gaan 2.000 kaarten naar de tegenstander en dan zijn er nog 2.000 voor de vrije verkoop. Als Nederlanders mij drie weken van tevoren laten weten dat ze naar Swansea willen, reserveer ik een aantal kaarten uit die vrije verkoop. Dan betaal je 130 pond voor een Premier League-wedstrijd met twee nachten in een viersterrenhotel en ik geef je een rondleiding in het stadion tot de kleedkamers aan toe. Gewoon omdat ik mijn club graag wil laten zien.”

'Het ADO-bestuur, daar pas ik niet tussen'
Zou Van Zweden het ‘kunstje’ dat hij met Swansea heeft geflikt ook bij ADO kunnen doen? “Nee, dat denk ik niet. Ik zou heel graag iets met ADO willen, maar ik zie dat niet gebeuren omdat ik teveel verschil van de mensen die daar nu in het bestuur zitten. Ik loop de hele dag in mijn trainingspak, ook als ik naar een bestuursvergadering van Swansea ga. Dat doen mijn medebestuursleden trouwens ook. Bij ADO zitten mensen die in het dagelijks leven in driedelig pak rondlopen, netjes geknipt en geschoren. Daar pas ik niet tussen. Ik ben een jongen van de straat en ik doe dingen snel. Er werd mij laatst gevraagd wat mijn kwaliteiten zijn. Snel beslissen. Ik kan binnen vijf seconden een grote beslissing nemen, waar anderen honderd keer over na moeten denken. Dat heb ik bij ADO al zo vaak meegemaakt. Daar word ik gewoon misselijk van.”

Tot Van Zwedens grote tevredenheid is het bestuur van ADO inmiddels na lang aandringen wel ingegaan op een uitnodiging om eens in Swansea te komen kijken. “Dan zien ze waarschijnlijk veel dingen waar ADO zijn voordeel mee kan doen. Natuurlijk hoop ik dat ADO en Swansea in de toekomst meer samenwerken. Het gebeurt wel al maar nog niet goed genoeg. Bij Swansea worden bijvoorbeeld wel ADO-shirtjes verkocht, maar bij ADO hebben ze niets van Swansea. Ze zouden er financieel wijzer van kunnen worden, bovendien brengt het de supporters dichter bij elkaar. Swansea doet dit jaar voor het eerst mee met een groot internationaal jeugdtoernooi bij ADO, als enige Premier League club. Tien/elf jaar geleden heb ik bij ADO wel eens gevraagd of we mee konden doen en toen werd er heel denigrerend gedaan over mijn cluppie. Ik heb ook wel al eens spelers van Swansea bij ADO aangeboden, maar daar is nooit iets mee gedaan. Dat steekt mij natuurlijk wel.”

Telefoontjes namens rijke sjeiks
Swansea is voor Van Zweden een uit de hand gelopen hobby. Financieel is hij er nog niet wijzer van geworden, maar op het moment dat hij en zijn medebestuursleden de club verkopen, levert het een hoop op. “Dan hoef ikzelf en mijn kinderen en mijn kleinkinderen waarschijnlijk nooit meer te werken. Maar wat moet ik dan? Een beetje thuis op de bank voor me uit gaan zitten staren? Het is mij nooit om het geld te doen geweest. Ik heb nu een prachtig leven. Ik ben vier dagen in de week in Den Haag in mijn zaak en drie dagen met mijn familie in Swansea voor het voetbal. Ik heb met Prinses Anne aan tafel gezeten, met Elton John en met Bobby Charlton, een van mijn grote idolen. We willen de club helemaal niet verkopen, maar ik denk ook niet dat het huidige bestuur bij Swansea hier eeuwig kan blijven zitten. Er komt op een gegeven moment een rijke boef langs die de hele boel opkoopt. Er zijn al genoeg telefoontjes van mensen geweest naar onze voorzitter. Die belden dan namens de een of andere sjeik. Er komt een moment dat wij het niet meer kunnen betalen. Als bijvoorbeeld de tv-inkomsten teruglopen, of de uitslagen tegenzitten waardoor er minder inkomsten binnenkomen. Dan hebben wij niet het kapitaal om de club naar een hoger niveau te tillen. Maar we hebben in ons aandelenpakket laten vastleggen dat we voor de rest van ons leven twee kaarten voor de eretribune hebben, dus ik kan altijd nog bij mijn club blijven komen.”

Wellicht komt dan ook de tijd dat Van Zweden meer bij ADO gaat doen. “Dat zou een mooi moment zijn. Ik hou met alles wat ik heb van beide clubs, maar op dit moment zit het zwaantje net iets hoger dan de ooievaar.”