Inzet van technologie bij leefstijlcoaching

door: Emma Meertens | 15 september 2022

Op 29 september organiseert het Centre of Expertise Urban Vitality van de Hogeschool van Amsterdam een symposium over de inzet van technologie bij leefstijlcoaching (iTLC). Samen met Daniël Bossen kijken we terug op het onderzoeksproject dat centraal staat tijdens het symposium.

Daniël Bossen is senior onderzoeker en coördinator voor het onderzoeksthema Mensen In Beweging, een van de vijf thema’s die onder het Centre of Expertise Urban Vitality vallen. Binnen het thema houden de onderzoekers zich bezig met de combinatie voeding, bewegen en technologie. In het iTLC-project is gekeken hoe technologie ingezet kan worden om gezond gedrag op het gebied van voeding en bewegen te bevorderen bij mensen met overgewicht. Het project is gesubsidieerd door regieorgaan SIA, een organisatie die praktijkgericht onderzoek van Nederlandse hogescholen ondersteunt. Vanuit hun initiatief 'RAAK-publiek' kan de Hogeschool van Amsterdam dit soort onderzoeken uitvoeren.

Behoefte vanuit leefstijlcoaches Aanleiding voor dit project is de behoefte vanuit leefstijlcoaches om meer gebruik te maken van technologie. “Ze weten alleen niet hoe ze dit het beste kunnen inzetten binnen gecombineerde leefstijlinterventies”, zo verduidelijkt Bossen. Door middel van technologie kunnen leefstijlcoaches de begeleiding van cliënten verbeteren. Zo kunnen bijvoorbeeld de ruimtes tussen de face to face-gesprekken ingevuld worden met technologie. “Zo’n leefstijlinterventietraject is relatief lang - bij de erkende interventies zelfs langer dan een jaar - maar we zien dat het aantal face to face-sessies met een leefstijlcoach beperkt is”, aldus de senior onderzoeker. De onderzoekers zagen dat technologie destijds nog weinig ingezet werd, terwijl er veel e-health-toepassingen zijn die gezond gedrag kunnen stimuleren. “Daar komen natuurlijk bepaalde vaardigheden en kennis bij kijken, want hoe pas je bijvoorbeeld zo’n app toe als professional? En wat kun je met de beweeg- en voedingsdata die je van een cliënt terugkrijgt?”

Bruikbare online middelen Technologie speelt een belangrijke rol in het uiteindelijke doel van een gecombineerde leefstijlinterventie voor mensen met overgewicht: het duurzaam verbeteren van de leefstijl. Bossen: “Uiteindelijk gaat het om gewichtsreductie, maar de aanpak is niet direct gericht op afvallen. De aanpak is gericht op gezond eten, bewegen en gedragsverandering in de eigen omgeving van de cliënt.” Data kan een belangrijke rol in dat proces spelen. “Sowieso is e-coaching helpend voor meerdere doelgroepen, maar voor deze doelgroep in het bijzonder omdat een leefstijlcoach hierdoor accuratere feedback kan geven en begeleiding kan geven tussen de fysieke sessies door. Tools zoals een stappenteller en een online voedingsdagboek kunnen bijvoorbeeld veel inzicht geven, voor zowel client als professional.”

Overigens is e-coaching een breder begrip dan alleen dit soort tools, ook videobellen valt hieronder bijvoorbeeld. Dit is ook het middel dat het meest ingezet wordt. “Er wordt daarentegen te weinig gebruik gemaakt van monitoringsdata”, zo vertelt Daniël Bossen. “En dat is jammer, want uit eerder onderzoek weten we dat het cruciaal is om op die data terug te komen in de face to face-gesprekken. Als je bijvoorbeeld een informatiemodule over gezonde voeding aan je cliënt geeft, maar daar vervolgens niet op terugkomt, dan werkt het averechts.” 

Ecoachgids.nl
Daarom heeft het iTLC projectteam een ondersteuningsplatform voor het gebruik van e-coaching ontwikkeld: ecoachgids.nl. Alle kennis die er tijdens het onderzoek gegenereerd is heeft geresulteerd in dit eindproduct. “De site biedt leefstijlcoaches drie zaken. Ten eerste krijgen ze inzicht in geschikte tools die passend zijn bij de fase waarin de cliënt zit. Daarnaast geeft het leefstijlcoaches instructies over hoe ze die tools kunnen inzetten in de praktijk. Ten slotte biedt het voorbeelden van hoe andere professionals e-coaching toepassen.” 

De fases van gedragsverandering waar Bossen het over heeft zijn belangrijk, want elke fase vraagt een andere gedragsveranderende techniek. In de beginfase is het creëren van bewustzijn voor gezond gedrag belangrijk, informatievoorziening is dan bijvoorbeeld cruciaal. In de fase waar er gestuurd wordt op het behoud van positief gedrag, is sociale support een effectief middel. In groepsverband werken cliënten dan aan hun persoonlijke doelen. Zo zijn er dus verschillende technieken die voor een verandering in het beweeg- en voedingspatroon van deze doelgroep kunnen zorgen.

Breed inzetbaar Ecoachgids.nl is in eerste instantie dus ontwikkeld voor leefstijlcoaches, maar ook voor andere professies kan het interessant zijn. “Uiteindelijk zitten ze namelijk allemaal met dezelfde vraag; hoe kan ik technologie inzetten in de praktijk? Daarom zijn we nu aan het kijken hoe we de gids kunnen aanpassen voor bijvoorbeeld fysio- en oefentherapeuten”, vertelt Bossen. Het Centre of Expertise Urban Vitality doet niet alleen onderzoek, maar ontwerpt ook zelf tools. Dat doen ze in samenwerking met de Faculteit Digital Media en Creatieve Industrie van de Hogeschool van Amsterdam. Hun expertise levert een belangrijke bijdrage aan het uiteindelijke doel binnen het onderzoeksthema Mensen in Beweging. “Uiteindelijk is het doel niet de app of het systeem, maar altijd hoe we de zelfredzaamheid van mensen kunnen bevorderen. Maar, technologie speelt daarin wel een belangrijke rol.”

Voor meer informatie: Inzet van technologie voor leefstijlcoaches (ITLC)