Instructeurs Amsterdamse schaatsschool zetten helm op

door: Marc Hoeben | 5 november 2015

Het professionele marathonpeloton moet er dit seizoen in officiële wedstrijden van schaatsbond KNSB aan geloven: met het oog op de veiligheid is het dragen van een schaatshelm voor de licentiehouders na jaren van gesteggel verplicht gesteld. Bij De Schaatsschool op de Jaap Eden IJsbaan in Amsterdam waren ze al langer om. Daar gaan ze de laatste jaren uit van het motto ‘een goed voorbeeld doet goed volgen.’ De instructeurs van de school dragen de helm of het de gewoonste zaak van de wereld is. En dat zou het volgens eigenaren Gert-Jan Veenstra en Wilf O’Reilly ook moeten zijn.

De Jaap Eden IJsbaan is niet zomaar een ijsbaan. Het is een locatie met een bijzondere historie én met een enorme aantrekkingskracht op alles en iedereen met interesse in schaatsen in de drukbevolkte hoofdstad van ons land. “Man, je wilt niet weten hoe druk het hier soms kan zijn,” zegt Gert-Jan Veenstra.

Shorttrack
Met Wilf O’Reilly begon Veenstra in 2013 De Schaatsschool in Amsterdam. De Brit is een bekende uit het shorttrack. In die sport won hij twee gouden medailles bij de Winterspelen van 1988 in Calgary, toen het nog als demonstratiesport door het leven ging. In 1991 werd hij wereldkampioen in Sydney en later ging hij een tijdland als bondscoach van de Nederlandse ploeg door het leven. “Wilf heeft zich wat dat betreft toch al behoorlijk kunnen verbazen in Nederland. In shorttrack is het al veel langer de gewoonste zaak van de wereld dat je met een helm op rijdt.”

De verbazing van O’Reilly werd de verbazing van Veenstra. “Wij wonnen in 2013 de aanbesteding en zijn onze school begonnen. In de eerste zes maanden zag ik meteen al heel veel brokken en ellende op het ijs. Wij hebben natuurlijk ook voornamelijk recreanten op les. Wat dan wel opvalt, is dat mensen geregeld achterover slaan en met hun hoofd op het ijs terecht komen.”

Conservatisme
De twee spraken er met elkaar en met anderen over. Redenerend vanuit het gezonde verstand bedachten ze allen dat het nooit lang kon duren voordat de schaatshelm massaal zou oprukken. “Vroeger zag je ook niemand op de skipistes met een helm. Nu heeft daar bijna iedereen een helm op. Als het gaat om fietsers, op een racefiets: dat is eigenlijk hetzelfde verhaal. Ik deed en doe dat zelf ook. Voorheen had ik zelf geen helm op. Maar de laatste jaren draagt iedereen, door schade en schande wijs geworden, een helm. En eigenlijk krijg je zelfs de neiging, als je iemand zonder helm voorbij ziet komen, om die persoon toe te roepen hoe stom dat toch is.” Fietsen was eerst ook zo’n conservatief bolwerk, maar is dus ‘om.’ Bij het oer-Hollandse schaatsen duurt het nog wat langer. “Dat moet wel conservatisme zijn.”

Veenstra kon het niet langer aanzien. “Ook in het tweede jaar van De Schaatsschool zag ik geen verandering. We wilden toen een daad stellen en hebben besloten dat onze instructeurs een voortrekkersrol konden spelen. We hebben vijf soorten helmen getest, die van Marchese vonden we als beste naar voren komen. Onze instructeurs dragen nu allemaal een helm, voor een zacht prijsje kunnen ze die kopen. We hebben voor de leerlingen tientallen helmen tot onze beschikking, we hopen dat mensen het voorbeeld volgen. Eigenlijk hoeft niks je tegen te houden. Zo’n helm is superlicht, na vijf minuten heb je al niet meer door dat je er eentje draagt.”

Tot een verplichting voor bezoekers en lessers – die op eigen risico schaatsen - op de Jaap Eden IJsbaan is het nog niet gekomen. Dat zal volgens Veenstra ook niet zo snel gebeuren. “Ik ben bang dat het in Nederland niet zo werkt, we houden er niet van om dingen meteen verplicht te stellen. Ik denk dat dit beter werkt. Door het voorbeeld van de instructeurs breidt het zich als een olievlek uit. In de wereld van de topsport bestaat hier weerstand tegen. Maar dan kijk je naar Sven Kramer en Ireen Wüst, die schaatsen met tweetallen in de baan. Bij ons rijden er soms vierhonderd man op de baan, wij kunnen op een avond wel over de tweehonderd lessers hebben. We zien in een week duizenden mensen voorbij komen. Nou, als wij in een seizoen tien hersenschuddingen kunnen voorkomen, dan is het al goed. Dit is iets dat je op de lange termijn moet zien. Het moet langzaam meer draagvlak krijgen. Zo is het bij skiën gegaan, zo is het bij fietsen gegaan.”

KNSB
Veenstra zegt dat schaatsbond KNSB de ontwikkelingen op de Jaap Eden IJsbaan met belangstelling volgt. “Het wordt door de bond omarmd, maar het blijft moeilijk om zoiets verplicht te stellen of in regels vast te leggen. En misschien moet je dat ook niet willen.”

Voor meer informatie zie: www.deschaatsschool.nl