Initiatief maakt sport voor mensen met autisme vanzelfsprekender

door: Rins van Kouwen | 10 april 2014

Om het voor mensen met autisme vanzelfsprekender te maken dat ze gaan sporten en zich vervolgens bij een sportvereniging aansluiten, is het Sportkeuzeadvies ontwikkeld. Een applicatie ondersteunt bij het kiezen van een sport en een beweegboek helpt om mensen met autisme in hun vrije tijd meer te laten bewegen.

Het Sportkeuzeadvies voor mensen met autisme is een initiatief van Edwin van Gastel, docent bij de opleiding Sport- en bewegingseducatie (SBE) en zelf student aan de Master Sport- en Beweeginnovatie aan de Hogeschool Arnhem Nijmegen (HAN). Samen met studenten van SBE, het sportloket Uniek Sporten en de HAN worden kennis, innovatie, begeleiding en advies rondom het thema sport en autisme gebundeld.

Sociale interactie
Van Gastel kwam voor het eerst als gymleraar in het speciaal onderwijs in aanraking met kinderen die auditieve en communicatiebeperkingen kenden. “De sociale interactie bij deze kinderen was moeilijk, zeker na schooltijd,” vertelt Van Gastel. “Ze gaan vaak niet naar sportverenigin- gen, terwijl veel kinderen dat wel willen.”

Nadat zijn neefje ook autisme bleek te hebben, besloot de docent om zich actief voor de doelgroep van kinderen met autisme in te zetten. Van Gastel vroeg zich af hoe mensen met autisme meer konden worden geholpen om te sporten. Met het Sportkeuzeadvies werd een intermediair opgericht tussen ouders en sportvereniging. Door mensen met autisme te helpen bij het kiezen van een sport en daarnaast een up-to-date lijst van sportverenigingen in de buurt beschikbaar te hebben, kunnen mensen met autisme vaker in beweging komen.

Struikelblok
Sporten is voor veel mensen met autisme niet vanzelfsprekend. Een sport kiezen en vervolgens een sportvereniging vinden die rekening houdt met autisme vormt in de praktijk vaak een te groot struikelblok. “Het moet heel normaal zijn dat iedereen kan sporten,” stelt Van Gastel. “Sport moet ook toegankelijk zijn voor mensen met een beperking. Onze hulpmiddelen moeten het makkelijker maken voor kinderen met autisme om de stap naar het sportveld te zetten.”

Bij kinderen met autisme verloopt de informatieverwerking stroever dan bij andere kinderen. “Het is voor hen vaak moeilijk te plaatsen wat de ander bedoelt. Daarnaast duurt het verwerken van informatie soms een paar minuten langer. Dan kan het bij sporten vaak te laat zijn. Denk maar aan de hinder die je ondervindt bij het overspelen van een bal of als je bij een judogreep niet aanvoelt wanneer je moet stoppen”, legt Van Gastel uit.

“Ik denk dat alle sporten mogelijk zijn voor mensen met autisme,” antwoordt Van Gastel op de vraag of er sporten zijn die meer of minder geschikt zijn voor mensen met autistische stoornissen. “Een persoon met autisme vindt het interessant als de prestatie kan worden gemeten of berekend met tijd, afstand of punten. Turnen of atletiek zijn daarom vaak interessant, maar naast individuele sporten is een teamsport als voetbal ook geschikt. De KNVB heeft onlangs met een speciale competitie voetbal voor kinderen met autisme toegankelijk gemaakt.”

Sportkeuzeadvies
Met een applicatie en een beweegboek wil 'Sportkeuzeadvies' sport voor mensen met autisme toegankelijker maken. Met de applicatie van het Sportkeuzeadvies kan een kind, ouder of begeleider van een persoon met autisme een geschikte sport vinden. Door verschillende keuzemogelijkheden te doorlopen komt een sport naar voren die het beste past. Dankzij een database van passend aanbod in de buurt, kan vervolgens een sportvereniging in de buurt gevonden worden. “Het is belangrijk dat een vereniging in de buurt het vertrouwen heeft van zowel het kind als de ouders,” vult Van Gastel aan.

Met het aanvullende beweegboek kunnen kinderen met autisme worden uitgedaagd om in vrije tijd meer te sporten. Van Gastel: “In het beweegboek staan voorgestructureerde oefeningen zodat kinderen naar buiten gaan om te sporten. Stel dat je samen met je broertje met een bal wilt spelen, dan staan in het beweegboek, naast gestructureerde keuzemogelijkheden, passende oefeningen die je samen kunt doen.”

Uniek Sporten
Om een kind met autisme ook uiteindelijk echt bij een sportvereniging in de buurt te laten uitkomen, is Sportkeuzeadvies een samenwerking aangegaan met Uniek Sporten, het sportservicepunt op het gebied van aangepast sporten in de regio Arnhem. In een database zijn sportverenigingen opgenomen die rekening houden met kinderen met autisme. “Uniek Sporten heeft al de contacten in de regio met aanbieders met een speciale beperking waarmee wij goed onze kennis kunnen delen.”

Voor meer informatie: www.sportkeuzeadvies.nl