In Amsterdam werken ze hard aan een positieve sportcultuur

door: Emma Meertens | 2 februari 2023

De Assistent - een platform voor trainers en coaches - is gericht op het versterken van de positieve sportcultuur. Door middel van workshops, video’s en verschillende handleidingen worden trainers en coaches in de gemeente Amsterdam ondersteund om ieder kind onbezorgd te laten sporten.

De Assistent is voortgekomen uit het Amsterdamse Sportakkoord. Jarenlang werden workshops rondom een positieve sportcultuur gegeven vanuit de bonden en NOC*NSF, maar sinds het een taak is van gemeenten, wordt het op een meer regionaal niveau gecoördineerd. Tessa Blom is een van de kartrekkers van De Assistent. 'De Sportpedagoog' - Blom is de oprichter hiervan - zorgt voor een groot deel voor de inhoud en de uitvoering van De Assistent.

Blom, die een achtergrond heeft in de kinder- en jeugdpsychologie, legt uit waarom initiatieven zoals de Assistent nodig zijn: “We zien dat er een behoefte is om trainers en coaches pedagogisch sterker te maken. Een deel van deze groep is opgeleid voor dit werk, maar het overgrote deel is vrijwilliger”, zo legt Tessa Blom uit. Het doel van De Assistent is om zoveel mogelijk trainers en coaches te bereiken in Amsterdam en ze van de juiste kennis rondom een positieve sportcultuur te voorzien.

Positieve sportcultuur
Maar wat houdt een positieve sportcultuur dan precies in? “Uiteindelijk gaat het erover dat ieder kind met plezier kan sporten”, aldus Blom. “Dat betekent voor een trainer dat hij oog heeft voor ieder kind en als een kind bijvoorbeeld een aantal keer niet bij de training is, je dan contact opneemt met het kind/de ouder. Dat klinkt heel logisch, maar het is niet voor iedereen vanzelfsprekend.” Zo helpt De Assistent trainers met het creëren van een teamgevoel en wat je kunt doen als een kind buitengesloten wordt van de groep.

Een workshop is een van de manieren waarop trainers en coaches worden ondersteund. De gemeente Amsterdam wil zoveel mogelijk mensen uit de doelgroep mee laten doen aan zo’n workshop. “We bieden workshops aan waar iedereen zich op kan inschrijven, maar ook workshops aan verenigingen. Zo maken we het voor trainers van die vereniging laagdrempelig(er) om mee te doen en we ook in kunnen gaan op situaties die bij hen op de vereniging spelen. Voor deze verenigingen maken we een workshop op maat.” In de meer algemene workshops staan verschillende thema’s centraal. Zo biedt De Assistent een workshop 'positief coachen' voor de jongste jeugd aan, maar ook een workshop over groepsdynamiek.

De Assistent begeleidt sportverenigingen ook met maatwerktrajecten. Die zijn bedoeld voor verenigingen met een specifieke vraag van een trainer of een vraag over de begeleiding van een speler of team. Dan zijn een aantal workshops en de video’s op de website niet voldoende. Een van de grootste bedreigingen voor een sportieve sportcultuur is een tekort aan goed opgeleide trainers. “We zien wel eens dat een trainer wil stoppen omdat de kinderen bijvoorbeeld niet luisteren. Door regelmatig met ze mee te kijken tijdens de training en tips te geven, gaat het beter en halen ze er weer plezier uit.”

Uitdagingen in Amsterdam
De uitdagingen van trainers en coaches in Amsterdam zijn ook terug te zien in andere gemeenten. “Bijna iedereen heeft moeite met kinderen die niet luisteren of dromers die niet helemaal ‘aan’ staan. Maar ik denk dat het wel uitmaakt of je training geeft in een stad met een grote variëteit aan kinderen of dat je training geeft in een dorp.” Het komt wel eens voor dat De Assistent niet voldoende begeleiding kan bieden aan verenigingen. “Sommige sportverenigingen zitten in lastigere wijken. Vanuit de gemeente willen ze vaak sporten in die wijken stimuleren, maar dat moeten die verenigingen dan wel aankunnen. Dan is het goed als wij ze daarin kunnen begeleiden.” In dit soort gevallen worden ze dan begeleid vanuit de Sportpedagoog en dus niet alleen vanuit De Assistent. De Sportpedagoog kan langer en meer intensieve begeleiding bieden aan een club.

Ook per sport kunnen de uitdagingen anders zijn. “Het verschil zie je voornamelijk tussen individuele sporten en teamsporten. Er komt bij teamsporten logischerwijs meer kijken op het gebied van teambinding. Maar een teamsport zoals voetbal verschilt ook weer van andere teamsporten; voetbal is een stuk gemengder, zowel qua achtergrond van de sporters, maar ook qua gedrag.”

Balans tussen presteren en plezier
Wat wel bij alle sporten een uitdaging is: de balans tussen presteren en plezier. Blom: “Wij helpen verenigingen om die juiste balans te vinden. Puur door vragen te stellen en voorbeelden te geven.” Dat kan nog wel eens een uitdaging zijn, voornamelijk voor trainers die in een andere tijd trainer zijn geworden of voor jonge trainers die de manier van training geven geleerd hebben van hun eigen trainers.

In de gemeente Amsterdam heeft De Assistent al zijn vruchten afgeworpen. In andere gemeenten zijn ze hier ook mee bezig, maar niet op deze intensieve manier, zo ziet ook Tessa Blom: “Wat ik vaak zie bij andere gemeenten is dat het een losse flodder is; ze geven dan bijvoorbeeld één workshop. Het is vaak moeilijker om mensen naar zo’n workshop te krijgen. Dat zagen we bij De Assistent ook, maar door structureel aanbod en een vaste vindplek voor aanmeldingen en informatie, zie je dat verenigingen en trainers ons steeds beter weten te vinden.”

Voor meer informatie: sportpedagoog.com