Impactonderzoek en SROI zijn totaal verschillende instrumenten

Wat is het verschil tussen de Social Handprint en de SROI methode?
"Er zijn twee verschillende dingen onderzocht, waardoor je de cijfers niet met elkaar kan vergelijken. Het SROI-cijfer geeft op het niveau van de hele maatschappij weer hoeveel wordt geïnvesteerd in – én geprofiteerd van – sport en bewegen. Het zet de totale kosten aan sport en bewegen in Nederland af tegen de totale opbrengsten. Hierin is de maatschappelijke waarde van voldoen aan de beweegrichtlijnen op gezondheid, arbeid en sociaal vlak uitgedrukt in euro’s. Er is ook rekening gehouden met negatieve waarde (blessures en extra kosten door langer leven in goede gezondheid)." 

"De RVVB claimt dat sportverenigingen in Nederland een maatschappelijke impact hebben van 14,1 miljard euro per jaar. Dit is gebaseerd op een onderzoek naar 100 sportverenigingen die op basis van zelfrapportage cijfers doorgeven, die zijn doorgerekend naar een generieke impactwaarde. De gemiddelde waarde komt neer op 546.000 euro per vereniging. Dit is vermenigvuldigd met de 26.000 sportverenigingen die er zijn in Nederland. Dit bedrag geeft geen representatief beeld van de waarde van sportverenigingen in Nederland, omdat het aannemelijk is dat de aangemelde sportverenigingen meer maatschappelijk activiteiten ondernemen."

"De Social Handprint-methode zoals gehanteerd in het onderzoek van de Grote Clubactie en RVVB, houdt geen rekening met negatieve waarde en brengt enkel de baten in kaart. Ook is het gebaseerd op lokaal niveau en brengt het enkel de waarde van de gemeten sportverenigingen in kaart. De Social Handprint-methode kijkt bovendien anders naar maatschappelijke waarde, omdat alle doelen van de SDG’s worden meegenomen. De brede activiteiten (van sociale tot duurzaamheidsactiviteiten) van de vereniging zelf worden in kaart gebracht en niet alleen de opbrengsten van bewegen. Een ander verschil is dat de Social Handprint-methode is gebaseerd op zelfrapportage,wat subjectief is, terwijl de cijfers die voor de SROI worden gebruikt, gebaseerd zijn op openbare landelijke en gemeentelijke data."

In de laatste berekeningen (2024) komt de SROI uit op 2,76 euro aan maatschappelijke waarde tegenover 1 euro investering in sport en bewegen. Uit het rapport van de Grote Clubactie en RVVB wordt de conclusie getrokken dat de samenleving 10 euro terugkrijgt voor iedere euro die in sportverenigingen wordt geïnvesteerd. Waar komt dat verschil vandaan?
"Trouw kopt: 'stop 1 euro in een sportvereniging en de samenleving wordt 10 euro rijker.' Hierbij zijn de opgetelde en doorgerekende opbrengsten van 14,1 miljard afgezet tegen de netto uitgaven van de gemeenten van 1,4 miljard in 2024 volgens het Mulier Instituut. De gemeente is echter niet de enige investeerder. Ter vergelijking; bij de SROI worden de uitgaven van de Rijksoverheid, gemeenten, inwoners, vrijwilligerswerk en sponsoring bij elkaar opgeteld voor de investeringen van sport en bewegen Je kan de 2,76 van de SROI, dus niet vergelijken met de 1 op 10 die nu hier wordt beweerd."

"Daarnaast is het bij de Social Handprint-methode niet duidelijk waar de opbrengsten precies landen en waarop precies wordt bespaard. Hoe de bedragen exact tot stand zijn gekomen, welke bronnen zijn gebruikt en welke berekeningen en aannames zijn gedaan wordt ook in het rapport niet duidelijk. Je moet de bedragen in het Impactonderzoek zien als een indicatie.Doordat waarden bij elkaar zijn opgeteld, weet je niet welke activiteit tot welke maatschappelijke waarde leidt. Uitspraken over besparen op zorgkosten of sociaal domein zijn daardoor niet mogelijk, en de algemene conclusie dat de samenleving tien euro rijker wordt van iedere euro die in sportverenigingen wordt geïnvesteerd is dus onjuist."

Hoe kan je de resultaten van de Social Handprint-methode en de SROI gebruiken?
"De SROI en het RVVB onderzoek geven een cijfer dat goed werkt in de communicatie, maar juist het gesprek aangaan welke waarden hier dan onder zitten zorgt ervoor dat andere domeinen de waarde gaan inzien. Doe dit samen met lokale data over sport, bewegen en gezondheid en je eigen inzicht in de impact van je programma's/beleid."

"Het RVVB onderzoek laat ook zien wat we al wisten: sport en bewegen heeft meerwaarde. De deelnemende verenigingen kunnen leren van de ingevulde Social Handprint. Het geeft inzicht welke activiteiten je al doet en hoe je misschien nog meer kunt bijdragen als vereniging. Hiermee kan het gesprek aangegaan worden met het bestuur, de sponsoren en gemeenten. Gebruik hiervoor niet alleen de waarde, maar vooral het gehele ingevulde model en wees je bewust van de beperkingen van de methode. De metingen zijn niet bedoeld om organisaties onderling te vergelijken en te waarderen. Dit wordt ook in het rapport zelf aangegeven. En wees voorzichtig met het gebruik van de totale waarde voor Nederland, want dit is onvoldoende onderbouwd en representatief voor Nederland."

"In het rapport worden wel verschillende aanbevelingen aangedragen die wij als Kenniscentrum Sport & Bewegen erkennen, zoals de inzet op Open Sportparken, ruimte voor sport en bewegen meenemen in het integraal huisvestingsplan, subsidie gebruiken als maatschappelijk sturingsinstrument, verduurzamen om de vereniging toekomstbestendig te houden en monitoren integreren als leerinstrument. Als beleidsmedewerker of wethouder in de sport kan je de algemene brede functie van de sportverenigingen of sportparken met dit rapport benadrukken en je beleid erop in te richten om deze waarde te behouden en te vergroten."