Human Capital Agenda: op naar één functiehuis voor de sport

door: Leo Aquina | 28 augustus 2025

“Het enthousiasme is zo groot. Als je niet stuurt, vliegt het alle kanten op”, zegt Hans Schirmbeck. Sinds maart jongstleden is hij voorzitter van de Human Capital Agenda (HCA) Sport en Bewegen. Doelstelling is om de arbeidsmarkt in de sport te verbeteren. Aan tafel zitten werkgeversorganisaties, werknemersorganisaties en andere partijen in de sportsector. Sport Knowhow XL sprak met Schirmbeck en met Brigitte Musters, die onder meer namens de Vereniging Sport en Gemeenten aan tafel zit. Hoe staat het ervoor met het overleg en komt er ooit een gezamenlijke cao voor de sportsector?

Brigitte Musters brengt om te beginnen in kaart waarom de Human Capital Agenda in de sport belangrijk is: “De sportsector moet een inhaalslag maken. De arbeidsmarkt in de sport is redelijk onvolwassen ten opzichte van andere sectoren. Er zijn veel kleine banen en weinig doorgroeimogelijkheden. Van veel mensen werd altijd verwacht dat hun passie voor sport de sobere arbeidsvoorwaarden compenseert, maar de medewerkers accepteren dat niet meer en ook voor werkgevers staat dit gegeven onder spanning, omdat veel mensen uit de sport vertrekken.”

Professionaliseringsslag
De HCA kwam na ambtelijk voorwerk op het ministerie van VWS echt van de grond in 2022. Musters: “Reden hiervoor was deels dat er werd geconstateerd dat er niet zo’n goede aansluiting was tussen het onderwijs en het werkveld. Een andere oorzaak voor de versnippering in de arbeidsmarkt is het perspectief van de sector zelf. We hebben als sport nogal de neiging om naar binnen te kijken: wij van de sport zijn overal van, en tegelijkertijd hebben we geen wettelijke taak. Dat alles bij elkaar was in ieder geval voldoende aanleiding om met elkaar te verkennen of het zin had om heel breed de verantwoordelijke partijen in de arbeidsmarkt bij elkaar te brengen en samen te kijken wat ons te doen staat om een professionaliseringsslag te maken.”

HCA-voorzitter Hans Schirmbeck is onder de indruk van de energie aan tafel. “Het is mijn taak om in dat diverse gezelschap focus aan te brengen en bij te sturen. Ik heb naast de plenaire bijeenkomsten ook aparte gesprekken met alle deelnemers. Als je bijvoorbeeld vanuit het perspectief van NOC*NSF naar de materie kijkt, heb je een andere blik op de werkelijkheid dan bijvoorbeeld vanuit het onderwijs of de Vereniging Sport en Gemeenten, laat staan als je ernaar kijkt vanuit vakbondsperspectief. Kijk je abstract naar de dingen, dan is iedereen het vaak met elkaar eens, maar als je gaat inzoomen, loop je tegen de tegenstellingen aan.”

Op de langere termijn verkent de HCA-tafel de meerwaarde en haalbaarheid van één overkoepelende cao voor de sector sport en bewegen, maar makkelijk is dat niet. Schirmbeck: “Als je een vergelijking gaat maken van arbeidsvoorwaarden op de verschillende plekken, loop je tegen die verschillen aan. Dat kun je in kaart brengen en je kunt ook nog bedenken hoe je die verschillen moet overbruggen, maar op het moment dat dat op tafel ligt, wordt het echt spannend. Je moet het ook niet zien als onderhandelingen. De HCA-tafel is iets anders dan het overleg tussen werkgevers- en werknemersdelegaties over de arbeidsvoorwaardenontwikkeling sport (AOS). Wat we aan de HCA-tafel eigenlijk voortdurend moeten doen, is ons verplaatsen in elkaar. Er zijn heel veel verschillende sportaanbieders, van fitnessscholen tot zwembaden, sportverenigingen, gemeentelijke sportorganisaties, noem maar op. De verschillen zijn enorm, niet alleen in wat de professionals op die verschillende plekken betaald krijgen, maar ook op andere vlakken.”

Aansluiting bij andere sectoren
Naast de arbeidsmarkt, praten de partijen ook over aansluiting bij andere sectoren. Musters: “Vanuit de HCA-tafel Sport & Bewegen proberen we de verbinding te maken met zorg en welzijn, maar ook met onderwijs en kinderopvang, onderwijs als arbeidsmarkt en daarnaast onderwijs als opleider voor de verschillende beroepen. De sport, de zorg en welzijn, en het onderwijs zijn de drie grote tandwielen, maar binnen de sport heb je weer al die verschillende partijen die allemaal op hun eigen manier inhaken op de grote tandwielen. Het professionaliseren van de arbeidsmarkt raakt aan al die tandwielen.”

Op welke concrete resultaten mikt de HCA-tafel? Musters: “We mikken voor het derde kwartaal op een praatplaat cao-vergelijking, waarin we in kaart brengen welke cao’s er op dit moment in de sport allemaal bestaan, en hoe die zich op de verschillende hoofdcomponenten tot elkaar verhouden.” Om aan te geven hoe ingewikkeld dat is, geeft Musters een voorbeeld: “Ik heb hetzelfde in 2021 ooit gemaakt voor de buurtsportcoach, dat was een factsheet met vier cao’s: sport, jongerenwerk, gemeente en primair onderwijs.” Als de praatplaat met alle verschillende cao’s waaronder werknemers in de sportsector kunnen vallen af is, starten we in september parallel daaraan met één overkoepelend functiehuis voor de sport. ”Dat moet er eind 2026 staan en dat gaat ook lukken”, aldus Musters.

Er moet nog behoorlijk wat water naar de zee voordat de sportsector één cao heeft, en of het er ooit van komt is geen gelopen race. Schirmbeck, die eerder met het bijltje heeft gehakt, is er echter niet pessimistisch over: “Ik heb in 2011 de huidige cao voor het ambulancepersoneel in elkaar gesleuteld. Dat was net zo’n pluriform gezelschap , met 23 regionale ambulancevoorzieningen en allemaal hun eigen arbeidsvoorwaarden. Dat ging ook niet over één nacht ijs, maar uiteindelijk is het gelukt.”