Hoe surftherapie kwetsbare jongeren weerbaarder maakt

door: Emilie Maclaine Pont

Skiffa Surfclub is een Haagse start-up die jongeren met sociaal-maatschappelijke problemen een helpende hand biedt. Dat doen ze op een unieke locatie, namelijk op zee. Door een mix van coaching en surflessen hoopt de club deze jongeren plezier, meer emotionele weerbaarheid en verbinding in een veilige omgeving te brengen. Eigenaren Dolf van Muijen en Michael Vallen vertellen alles over hun surfclub, die een van de winnaars is van de Challenge Bewegen in buitenwater van Sportinnovator.

“Ons streven is om jongeren en jongvolwassenen tussen de 12 en 30 jaar uit sociaal-economisch minder welgestelde stadswijken te helpen de beweegcrisis te doorbreken met golfsurfen en suppen", vertelt Michael Vallen. Opmerkelijk is dat sommigen van hen geen zwemdiploma hebben, terwijl ze in de buurt van de kust of een groot meer wonen. De Skiffa Surfclub biedt deze jongeren golfsurf- en suplessen aan. "Het gaat in die lessen niet alleen om het sporten zelf, maar ook om het vergroten van hun bewustzijn. Ze leren over muistromen, begrijpen de risico's van hoog en laag water en ontwikkelen rescue-vaardigheden.”

“Daarnaast”, vult Dolf van Muijen aan, “zijn we gericht op specifieke kwetsbare groepen. Zo hadden we eerder dit jaar kinderen uit Oekraïne, Syrië, Soedan en Afghanistan onder onze hoede. Bij ons delen ze hun verhaal onder gelijken, zonder oordeel. We geven hen ook verantwoordelijkheid, zoals het tillen van hun eigen surfbord naar het water. Juist daardoor tonen we respect. Daarbij leren ze niet alleen hoe je surft, maar vooral ook dat je plezier hebt door te bewegen. Bovendien groeit hun sociale en emotionele weerbaarheid door het water op te gaan. Water vormt een spiegel. Gaat een kind angstig de zee in en stapt het vervolgens zonder pardoes een surfbord op? Dan is dat vaak een teken dat het kind in het dagelijks leven ook zijn eigen grenzen over walst. Daarover gaan we met elkaar in gesprek. Tot slot heeft water op zichzelf al een helende werking, zonder dat je er iets voor hoeft te doen.”

Traumatherapie
Dat er een diepere laag zit onder surfen, ontdekten Van Muijen en Vallen al eerder. Vallen: “Zowel Dolf als ik hebben een schat aan ervaring in het werken met kwetsbare jongeren. Hij heeft zijn sporen verdiend bij Save the Children en het Rode Kruis, en ik was betrokken bij de Hersenstichting waar ik jongeren met hersenletsel hielp om een weg naar werk te vinden. Een van de fascinerende aspecten die ik tegenkwam, was surftherapie. Dit is in Amerika al flink ingeburgerd en blijkt buitengewoon effectief te zijn, bijvoorbeeld voor getraumatiseerde oorlogsveteranen. Zelfs bij de jongeren met hersenletsel die ik begeleidde, waren de gunstige resultaten duidelijk zichtbaar. Omdat Dolf en ik beiden gepassioneerde watersporters zijn, was het idee snel geboren.”

Om daad bij het woord te voegen, zochten Van Muijen en Vallen verschillende samenwerkingspartners op. Van Muijen: “Een voorbeeld is Surfblend: een surfschool waar we materialen als wetsuits en surfplanken bij huren. Daarnaast zetten we trainers van Vaaren in. Zij zijn zeer ervaren op het water en in staat om verdieping op te zoeken in het begeleiden van de jongeren. Sportinnovator helpt ons financieel, maar ook door het aanbieden van coaching. Zo denken ze mee over hoe je een innovatie als deze op de markt brengt. Via de buurtsportcoachingsorganisatie Sportief Besteed Groep komen we onder meer in contact met jongeren. Ook het Rode Kruis vormt een schakel tussen ons en onze doelgroep.”

Inmiddels is Skiffa Surfclub met diverse groepen gestart. Van Muijen: “Sinds dit voorjaar zijn we volop bezig in Kijkduin, in Den Haag. Niet alleen komen er kinderen uit een crisisnoodopvang. Ook met volwassenen met verslavingsproblematiek draaiden we een pilot, die met enthousiasme is ontvangen. Verder starten we binnenkort met jongeren met diabetes, samen met hun verplegers en psychologen. Daarnaast maken we jonge kinderen zonder een specifieke problematiek watervaardig. Zij leren life saving skills, maar hebben bovenal veel pret op de surfplank.”

Groeiambities
Skiffa Surfclub is nu nog alleen in Den Haag actief, maar wat de eigenaren betreft komt daar verandering in. Van Muijen heeft ook al gedachten over hoe ze dat daadwerkelijk kunnen bereiken. “Een idee wordt vaak bedacht in een kantoor, maar voldoet vervolgens vaak totaal niet aan de behoeften van de doelgroep. Daardoor mislukt het in de uitvoering. Goed aansluiten bij die doelgroep is dan ook van cruciaal belang. Dat doen we door het gesprek met de jongeren aan te gaan, zowel voor- als achteraf. Zo horen we wat hun wensen zijn en of wat wij hebben bedacht daarbij aansluit.”

“Verder kan water grillig zijn. Je moet als trainer weten wat je doet in het water, zowel qua vaardigheden als in de coaching. Daarom zoeken we partners op die over al die capaciteiten beschikken. Tot slot willen we als surfschool een overtuigend verhaal neerzetten. Werk je met personen die worstelen met sociaal-maatschappelijke problematiek? Dan moet je de weg naar ons weten te vinden. Als we deze drie elementen bij elkaar brengen, ben ik zeker van dat ons concept in bekendheid groeit.”

Voor meer informatie: www.skiffasurfclub.com