in samenwerking met Sportinnovator
Met twee gouden en twee bronzen medailles op de afgelopen Olympische Spelen in Parijs behoort Nederland tot de beste zeillanden ter wereld. Het gebruik van data heeft hierbij een grote rol gespeeld. Hoe Nederland die voorsprong behoudt, is onder andere waar het Sailing Innovation Centre in Den Haag zich mee bezighoudt. Om nog meer met data te doen en van data te leren, is het Sportinnovator-centrum nu bezig met de ontwikkeling van het Race Dashboard 2.0. Voor dit project ontving het centrum een stimuleringsbedrag tijdens de Sportinnovator Play-Offs in Wageningen in mei 2025.
In 2023 ontwikkelde het Sailing Innovation Centre Den Haag (SIC) in samenwerking met databedrijf Portera en het Koninklijk Nederlands Watersportverbond een eerste prototype van het Race Dashboard, een interactieve data-analyse- en visualisatietool, bedoeld om de prestaties van Nederlandse topzeilers te analyseren tijdens wedstrijden. Project Manager van het SIC en oud-Olympiër Annemiek Bekkering: “Het dashboard werkt met de data van SAP sailing analytics – dit is GPS-data van de boten tijdens de wedstrijd – en geeft informatie over de start met animatie en analyses van belangrijke andere factoren. Zo analyseren we onder meer de snelheid en afstand ten opzichte van de concurrentie. De informatie is beschikbaar zodra de zeilteams op de kant zijn en coaches en zeilers kunnen hier gelijk mee aan de slag, zonder zelf uitgebreide analyses te doen.”
“Voor de komst van het dashboard hadden we één grote brei aan data ter beschikking”, legt Bekkering uit. “Dat was op zich al waardevol, maar tijdrovend. De wens was dus sneller te zien wat de prestaties van de topzeilers zijn. Ook komt een zeiler vaak met een bepaald gevoel op de kant na een wedstrijd, maar dat gevoel blijkt aan de hand van de data niet altijd te kloppen. Het Race Dashboard geeft dan duidelijkheid. Zo kun je als topzeiler beter worden.”
Doorontwikkeling
Als het aan Bekkering ligt, komen er tijdens de Olympische Spelen van 2028 in de Verenigde Staten nog meer medailles bij: “Om nog meer en sneller te leren van wedstrijddata, gaan we het Race Dashboard doorontwikkelen. Samen met Portera en het Koninklijk Nederlands Watersportverbond kijken we welke data nog meer interessant zijn voor de sporters en coaches. Er zijn tien olympische klasses en elke klasse heeft zijn eigen prestatiebepalende factoren. Daarnaast zal SAP sailing niet langer de data aanleveren en verandert dus de data-input. Er zullen daarom verschillende databronnen geanalyseerd en gebruikt gaan worden.”
Met deze informatie konden ze sneller de diepte in
Hoe het begon
Het project begon in 2023. Toen lag de focus op de 49er en 49er FX. Na de Europese Kampioenschappen is Sailing Innovation Centre met haar partners aan de hand van feedback verder gaan bouwen. Niet veel later kwamen de kitesurfers in beeld. Bekkering: “Een halfjaar voor de Olympische Spelen hebben we samen met Annelous Lammerts en haar coach Casper Bouwman ingezoomd op wat ze echt nodig had om beter te worden. Annelous en Casper hebben vanaf toen intensief gebruikgemaakt van het prototype van het Race Dashboard, waarmee zij tijdens wedstrijden hun prestaties analyseerden en optimaliseerden. Met deze informatie konden ze sneller de diepte in. Zo bleken er bij Annelous nog kansen te liggen in de start en hebben we in het dashboard een kite-start-analyse toegevoegd. Deze kennis droeg bij aan haar verrassende bronzen medaille in de Formula Kite-klasse bij de Olympische Spelen in Parijs.” Het brons bij het kitesurfen in Parijs gaf een boost aan de innovatie. Bekkering: “Veel andere Team NL-zeilteams hebben toen aangegeven ook geïnteresseerd te zijn om het dashboard te gaan gebruiken. Bij de komende Spelen hoop ik dat zeker vijf teams gaan werken met het nieuwe dashboard.”
Zodra het dashboard structureel wordt gebruikt in de top, kunnen we het ook toegankelijk maken voor de breedtesport
Van data naar medailles
Hoe de toekomst van het Race Dashboard en de Nederlandse zeilsport eruit moet zien, is voor Bekkering duidelijk: “Meer medailles halen en laten zien wat we kunnen. We hebben eerst gefocust op de olympische sporters. Nu willen we dit breder uitrollen voor alle teams en klassen in de Nederlandse topzeilsport, want net als in de Formule 1 wordt de race gewonnen door degene die het meeste leert van de wedstrijd en data gebruikt om kampioen te worden. Zodra het dashboard structureel wordt gebruikt in de top, kunnen we het ook toegankelijk maken voor de breedtesport.”
Sportinnovator is hét sportinnovatienetwerk van Nederland. Onze missie: het aanjagen en verspreiden van innovaties die ervoor zorgen dat sporten en sportief bewegen voor iedereen in Nederland vanzelfsprekend is. Innovaties voor een sociale, duurzame en gezonde samenleving. Het ecosysteem van Sportinnovator bestaat uit Sportinnovator-centra, sportinstellingen, bedrijfsleven, kennisinstellingen en gemeenten. Zij werken samen aan baanbrekende innovaties. Sportinnovator ondersteunt ook vernieuwingen die bijdragen aan prestatieverbetering in topsport en aan het sneller verduurzamen van sportaccommodaties. In de rubriek Innovation XL zet Sportinnovator interessante innovaties in de schijnwerpers.
