Hoe Fossil Free Football de voetbalwereld wil vergroenen

door: Emilie Maclaine Pont | 22 augustus 2024

Voetbalclubs die sponsordeals hebben met internationale grootmachten in de gas- en olie-industrie. Toernooien met grote afstanden tussen de verschillende speelsteden. Het is Frank Huisingh een doorn in het oog. Hij zegde zijn baan bij het ministerie van Buitenlandse Zaken op en zet zich sindsdien fulltime in voor Fossil Free Football: zijn stichting die tot doel heeft de voetbalsport te vergroenen.

Bijna drie jaar geleden las Frank Huisingh een krantenartikel waarin de grote sponsordeals met fossiele bedrijven in de voetbalwereld werd geschetst. Huisingh, een groot voetballiefhebber, had een keurige baan bij het ministerie van Buitenlandse Zaken en maakte zich zorgen om het klimaat. “Na het lezen van dat artikel dacht ik: om echt iets in de voetbalwereld te veranderen, is er meer nodig dan dit bericht.”

Andere sponsors, minder wedstrijden
Binnen no-time vroeg Huisingh zijn werkgever om onbetaald verlof en startte hij Fossil Free Football. Dankzij een crowdfundingsactie en een subsidiëring door een Deens fonds werkt hij nu fulltime voor zijn stichting, samen met een Engelsman en vijftien vrijwilligers uit Amerika en Europa.

“Ons doel is tweeledig. We willen ten eerste voetbalsponsoring van vervuilende bedrijven, zoals olie- en luchtvaartmaatschappijen, uitbannen. Daarnaast moet de CO2-uitstoot in de voetbalwereld omlaag. De voetbalkalender is overvol en werkt overmatig vliegen in de hand, doordat teams van hot naar her reizen om al hun wedstrijden af te werken. Het aantal voorrondes beperken en groepsfases regionaal laten plaatsvinden, zou al een boel schelen.”

Kortzichtig
Om deze doelen te realiseren, voert Fossil Free Football campagnes en probeert zij aan tafel te komen bij de FIFA, UEFA en topclubs. Het eerste grote succes boekte de stichting rond het WK voetbal in Qatar (2022). De FIFA mocht, na klachten van onder meer Fossil Free Football en een procedure in Zwitserland, niet meer claimen dat het WK klimaatneutraal was.

In Nederland probeert Fossil Free Football onder meer de KNVB zover te krijgen de sponsoring door ING te verbreken. Huisingh: “Dat is de grootste financier van fossiele bedrijven. Van een noodlijdende kleine voetbalclub snap ik het als zij met een partij als ING in zee zouden gaan, al ben ik er nog steeds op tegen. Maar de KNVB zou beter moeten weten. Natuurlijk is geld een drijfveer in het voetbal, maar van de bond vind ik die insteek kortzichtig. Zij heeft een verantwoordelijkheid en moet het goede voorbeeld geven, ook aan hun 1,2 miljoen leden.”

De Formule1 als voorbeeld
Niettegenstaande de inzet van Huisingh en zijn kompanen is van een grote ommekeer nog geen sprake. De voetbalkalender van Europese clubs staat als vanouds bomvol met wedstrijden in alle hoeken van het continent en afgelopen voorjaar sloot de FIFA een vierjarig sponsorcontract met oliebedrijf Saudi Aramco dat ook het WK voor mannen (2026) en vrouwen (2027) sponsort. Toch ziet Huisingh volop kansen. “Ik vergelijk het weleens met de tabaksindustrie. Tot voor kort was Marlboro een hoofdsponsor in de Formule1. Toen tabaksreclame in steeds meer landen werd verboden, kwam aan die sponsoring op enig moment een einde. Nieuwe sponsors stonden in de rij om Marlboro op te volgen, dus angst voor een gebrek aan inkomsten hoeft het topprofvoetbal niet te hebben. Nadat de UEFA haar sponsorovereenkomst met Gazprom beëindigde na de inval in Oekraïne in februari 2022, waren de reclames rondom de Champions League binnen een week vervangen door reclames van Thuisbezorgd. Die voorbeelden bieden perspectief.”

Moet Fossil Free Football zich dan niet richten op de wetgevers, die sponsoring door vervuilende bedrijven simpelweg kunnen verbieden? “Een terecht punt”, meent Huisingh. “Maar in het voetbal bepalen de clubs en bonden zelf de regels omtrent sponsoring. Wij hopen vooral de discussie aan te zwengelen onder fans, clubs en bonden waardoor zij zelf gaan inzien dat sponsoring met bepaalde bedrijven in deze tijd van klimaatverandering simpelweg niet meer kan.”

Te hard nodig
Tot 2026 kan Fossil Free Football rekenen op de steun van het Deense fonds. Daarna is het alleen levensvatbaar als er nieuwe financiering opgehaald wordt. Huisingh: “Het mooiste zou het zijn als we tegen die tijd niet meer hoeven te bestaan. Ik vrees dat dat een illusie is. De fossiele industrie heeft het afgelopen jaar veel winst gemaakt door de hoge energieprijzen. Zij misbruiken het voetbal als platform om hun reputatie te verbeteren, zelfs met onware claims als dat zij bijdragen aan een groene transitie. Wij zijn voorlopig dus nog te hard nodig.”

Voor meer informatie: www.fossilfreefootball.org